Thet Phoo Waiยาใจ สิทธิมงคลฐิติพงษ์ ตันคำปวนYajai SitthimongkolThitipong Tankampuan2024-06-282024-06-282567-06-292567วารสารพยาบาลศาสตร์. ปีที่ 42, ฉบับที่ 2 (เม.ย.-มิ.ย. 2567), 105-120https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/99208วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอิทธิพลของปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพที่มีต่อความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้ป่วยโรคจิตเภท รูปแบบการวิจัย: การศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนาย วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างมีจำนวน 145 ราย เป็นผู้ป่วยโรคจิตเภท คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีแบบสะดวกจากแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลจิตเวช เมืองมัณฑะเลย์ ประเทศเมียนมาร์ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม 1) ข้อมูลส่วนบุคคลและปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพ 2) แบบประเมิน CV RISK วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติถดถอยสถิติถดถอยเชิงเส้น ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มตัวอย่างร้อยละ 6.3 มีความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด ปัจจัยทั้งหมด ได้แก่ ระดับการศึกษา รายได้ การจ้างงาน สถานภาพสมรส การสนับสนุนจากครอบครัว ยารักษาโรคจิต ระยะเวลาการป่วย และที่อยู่อาศัย สามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ร้อยละ 18 (R2 = .18, F(8, 136) = 3.82, p < .001) ที่อยู่อาศัย ระยะเวลาการป่วย และการจ้างงานเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด (gif.latex?\beta = .31, p < .001; gif.latex?\beta = .22, p = .007; gif.latex?\beta = .16, p = .050 ตามลำดับ) สรุปและข้อเสนอแนะ: ปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพ ประกอบด้วย ที่อยู่อาศัย ระยะเวลาการป่วย และการจ้างงานเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้ป่วยจิตเภท ดังนั้น พยาบาลจิตเวชควรจัดให้มีระบบการคัดกรองความเสี่ยงในการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดตั้งแต่ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคจิตเภท และจัดทำโครงการส่งเสริมการจ้างงาน การมีกิจกรรมทางกายเพื่อป้องกันการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดโดยเฉพาะกับผู้ป่วยจิตเภทที่มีภาวะว่างงาน มีระยะเวลาป่วยนาน และอาศัยอยู่ในชนบทPurpose: To examine the influence of Social Determinants of Health (SDH) on cardiovascular (CV) risk among patients with schizophrenia. Design: Predictive correlational research. Methods: One hundred and forty-five patients with schizophrenia who were attending the Outpatient Department at Psychiatric Hospital in Mandalay, Myanmar were recruited by convenience sampling. Data were collected using demographic and SDH information, and CV RISK tool. Descriptive statistics and linear regression were used for data analysis. Main findings: The findings revealed that 6.3% of the sample were at risk of cardiovascular disease. Education, income, employment, marital status, family support, antipsychotic drugs, duration of illness, and residence jointly accounted for 18% of the variance explained in CV risk (R2 = .18, F (8, 136) = 3.82, p < .001). Among these factors, residence, duration of illness, and employment were significant predictors of CV risk (gif.latex?\beta = .31, p < .001; gif.latex?\beta = .22, p = .007; gif.latex?\beta = .16, p = .050, respectively). Conclusion and recommendations: This study showed that SDH including residence, illness, and employment were significant predictors of CV risk among patients with schizophrenia. Psychiatric nurses should conduct screening for CV risk at the time of diagnosis of schizophrenia. Supported employment, and behavioral interventions to promote physical activity should be implemented to prevent cardiovascular diseases particularly in patients who were unemployed, had long duration of illness and living in rural areas.application/pdfthaผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าโรคจิตเภทปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพโรคหัวใจโรคหลอดเลือดประเทศเมียนมาร์วารสารพยาบาลศาสตร์Journal of Nursing ScienceNursing Science Journal of ThailandArticleคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล