วราภรณ์ แดงจิ๋วWaraporn Dangjiw2026-06-112026-06-112569-06-112568วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการพยาบาล. ปีที่ 31, ฉบับที่ 3 (ก.ย.-ธ.ค. 2568), 338-3532822-1370 (Print)2822-1389 (Online)https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/117236การผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ เป็นการผ่าตัดแบบไม่ต้องรับผู้ป่วยไว้นอนในโรงพยาบาลและอยู่โรงพยาบาล 2 ชั่วโมงแต่ไม่เกิน 24 ชั่วโมง โดยผู้ป่วยเตรียมตัวก่อนการผ่าตัดมาจากที่บ้านและมาเข้ารับการผ่าตัดที่โรงพยาบาล หลักพักฟื้นจากการผ่าตัด ผู้ป่วยสามารถช่วยเหลือตัวเองและกลับบ้านได้ภายในวันเดียวกัน ทำให้ลดระยะเวลาในการนอนโรงพยาบาลที่มีความเสี่ยงในการติดเชื้อลดระยะเวลาในการรอคอยการผ่าตัด และลดความแออัดในโรงพยาบาล ปัจจุบันมีการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับโดยมีการเชื่อมโยงระบบการบริการดูแลสุขภาพแบบดิจิทัลกับเทคโนโลยีสารสนเทศสุขภาพ หลังการผ่าตัดมีระบบการดูแลผู้ป่วยต่อเนื่องที่บ้านซึ่งเป็นระบบที่มีแพทย์ พยาบาล หรือสหวิชาชีพดูแล และติดตามอาการผู้ป่วยอย่างใกล้ชิดผ่านระบบแพทย์ทางไกล เพื่อให้บุคคลากรทางด้านสุขภาพทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ป่วยที่อยู่ห่างไกลสามารถเข้าถึงบริการสุขภาพได้อย่างรวดเร็วและติดตามอาการอย่างต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมงเมื่อเทคโนโลยีดิจิทัลในการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับเข้ามามีบทบาทมากขึ้นในสังคมไทยบุคลากรด้านสุขภาพจึงควรมีความรู้และตระหนักถึงการใช้เทคโนโลยีในการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ กฏหมายและแนวทางปฏิบัติในการใช้งานสื่อสังคมออนไลน์ของผู้ปฏิบัติงานด้านสุขภาพและส่วนตัวที่อาจส่งผลกระทบต่อผู้ป่วย คำนึงถึงคุณธรรมจริยธรรม การรักษาความลับ และความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ป่วยด้วย และสามารถนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้ในการดูแล และติดตามผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับอย่างต่อเนื่อง ซึ่งแนวทางการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ เริ่มตั้งแต่ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยโรค การตรวจ และประเมินจากแพทย์แล้วว่าสามารถเข้ารับการผ่าตัดรักษาในรูปแบบการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับได้ แบ่งการดูแลเป็น 4 ระยะ ได้แก่ 1. การเตรียมตัวก่อนการผ่าตัดเริ่มจากผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยและแพทย์ลงความเห็นให้เข้ารับการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับจนถึงระยะเวลาที่เข้ารับการผ่าตัด 2. การมารับการผ่าตัดในโรงพยาบาล เริ่มตั้งแต่ผู่ป่วยติดต่อลงทะเบียนเพื่อตรวจสอบสิทธิ์สุดครอบคลุมถึงเมื่อมีการติดตามเยี่ยมผู้ป่วยหลังการผ่าตัดภายใน 24 ถึง 72 ชั่วโมง หลังการผ่าตัด 3. การพักฟื้นหลังการผ่าตัดเป็นการติดตามเยี่ยมผู้ป่วยภายในสัปดาห์แรกหลังการผ่าตัด และ 4. การติดตามการรักษา เป็นการติดตามการรักษาหลังการผ่าตัด 1 เดือน 6 เดือน 1 ปี และ 3 ปี การติดตามผู้ป่วยเดิมใช้การโทรศัพท์ติดตามผู้ป่วย บางครั้งทำให้เกิดปัญหาติดต่อผู้ป่วยไม่ได้ และไม่สามารถติดตามอาการผู้ป่วยหลังการผ่าตัดได้ จึงมีการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้เป็นแนวทางในการติดตามผู้ป่วยและมีการอบรมบุคลากรด้านสุขภาพให้มีความเข้าใจในองค์ความรู้ระบบการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับที่มีการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องผ่านระบบแพทย์ทางไกลได้ตลอด 24 ชั่วโมง ตัวอย่างการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ได้แก่ ระบบการบริการดูแลต่อเนื่องผู้ป่วยที่บ้าน เป็นเครื่องมือในการจัดการผู้ป่วยที่รักษาที่บ้านผ่านระบบแพทย์ทางไกลที่สามารถดูแลผู้ป่วยได้ตลอด 24 ชั่วโมง การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ดูแลผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับของโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา จังหวัดกาญจนบุรีที่เกิดจากการทำงานร่วมกันกับโรงพยาบาลชุมชนผ่านระบบแพทย์ทางไกล ทำให้ลดขั้นตอนการทำงาน ระยะเวลา และค่าใช้จ่ายในการมาโรงพยาบาลของผู้ป่วยและญาติได้อย่างมากและการดูแลผู้ป่วยหลังการผ่าตัดไส้ติ่งแบบผ่าตัดวันเดียวกลับเป็นการพัฒนาระบบการบริการดูแลต่อเนื่องผู้ป่วยที่บ้านที่มีมาตรฐานการดูแลเทียบเคียงกับผู้ป่วยในโรงพยาบาล นอกจากนี้ในต่างประเทศยังพบนวัตกรรมรูปบแบบต่างๆ ที่มีการประยุกต์เทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ เช่น การใช้เครื่องตรวจจับหรืออุปกรณ์สวมใส่ที่ทำงานด้วยระบบคอมพิวเตอร์และเชื่อมต่อข้อมูลเข้ากับอินเตอร์เน็ต ทำให้ผู้ป่วยและทีมสุขภาพสามารถเข้าถึงข้อมูลหลังการผ่าตัดได้แบบตามจริง สามารถติดตามข้อมูลการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาของผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง ผู้ป่วยสามารถรายงานอาการภายหลังผ่าตัดด้วยตนเองและขอคำปรึกษาจากทีมสุขภาพได้ เป็นต้น การดูแลผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับโดยการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ อย่างชาญฉลาดทำให้เกิดประโยชน์ในการดูแลสุขภาพที่เชื่อมโยงกับผู้ป่วยและผู้ให้บริการด้านสุขภาพ สามารถเข้าถึงข้อมูลสุขภาพได้ง่าย สะดวก รวดเร็ว ไร้รอยต่อ ช่วยลดระยะเวลาการรอคอย ประหยัดทั้งเวลาและลดค่าใช้จ่ายของผู้ป่วยในการมาโรงพยาบาล ผู้ป่วยได้รับการดูแลรักษาจากระยะไกลผ่านระบบแพทย์ทางไกล สามารถติดตามดูแลผู้ป่วยได้สะดวก รวดเร็ว และต่อเนื่อง แม้ว่าเทคโนโลยีดิจิทัลจะนำมาซึ่งความสะดวกสบาย แต่บุคลากรด้านสุขภาพควรคำนึงถึงจริยธรรมและทราบถึงกฏหมายในการใช้เทคโนโลยีร่วมด้วย และต้องตระหนักถึงความสำคัญของการรักษาความลับและสิทธิ์ผู้ป่วย ผู้บริหารควรสนับสนุนให้มีการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับที่บูรณาการระบบแพทย์ทางไกลในโรงพยาบาลให้มากขึ้น เพื่อลดขั้นตอนและระยะเวลาการทำงานของบุคลากรด้านสุขภาพ ลดความแออัดของผู้ป่วยในโรงพยาบาล จัดอบรมเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อเพิ่มทักษะความเชี่ยวชาญเฉพาะทางและเป็นการเตรียมความพร้อมของบุคลากร และควรมีหน่วยบริการปฐมภูมิที่ดูแลรับผิดชอบเยี่ยมบ้านที่ได้รับการส่งต่อจากหน่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับเพื่อให้การขับเคลื่อนการให้บริการเทคโนโลยีดิจิทัลทางด้านสุขภาพมีความปลอดภัย น่าเชื่อถือ อันจะนำไปสู่ความมั่นคงและยั่งยืนของระบบสาธารณสุขของประเทศไทยOne day surgery refers to a surgical procedure that does not require patients to stay overnight in the hospital. Patients typically remain in the hospital for a minimum of 2 hours but no more than 24 hours. Patients are expected to prepare themselves at home prior to surgery and come to the hospital on the day of the procedure. Following post-surgical recovery, patients who are able to care for themselves can return home on the same day. This reduces the duration of hospital stays, minimizes the risk of hospital-acquired infections, shortens the waiting time for surgeries and alleviates hospital overcrowding. currently, digital technology is being used to care for one day surgery patients by linking the digital healthcare service system with health information technology. After surgery, there is a continuous home care system have doctors, nurses or multidisciplinary professionals take care and closely monitoring the patient’s condition via telemedicine, so that health care personnel can work efficiently. Patients who are far away can access health services quickly and monitor their condition continuously 24 hours. As digital healthcare technology becomes more embedded in social of Thailand, healthcare professionals should be knowledgeable and aware of the use of technology in caring for one day surgery patients,laws and guidelines for using social media by health care professionals and individuals that may affect patients, taking into account ethics, confidentiality, and the security of patients’ personal information and be able to apply digital technology to care for and continuously monitor patients.The care process for one day surgery begins with a diagnosis and an assessment by a physician to determine the patient’s eligibility for this type of surgery. The patient care process is divided into four stages: 1. pre-operative preparation time period starts from the patient is diagnosed and the doctor evaluation and decision this case is one day surgery until the patient of surgery. 2.perioperative care time period starts from the patient contacts to register to check the rights and ends with a follow-up visit after surgery within 24 to 72 hours after surgery. 3. post-operative recovery is a follow-up visit within the first week after surgery and 4. follow-up Treatment follow-up is a follow-up treatment after surgery at 1 month, 6 months, 1 year and 3 years. Traditionally , follow-up has been conducted via telephone, sometime to problems of not being able to contact patients and cannot being able to following patients’ symptoms after surgery.Therefore, digital technology is being used as a guideline for patient following. There is training for health personnel to understand the knowledge of the one day surgery system with continuous patient care via telemedicine 24 hours. Examples, the development of patient care one day surgery system using digital technology including 1. The home patient continuity care system, which is a tool for managing patients treated at home via telemedicine 24 hours a day. 2. The use of digital technology in the care of one day surgery patients at Phaholpolpayuhasaena Hospital, Kanchanaburi Province is collaborating with community hospitals via telemedicine, has greatly reduced the steps of work, time and costs of visiting the hospital for patients and their relatives. 3.The care of patients after one day appendectomy surgery is a development of a home patient continuity care system with care standards comparable to those of patients care in hospitals. In addition, foreign countries have also found various forms of innovation that apply digital technology to the care of patients one day surgery, such as the use of computer-based detectors or wearable devices that connect data to the Internet, allowing patients and health care teams to access real-time post-operative information, continuously monitor patient physiological changes, and allow patients to self-report their post-operative symptoms and seek advice from health care teams, etc. One day surgery care using intelligently digital technology provides benefits in healthcare that connect to patients and health personnel. Health information can be accessed easily,conveniently, quickly, and seamlessly, reducing waiting times and costs for patients visiting the hospital. Patients receive remote care via telemedicine and can be monitored conveniently, quickly and continuously. Although digital technology brings convenience, healthcare personnel should take into account ethics, be aware of the laws in using technology and must be aware of the importance of confidentiality and patient rights. Executives should support more integrated one day surgery with telemedicine in hospitals to reduce steps of work time for healthcare personnel and alleviates hospital overcrowding, organize training on the use of digital technology to increase specialized skills and prepare healthcare personnel and there should also be primary care units responsible for home visits that have been referred from one day surgery units to ensure that the provision of digital healthcare technology services is safe, reliable and will lead to the stability and sustainability of Thailand’s public health system.application/pdfthaผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าเทคโนโลยีดิจิทัลนวัตกรรมทางด้านสุขภาพการบริการทางด้านสุขภาพผ่าตัดแบบวันเดียวกลับDigital technologyHealth innovationHealth serviceOne day surgeryArticleโรงเรียนพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล