แอนน์ จิระพงษ์สุวรรณณัฐนารี เอมยงค์กานต์พิชชา ปุจฉาการ2026-02-262026-02-26256625692566สารนิพนธ์ (ส.ม. (สาธารณสุขศาสตร์))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2566สารนิพนธ์ (ส.ม. (สาธารณสุขศาสตร์))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2566https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/115308การประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงานก่อให้เกิดผลกระทบในหลายมิติ เช่น กระบวนการผลิตขัดข้อง เสียเวลาสรรหาแรงงานทดแทน เพิ่มต้นทุนการผลิตด้านการซ่อมบำรุง เสียค่าใช้จ่ายการรักษาพยาบาลหรือเงินทุนทดแทน เป็นต้น การใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลเป็นหนึ่งในวิธีการควบคุมการได้รับสัมผัสสิ่งคุกคามเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอุบัติเหตุจากการทำงาน อย่างไรก็ดี การใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลเป็นพฤติกรรมที่ต้องอาศัยความร่วมมือของผู้ปฏิบัติ การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลขณะปฏิบัติงานและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมดังกล่าว โดยมีกลุ่มตัวอย่างเป็นกำลังพลทหารจำนวน 176 คน ที่ทำงานอยู่ในกองโรงงานแห่งหนึ่ง การเก็บข้อมูลใช้แบบสอบถามให้ตอบด้วยตนเอง สำหรับการวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การทดสอบไคสแควร์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุ โดยกำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 40 – 50 ปี สถานภาพโสด ระดับการศึกษามัธยมศึกษาหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) ปฏิบัติงานในตำแหน่งช่าง มีประสบการณ์การทำงานมากกว่า 10 ปี มีประสบการณ์การเข้ารับการฝึกอบรมเกี่ยวกับความปลอดภัยในการทำงาน ไม่เคยมีประสบการณ์เกือบได้รับอุบัติเหตุจากการทำงานหรือประสบการณ์การได้รับอุบัติเหตุจากการทำงาน หรือประสบการณ์การเคยเห็นผู้ได้รับอุบัติเหตุจากการทำงาน สำหรับกลุ่มตัวอย่างที่มีพฤติกรรมการใช้การจัดหาอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่ไม่เพียงพอและไม่พร้อมใช้ คิดเป็นร้อยละ 66.5 และ 67.7 ตามลำดับ สำหรับผลการทดสอบสมมติฐาน พบว่าการสัมผัสสิ่งคุกคามสุขภาพที่แตกต่างกัน มีพฤติกรรมการใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลที่เหมาะสมที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value=0.035) ซึ่งการสัมผัสสิ่งคุกคามสุขภาพเป็นปัจจัยที่สามารถทำนายพฤติกรรมการใช้อุปกรณ์ดังกล่าวได้ โดยพบว่า กำลังพลที่มีการสัมผัสสิ่งคุกคามสุขภาพต่ำมีแนวโน้มที่จะมีพฤติกรรมการใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลมากกว่ากำลังพลที่มีการสัมผัสสิ่งคุกคามสุขภาพปานกลางคิดเป็น 2.55 เท่า (95% C.I.=1.27–5.15) สำหรับปัจจัยอื่นๆ นั้นไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลอย่างมีนัยสำคัญสถิติ การนำผลของสารนิพนธ์ไปใช้: หน่วยงานควรมีการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับสิ่งคุกคามสุขภาพที่พบในแต่ละแผนก เพื่อเพิ่มการรับรู้หรือความตระหนักของผู้ปฏิบัติในแผนกนั้นๆ ให้มากขึ้น อีกทั้งยังอาจต้องสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับความแตกต่างของเหตุการณ์เกือบเกิดอุบัติเหตุและอุบัติเหตุจากการทำงาน รวมถึงควรมีการจัดหาอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลอย่างเพียงพอ พร้อมใช้งาน และได้มาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนดThe work-related injury or illness causes impacts on many dimensions such as productive process disruption, loss of time to recruit replaced workers, the increased productive cost of maintenance, expenses for medical treatment or compensation, etc. The use of personal protective equipment is one of the hazard exposure control methods to prevent work-related accidents. However, the use of personal protective equipment is a behavior that requires the cooperation of workers. The purpose of this cross-sectional study is to study the behavior of personal protective equipment usage while working and the factors related to that behavior. The sample consisted of 176 military workers who are working in a workshop. The data were collected by self-administered questionnaires and then they were analyzed by using descriptive statistics, including percentage, mean, standard deviation, and inferential statistics, including Chi-square test and multiple logistic regression. The level of statistical significance is set at 0.05. The findings revealed that most of the samples were aged between 40 and 50 years old, single status, secondary education level or vocational certificate, working as technicians, more than 10 years of work experience, had experience of training about safety in the workplace, and had no experience of near-miss or occupational accident or other’s occupational accident. The 54.9 percent of samples had appropriate behaviors toward personal protective equipment usage. There were problems about the insufficient and unavailable provision of personal protective equipment at approximately 66.5 and 67.7 percent, respectively. The results of the hypothesis testing showed that different hazard exposures had a statistically significant difference in appropriate behaviors toward personal protective equipment usage (p-value=0.035). The hazard exposure was a predictive factor of those behaviors. It was found that the personnel who had low exposure tended to have statistically significant higher behaviors of personal protective equipment use than those who had moderate exposure about 2.55 folds (95% C.I.=1.27–5.15). For the other factors, there was no statistically significant relationship with the behaviors toward personal protective equipment usage. Implication of the thematic paper: The organization should provide an understanding of hazards found in each factory and the difference between near-miss and occupational accidents for the personnel as well to increase the perception or awareness of personnel. In addition, they should provide standardized personal protective equipment as defined in the related law.ก-ฐ, 142 แผ่น : ภาพประกอบก-ฐ, 142 แผ่น : ภาพประกอบapplication/pdfthaผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าความปลอดภัยในงานอุตสาหกรรม -- ไทยสภาพแวดล้อมการทำงาน -- แง่สุขภาพ -- ไทยทหาร -- สุขภาพและอนามัย -- ไทยส.ม. (2566)สาธารณสุขศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดล 2566)Master Thesisมหาวิทยาลัยมหิดล.