กรรณิการ์ ทับทิมกลางวารุณี พลิกบัวดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศKannika ThapthimklangWarunee PhligbuaDoungrut Wattanakitkrileart2026-04-232026-04-232569-04-232567วารสารพยาบาลศาสตร์. ปีที่ 42, ฉบับที่ 4 (ต.ค - ธ.ค. 2567), 53-67https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/116328วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอำนาจการทำนายของปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพ ในการทำนายคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง รูปแบบการวิจัย: การวิจัยแบบตัดขวาง วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่มาติดตามการรักษาในแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่งในจังหวัดสระบุรี จำนวน 126 ราย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพ แบบสอบถามสิ่งแวดล้อมที่เสี่ยงต่อการกำเริบของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง แบบสอบถามการปฏิบัติกิจกรรมทางกาย แบบสอบถามความวิตกกังวลเกี่ยวกับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง แบบสอบถามอุปสรรคในการรับการรักษา และแบบสอบถามคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างมีคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังในระดับดี ร้อยละ 69.8 ตัวแปรที่สามารถอธิบายความผันแปรของคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ มีเพียง 3 ตัวแปร คือ ความวิตกกังวลเกี่ยวกับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (β = .43, p < .001) ความรอบรู้ด้านสุขภาพ (β = - .21, p < .01) และการปฏิบัติกิจกรรมทางกาย (β = .19, p = .013) ซึ่งสามารถร่วมกันอธิบายความผันแปรของคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ได้ร้อยละ 36.3 (adjusted R2 = .36) สรุปและข้อเสนอแนะ: ความวิตกกังวลเกี่ยวกับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และการปฏิบัติกิจกรรมทางกาย สามารถทำนายคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้ พยาบาลควรส่งเสริมให้ผู้ป่วยสามารถค้นหาข้อมูลทางสุขภาพจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ เหมาะสมกับสภาวะของผู้ป่วย สามารถปฏิบัติกิจกรรมทางกายอย่างสม่ำเสมอ และลดความวิตกกังวลโดยให้ข้อมูลการป้องกันการกำเริบของโรค รวมทั้งการจัดการตนเองเมื่อเกิดอาการกำเริบ เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังPurpose: This study aimed to study the predictive power of Social Determinants of Health (SDH) in predicting quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Design: A cross-sectional research design. Methods: The sample included 126 patients with COPD who had follow-up visits at the outpatient department of a tertiary hospital in Saraburi province. Data were collected using a Demographic Data Questionnaire, the Short Version of the European Health Literacy Survey, the Risky Environment Induces Acute Exacerbations in COPD Questionnaire, the Global Physical Activity Questionnaire, the COPD Anxiety Questionnaire, the Barriers to Receiving Care Questionnaire, and the COPD Assessment Test. Descriptive statistics and stepwise multiple regression were used for the data analysis. Main findings: Good overall quality of life was found 69.8% in patients with COPD. Significant predictors of quality of life in COPD patients included anxiety regarding COPD (β = .43, p < .001), health literacy (β = - .21, p < .01), and physical activity (β = .19, p = .013) respectively. All three variables could account for 36.3% of the variance explained in quality of life among COPD patients (adjusted R2 = .36). Conclusion and recommendations: Anxiety regarding COPD, health literacy, and physical activity can predict quality of life in patients with COPD. The findings recommend that nurses encourage patients to obtain health information from reliable sources specific to their conditions, engage in regular exercise, and reduce anxiety by providing information on exacerbation prevention and management in cases of exacerbation to improve the quality of life in patients with COPD.5 หน้าapplication/pdfthaผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังคุณภาพชีวิตปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพchronic obstructive pulmonary diseasequality of lifesocial determinants of healthวารสารพยาบาลศาสตร์Journal of Nursing ScienceArticleคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล