อัจฉริยา พงษ์นุ่มกุลAjchariya Pongnumkuจงจิต เสน่หาChongjit Sanehaรุ้งนภา ผาณิตรัตนRungnapa Panithatศศิมา กุสุมา ณ อยุธยาSasima Kusuma na Ayuthdayaทิพาพันธ์ สังฆะพงษTipapan Sangkapongมหาวิทยาลัยมหิดล. คณะพยาบาลศาสตร์. ภาควิชาการพยาบาลอายุรศาสตร์2018-01-122018-01-122018-01-122011วารสารพยาบาลศาสตร์. ปีที่ 29, ฉบับที่ 2 (เม.ย. - มิ.ย. 2554), 37-45https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/3330วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมการบริโภคและความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ประโยชน์ การรับรู้อุปสรรค การรับรู้สมรรถนะของตนเอง การรับรู้ภาวะสุขภาพ และอายุกับพฤติกรรมการบริโภคและศึกษาอำนาจการทำนายของปัจจัยที่เกี่ยวข้องดังกล่าวต่อพฤติกรรมการบริโภคของพระภิกษุสงฆ์ในเขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร รูปแบบการวิจัย: การวิจัยเชิงพรรณนา วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง คือ พระภิกษุสงฆ์ที่จำพรรษาในวัดเขต บางกอกน้อยตั้งแต่ 1 พรรษาขึ้นไป 200 รูป สุ่มตัวอย่างโดยวิธีสุ่มแบบหลายขั้นตอนเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2551 ถึง เดือนกุมภาพันธ์ 2552 มีพระภิกษุสงฆ์ที่ตอบแบบสอบถามครบถ้วน จำนวน 187 รูป วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันและการวิเคราะห์ถดถอยพหูคูณ ผลการวิจัย: พฤติกรรมการบริโภคของกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับปานกลาง ทั้งโดยรวม (X = 30.8, SD = 2.1) และแยกรายด้าน ได้แก่ ด้านอาหาร (X = 18.2, SD = 1.9) และด้านเครื่องดื่ม (X = 7.8, SD = 1.1) จากการวิจัยพบว่าปัจจัยด้านการรับรู้ประโยชน์ของการปฏิบัติ (r = .254) การรับรู้สมรรถนะของ ตนเอง(r = .429) อายุ (r = .284) มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมบริโภคอย่างมีนัยสำคัญ (p < .001) การรับรู้ภาวะสุขภาพ (r = .230) มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมบริโภค (p < .01) ส่วนการรับรู้อุปสรรคต่อการปฏิบัติพฤติกรรมบริโภค (r = - .237, p < .01) มีความสัมพันธ์ทางลบกับพฤติกรรมการบริโภคปัจจัยทั้ง 5 ดังกล่าว สามารถร่วมทำนายพฤติกรรมการบริโภคของพระภิกษุสงฆ์ได้ร้อยละ 29.9 ทั้งนี้มีเพียง 3 ปัจจัยที่สามารถร่วมอธิบายได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือการรับรู้สมรรถนะของตนเอง (β = .400, p < .001) อายุ (β = .239, p < .001) และการรับรู้อุปสรรคต่อการปฏิบัติพฤติกรรมการบริโภค (β = - .211, p < .01) สรุปและข้อเสนอแนะจากผลการวิจัยพบว่า การรับรู้สมรรถนะของตนเอง อายุ และการรับรู้อุปสรรคสามารถร่วมอธิบายพฤติกรรมบริโภคได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ บุคลากรทางสุขภาพและผู้เกี่ยวข้องจึงควรส่งเสริมหรือจัดโปรแกรมเพื่อให้พระภิกษุสงฆ์มีการรับรู้สมรรถนะของตนเองเพิ่มขึ้นรับรู้อุปสรรคต่อการปฏิบัติพฤติกรรมการบริโภคน้อยลง โดยคำนึงถึงภาวะสุขภาพตามช่วงอายุให้เหมาะสมต่อไปPurpose: The purposes of this study were to: examine the nutritional consumption behaviors and the correlation among perceived benefit, perceived barriers, perceived self-efficacy, perceived health status, age, and consumption behaviors; and identify predictors for consumption behaviors of Thai monks in Bangkok-noi district, Bangkok Metropolitan area. Design: Descriptive study Methods: Two hundred monks who had been ordained and stayed at temples for at least 3 months were selected using the multistage random sampling method. A sample of 187 monks completed a questionnaire during the data collection period (October, 2008- February, 2009. The Health Status Questionnaire was used to collected data on participant demography, perceived benefit, perceived barriers, perceived self-efficacy, perceived health status, and consumption behaviors. Data were analyzed by using descriptive statistics, Pearson’s correlation and multiple regression. Main findings: Results demonstrated that the sample had a moderate level in both total (X = 30.8, SD = 2.1) and subsets of nutritional consumption behaviors composed of food (X = 18.2, SD = 1.9) and beverages (X = 7.8, SD = 1.1). The perceived benefit (r = .254), perceived self-efficacy (r = .429), age (r = .284), and perceived health status (r = .230) were positively significant related to the consumption behaviors (p < .001). The perceived barriers (r = - .237) was negatively significant correlated to the consumption behaviors (p < .001). Five factors explained only 29.9% of the consumption behaviors. Three factors that were statistically significant in predicting the consumption behaviors were: perceived self-efficacy (β = .400, p < .001), age (β = .239, p < .001) and perceived barriers (β = - .211, p < .01). Conclusion and recommendations: Perceived self-efficacy, age, and perceived barriers can predict the consumption behaviors of Thai monks. Therefore, health care teams should provide age specific programs to promote perceived self-efficacy and to reduce perceived barriers in Thai monks in order to change their consumption behaviors.thaมหาวิทยาลัยมหิดลพฤติกรรมการบริโภคพระภิกษุสงฆ์รูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพของเพนเดอร์Open Access articleวารสารพยาบาลศาสตร์Journal of Nursing ScienceArticleคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล