Endah Dwi Kurniawatiอรวมน ศรียุกตศุทธวารุณี พลิกบัว2026-06-172026-06-172569-06-172568วารสารพยาบาลศาสตร์. ปีที่ 43, ฉบับที่ 2 (เม.ย - มิ.ย. 2568), 196-212https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/117368วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความตระหนักรู้การเป็นโรคไตเรื้อรัง และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพและความตระหนักรู้การเป็นโรคไตเรื้อรัง ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ในเมืองบันเทน ประเทศอินโดนีเซีย รูปแบบการวิจัย: การศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนาย วิธีดำเนินการวิจัย: ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบสะดวกในการคัดเลือกผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในระยะที่ 2 และ 3 จำนวน 137 คน ที่มารับการรักษาจากโรงพยาบาลทั่วไปประจำเมืองบันเทน ประเทศอินโดนีเซีย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพฉบับสั้น และแบบสอบถามการประเมินการสื่อสาร วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา สถิติไคสแควร์ และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกทวิ ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 67.9 ไม่ได้ตระหนักว่าตนเองมีความเจ็บป่วยด้วยโรคไตเรื้อรัง ผลการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกทวิพบว่า กลุ่มตัวอย่างที่มีการศึกษาระดับมัธยมศึกษา (OR = 5.26, 95%CI [1.06, 25.90]) หรือระดับมหาวิทยาลัย (OR = 16.49, 95%CI [2.77, 97.96]) มีความรอบรู้ด้านสุขภาพเพียงพอ (OR = 4.97, 95%CI [1.42, 17.37]) และมีการเข้ารับบริการสุขภาพมากกว่า 6 ครั้ง ในรอบ 12 เดือนที่ผ่านมา (OR = 3.31, 95%CI [1.13, 9.67]) มีความตระหนักรู้ถึงการเจ็บป่วยด้วยโรคไตเรื้อรังมากกว่ากลุ่มอ้างอิง สรุปและข้อเสนอแนะ: จากผลการศึกษาครั้งนี้ พยาบาลและบุคลากรสุขภาพควรให้ความสนใจกับผู้ป่วยที่มีระดับการศึกษาต่ำ มีความรอบรู้ด้านสุขภาพไม่เพียงพอ และมารับการบริการสุขภาพน้อยครั้ง ควรใช้วิธีการที่มีประสิทธิภาพโดยเน้นการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ ช่วยให้ผู้ป่วยตระหนักถึงความเจ็บป่วยด้วยโรคไตเรื้อรัง และจัดการโรคได้อย่างเหมาะสมเพื่อชะลอความเสื่อมของไต นอกจากนั้นควรทำการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมในสถานพยาบาลอื่น ๆ และศึกษาปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพอื่นที่ยังไม่ได้ศึกษาในการวิจัยครั้งนี้Purpose: To assess awareness of chronic kidney disease and examine the association between social determinants of health and disease awareness among patients with chronic kidney disease in Banten Province, Indonesia. Design: Predictive correlational study. Methods: Convenience sampling was used to recruit 137 patients with chronic kidney disease in stage 2 and 3 who had received regular treatment at the general hospital in Banten, Indonesia. The data were collected by questionnaires including personal information form, Indonesia’s Health Literacy Short-Form Survey Questionnaire, and Communication Assessment Tool. Descriptive statistics, Chi-square test, and binary logistic regression were performed for statistical analysis. Main findings: Results indicated that 67.9% of the participants were unaware of their kidney disease. In binary logistic regression analysis, individuals with a high school (OR = 5.26, 95%CI [1.06, 25.90]), or higher education (OR = 16.49, 95%CI [2.77, 97.96]), sufficient health literacy (OR = 4.97, 95%CI [1.42, 17.37]), and more than six healthcare visits in the past 12 months (OR = 3.31, 95%CI [1.13, 9.67]) demonstrated higher awareness than the reference group. Conclusion and recommendations: Based on the study results, nurses and healthcare professionals should pay greater attention to patients with low education, limited health literacy, and infrequent healthcare visits. Effective health-literacy-based interventions should be provided to ensure that the patients recognize their disease status, understand health information, and manage the disease properly to slow kidney disease progression. In addition, future research should be done in other settings, and other social determinants of health should be explored.14 หน้าapplication/pdfthaผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าความตระหนักรู้เรื่องโรค โรคไตเรื้อรังปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพArticleคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล