พรศรี ดิสรเตติวัฒน์โสภาพรรณ พวงบุญมีนิตยา โรจนนิรันดร์กิจPornsri DisorntatiwatSophaphan PloungbunmeeNitaya Rotjananirankitมหาวิทยาลัยมหิดล. คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี. โรงเรียนพยาบาลรามาธิบดี2022-09-152022-09-152565-09-152561รามาธิบดีเวชสาร. ปีที่ 41, ฉบับที่ 3 (ก.ค.-ก.ย. 2561), 50-610125-3611 (Print)2651-0561 (Online)https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/79541บทนำ: มารดาวัยรุ่นเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญระดับโลกและพบอุบัติการณ์การตั้งครรภ์วัยรุ่นในหลายประเทศ ซึ่งการตั้งครรภ์วัยรุ่นอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่มีผลกระทบต่อสุขภาพของสตรีตั้งครรภ์และทารก วัตถุประสงค์: เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างจำนวนครั้งของการฝากครรภ์ ภาวะแทรกซ้อนของสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นต่อการใช้แนวปฏิบัติทางคลินิกในการดูแลรักษาสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นอย่างครบวงจร วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังในกลุ่มประชากรสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นที่คลอดในโรงพยาบาลรามาธิบดี จำนวน 1,314 คน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกเป็นสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นตั้งแต่ พ.ศ. 2551 - 2554 จำนวน 656 คน และกลุ่มที่สองเป็นสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นตั้งแต่ พ.ศ. 2555 - 2558 จำนวน 658 คน ที่ได้รับการดูแลตามแนวปฏิบัติทางคลินิกในการดูแลรักษาสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นอย่างครบวงจร เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาคือ 1) แนวปฏิบัติทางคลินิกในการดูแลรักษาสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นอย่างครบวงจร และ 2) แบบบันทึกข้อมูลของสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่น จากนั้นทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและทดสอบความสัมพันธ์โดยใช้สถิติ Chi-square test ผลการศึกษา: จำนวนครั้งของการฝากครรภ์มีความสัมพันธ์กับการใช้แนวปฏิบัติทางคลินิกในการดูแลรักษาสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นอย่างครบวงจรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ภาวะแทรกซ้อนของสตรีตั้งครรภ์ที่มีความสัมพันธ์กับการใช้แนวปฏิบัติดังกล่าวคือ จำนวนครั้งของการฝากครรภ์ ภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด ภาวะซีด ภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ทารกน้ำหนักน้อย และทารกน้ำหนักน้อยกว่าอายุครรภ์ แต่ภาวะความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์ ภาวะถุงน้ำคร่ำแตกก่อนเจ็บครรภ์ ภาวะติดเชื้อ ภาวะตกเลือดหลังคลอด คะแนนแอพการ์ (Apgar score) นาทีที่ 5 ทารกตายคลอด และทารกคลอดก่อนกำหนด ไม่มีความสัมพันธ์กับการใช้แนวปฏิบัติดังกล่าว สรุป: แนวปฏิบัติทางคลินิกในการดูแลรักษาสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นอย่างครบวงจรช่วยเพิ่มจำนวนครั้งของการฝากครรภ์และลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนของสตรีตั้งครรภ์วัยรุ่นได้ ซึ่งควรได้รับการพัฒนาแนวปฏิบัติทางคลินิกอย่างต่อเนื่องBackground: Teenage mothers are a important health issue for public health globally. There is an increasing incidents of teenage pregnancy in many countries. Moreover teenage mothers may suffer with complications occurring both maternal and child. Objective: To examine number of antenatal visits, complication of teenage pregnancy, with using the clinical and nursing practice guideline for comprehensive care for teenage pregnancy. Methods: In this retrospective study, 1314 teenage mothers at Ramathibodi Hospital were included and classified into 2 groups; 656 teenage mothers from 2008 - 2011 were cared by the conventional intervention, and 658 teenage mothers from 2012 - 2015 were assigned to be cared by the clinical and nursing practice guideline for comprehensive care for teenage pregnancy. Measuring tools consisted of the clinical and nursing practice guideline for comprehensive care for teenage mothers, and checked-sheet for data collection. Data were analyzed by descriptive statistics and chi-square test. Results: The number of antenatal visits was significantly associated with the clinical and nursing practice guideline for comprehensive care for teenage pregnancy. The complications of teenage mothers associated with this practice guideline were preterm labour, anemia, gestational diabetes mellitus, low birth weight, and small for gestational age. Pregnancy induced hypertension, preterm premature rupture of membrane, infection, post partum haemorrhage, Apgar score at five minutes stillbirth, and preterm birth were not associated with this practice guideline. Conclusions: The results of this study support that the clinical and nursing practice guidelines for comprehensive care for teenage pregnancy is helpful for the number of antenatal visits, decrease risk of complications for teenage mothers. It should be continuity developed this guidelines.thaมหาวิทยาลัยมหิดลการตั้งครรภ์วัยรุ่นแนวปฏิบัติทางคลินิกภาวะแทรกซ้อนTeenage pregnancyClinical practice guidelineComplicationsOriginal Articleโรงเรียนพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล