วิริณธิ์ กิตติพิชัยสุนีย์ ละกำปั่นภาณินี ปัญญะการ2026-02-062026-02-06256525692565https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/114307เชื้อดื้อยาปฏิชีวนะเป็นประเด็นสำคัญทางสาธารณสุขที่ท้าทายด้วยส่งผลกระทบต่อทั้งด้านสาธารณสุขและเศรษฐกิจ การศึกษาเชิงพรรณนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ประเมินความรู้การใช้ยาปฏิชีวนะ (2) ประเมินพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของประชาชน และ (3) ประเมินมุมมองการจำกัดการใช้ยาปฏิชีวนะของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในเขตเมือง อำเภอปัว จังหวัดน่าน เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ตามแบบสอบถามกับประชาชนทั่วไปจำนวน 255 ตัวอย่าง และการสนทนากลุ่มกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียซึ่งเป็นตัวแทนจาก (1) บุคลากรทางการแพทย์และเจ้าของร้านขายยา จำนวน 12 คน และ (2) บุคลากรในหน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่นและผู้นำชุมชน จำนวน 8 คน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา และการสรุปเนื้อหาผลการศึกษาพบว่าประชาชนร้อยละ 45.5 มีความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่ายาปฏิชีวนะและยาแก้อักเสบเป็นชนิดเดียวกัน ทั้งนี้ประชาชนเข้าถึงยาปฏิชีวนะได้ง่ายจากคลินิกเอกชน ร้านขายยา และร้านขายของชำ มีกลุ่มตัวอย่าง 1 ใน 4 ใช้ยาปฏิชีวนะรักษาอาการเจ็บป่วยเล็กน้อยด้วยตนเอง ทั้งนี้แนวทางจำกัดการใช้ยาปฏิชีวนะในชุมชนเมือง จำเป็นต้องให้ประชาชนมีความรอบรู้ในการใช้ยาปฏิชีวนะ และต้องมีระบบเฝ้าระวังการใช้ยาปฏิชีวนะในชุมชนเขตเมือง โดยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนและใช้การลงโทษทางสังคมการนำผลของสารนิพนธ์ไปใช้หน่วยงานสาธารณสุข องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และภาคประชาชน ควร ร่วมกันจัดทำข้อตกลงในการขับเคลื่อนระบบการเฝ้าระวังการใช้ยาปฏิชีวนะในชุมชน รณรงค์การใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผล และการให้ความรู้กับประชาชนอย่างต่อเนื่องและครอบคลุมเพื่อให้ประชาapplication/pdfthaผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าปฏิชีวนะตกค้างสาธารณสุข -- ไทย -- น่านการดื้อยาMaster Thesisมหาวิทยาลัยมหิดล