Mahidol University's Institutional Repository
คลังสารสนเทศสถาบันของมหาวิทยาลัยมหิดล
"Wisdom Repository You Discover"
To collect Mahidol University's academic publications and intellectual properties more than 39 faculties
To present over 50,000 items of information in digital formats
To make it easy to access to all information at anytime, anywhere
Communities in Mahidol IR
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
Effects of Self-management on Blood Pressure in Thai Older Adults with Hypertension: A Systematic Review and Meta-Analysis
(2025) Phatcharaphon Whaikid; Noppawan Piaseu; พัชราภรณ์ ไหวคิด; นพวรรณ เปียซื่อ
Hypertension is one of the most prevalent chronic conditions among older adults and a major contributor to cardiovascular morbidity and mortality. In Thailand, the aging population is rapidly increasing, and the burden of uncontrolled hypertension among older adults presents a significant public health challenge. Effective and sustainable strategies for hypertension management are therefore essential. Self-management interventions, grounded in behavioral and theoretical frameworks, have been widely promoted as a patient-centered approach to chronic disease control.This systematic review and meta-analysis aimed to assess the effectiveness of self-management theory based interventions in reducing blood pressure among older adults with hypertension in Thailand.
A comprehensive search of both international and Thai databases—including PubMed,Embase, Scopus, and the Thai Journal Citation Index (TCI) was conducted to identify relevant studies published between January 2018 and December 2023. The review specifically included studies employing randomized controlled trial (RCT) or quasi-experimental designs involving self-management interventions targeting older adults aged 60 years and above diagnosed with hypertension. The selection process followed PRISMA guidelines. After rigorous screening and quality appraisal using the JBI Critical Appraisal Checklist for Quasi-Experimental Studies, only quasi-experimental studies were included as randomized controlled trials were absent from our search results. The results showed that five studies met the inclusion criteria. All included studies were conducted in Thailand, targeted older adults and implemented interventions grounded in self-management theoretical frameworks. These interventions commonly incorporated components such as health education, self-monitoring, behavior modification, goal setting, and reinforcement strategies, with the overarching aim of improving hypertension control and enhancing patient engagement. The five included studies encompassed a total of 379 older adults, with 188 participants assigned to various self-management intervention groups and 189 to control groups receiving usual care. Meta-analyses were conducted separately for systolic blood pressure and diastolic blood pressure outcomes using a random-effects model.
The results demonstrated statistically significant reductions in both systolic blood pressure and diastolic blood pressure in the intervention groups compared to the control groups.For diastolic blood pressure, the pooled mean difference was -9.34 mmHg (95% confidence interval [CI]: -10.95 to -7.72), indicating a substantial improvement in blood pressure control associated with the interventions. The effect was statistically significant (z = -11.32, p < 0.001).Similarly, for systolic blood pressure, the meta-analysis showed a mean difference of -16.79 mmHg (95% CI: -25.21 to -8.38), also favoring the intervention groups. The effect was statistically significant (z = -3.91, p < 0.001).Overall, the findings from this review highlight the effectiveness of self-management theory based interventions in significantly lowering both systolic and diastolic blood pressure among older adults in Thailand. These interventions not only contribute to improved clinical outcomes but also promote patient autonomy and long-term adherence to treatment regimens—key components in managing a chronic condition such as hypertension. Given the growing emphasis on person-centered care in aging populations, these results support the integration of self-management programs into routine hypertension care, particularly in community and primary care settings. Despite these positive outcomes, some limitations should be acknowledged. Notably,the number of eligible studies was relatively small, which may limit the generalizability of the findings.
ผลของโปรแกรมการตั้งเป้าหมายร่วมต่อพฤติกรรมการคว่ำหน้าและผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยหลังผ่าตัดจอประสาทตาหลุดลอกแบบใส่แก๊ส
(2568) วรางคณา คงเจริญ; สุชิรา ชัยวิบูลย์ธรรม; นพวรรณ พินิจขจรเดช; Warangkana Kongcharoen; Suchira Chaiviboontham; Noppawan Phinitkhajorndech
The retina acts as a screen to receive images. When the vitreous humor adheres too tightly to the retina, it can cause traction, leading to retinal detachment. This condition affects the patient's quality of life and, if left untreated, may lead to vision loss. Vitrectomy is a common and effective treatment involving surgery inside the eyeball, where gas is injected to help the retina reattach. Patients must maintain a face-down position after surgery for successful reattachment.This requirement can hinder daily activities. Patients often experience discomfort, neck pain, and back pain, which makes it difficult to maintain the face-down position consistently. Setting shared goals regarding face-down positioning and following up on clinical outcomes in patients after retinal detachment surgery with gas tamponade involves active interaction between nurses and patients. Nurses educate patients using materials, videos, and explanations about retinal detachment and the importance of face-down positioning after surgery. Patients are trained in this positioning before surgery, using personalized strategies and shared goals to determine the number of required hours. This helps patients understand and manage self-care at home, improving surgical outcomes.This study aimed to compare the mean number of hours patients with gas tamponade retinal detachment spent in the face-down position over a 24-hour period between those who received a mutual goal-setting program and those who received standard nursing care. Additionally, it seeks to compare clinical outcomes, including visual acuity and retinal reattachment, between the two groups.
This study was a quasi-experimental research design using a two-group pretest-posttest design with an experimental and a control group. The participants were patients who underwent gas-filled retinal detachment surgery due to retinal holes or tears, traction caused by membranes or vitreous humor, or fluid leakage and accumulation under the retina. The study took place between May 1 and December 25, 2023. A total of 50 patients were purposively selected based on inclusion criteria: aged 18 years or older, undergoing their first retinal detachment surgery, receiving gas tamponade with Octafluoropropane (C3F8) or sulfur hexafluoride (SF6),scheduled for surgery in one eye only with the other eye not diagnosed with blindness, and able to be contacted via telephone or the LINE application. If post-surgery vision was impaired,communication via LINE could be facilitated by a relative. Moreover, those aged 60 and above were screened for cognitive impairment using the Thai version of the 6 Cognitive Impairment Test (6 CIT), with eligible participants scoring less than 8. The sample size was calculated using G*Power, with a power of 0.50, a significance level (α) of 0.05, and an effect size of 0.50,resulting in 23 participants per group, increased by 10% to 25 participants per group to account for incomplete data. The researchers purposively selected all participants for the experiment. Data were collected first from the control group and then from the experimental group using a mutual goal-setting program based on King’s Goal Attainment Theory, along with a demographic form,a 24-hour face-down behavior log, a visual acuity record, and a retinal reattachment record. Data analysis was performed using descriptive statistics and a two-factor repeated measures ANOVA.
The experimental group had a mean number of face-down positioning hours equal to or greater than 16 hours, which was higher than that of the control group. When comparing the mean hours of face-down positioning at different time points, the experimental group demonstrated significantly higher means on postoperative days 1-2, 6-7, and 13-14 (F = 93.39, p < .05).Within the experimental group, the mean hours of face-down positioning one month before surgery were significantly different from those on postoperative days 1-2 (t = .79, p < .05), 6-7(t = .94, p < .05), and 13-14 (t = .88, p < .05). Additionally, the mean hours on postoperative days 1-2 were significantly different from those on days 6-7 (t = .63, p < .05) and 13-14(t = .43, p < .05). However, there was no significant difference between days 6-7 and 13-14.The experimental group also showed significantly better visual acuity one month after surgery than at 6-7 days (t = 0.10, p < 0.05), but there was no significant difference between the experimental and control groups. Furthermore, the percentage of patients with successful retinal reattachment after surgery was higher in the experimental group than in the control group. This research recommends that nurses adopt a mutual goal-setting approach with patients before and after surgery, focusing on maintaining the face-down posture after gas-injection retinal detachment surgery to improve outcomes. Follow-up care should be extended to 3-6 months, including studies on patients' post-surgery quality of life. A program to set behavioral goals for face-down posture in patients with silicone oil injections is suggested to reduce reoperation rates. Future research should investigate factors such as body weight, retinal detachment location, and diabetes that may influence face-down posture.
ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2
(2568) กนกพร ลาเกิด; พิชญ์ประอร ยังเจริญ; อภิญญา ศิริพิทยาคุณกิจ; Kanokporn Lakerd; Phichpraorn Youngcharoen; Apinya Siripitayakunkit
โรคเบาหวานเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่เป็นปัญหาด้านสาธารณสุขที่สำคัญ และส่งผลต่อคุณภาพชีวิตโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุที่มีโรคเบาหวานจะมีกระบวนการเปลี่ยนแปลงของร่างกายที่เสื่อมลงจากอายุที่เพิ่มขึ้น ส่งผลต่อพฤติกรรมการดูแลตนเอง การเข้าใจปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จะเป็นประโยชน์ในการสร้างแผนการพยาบาลเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างเหมาะสม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยบรรยายเชิงทำนาย เพื่อศึกษาอำนาจการทำนายของการรู้คิด ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน การรับรู้คุณค่าในตนเอง และแรงสนับสนุนทางสังคม ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เข้ารับบริการที่แผนกผู้ป่วยนอกคลินิกอายุรกรรมเฉพาะโรคเบาหวาน ไทรอยด์ และระบบฮอร์โมน โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย จำนวน 141 ราย กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง โดยมีเกณฑ์คัดเลือกกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่าเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างน้อย 6 เดือนขึ้นไป สามารถสื่อสารภาษาไทยได้ และยินยอมเข้าร่วมการวิจัยโดยการลงนามในแบบฟอร์มยินยอม เก็บข้อมูลระหว่างเดือน พฤศจิกายน 2565 ถึง เดือน กรกฎาคม 2566 โดยการสัมภาษณ์ด้วยแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินพุทธิปัญญา แบบวัดกิจกรรมการดูแลตนเองในผู้เป็นเบาหวาน แบบสอบถามความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของโรเซนเบอร์ก แบบสอบถามการสนับสนุนทางสังคม และแบบประเมินความสามารถเชิงปฏิบัติดัชนีจุฬาเอดีแอล ตรวจสอบความเที่ยงด้วยวิธีหาความสอดคล้องระหว่างผู้ประเมินของแบบประเมินพุทธิปัญญาเท่ากับ .99 และตรวจสอบความเที่ยงของแบบประเมินกิจกรรมการดูแลตนเอง แบบสอบถามความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของโรเซนเบอร์ก แบบสอบถามการสนับสนุนทางสังคม และแบบประเมินความสามารถเชิงปฏิบัติดัชนีจุฬาเอดีแอลได้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาคเท่ากับ .75, .87, .87 และ .88 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติสหสัมพันธ์แบบเพียร์สันและสเปียร์แมน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบ hierarchical
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างอายุ 60-69 ปี (ร้อยละ51.10) ร้อยละ62.40 เป็นผู้หญิง ส่วนใหญ่สถานภาพสมรส (ร้อยละ61.00) มีประวัติโรคเบาหวานในครอบครัว (ร้อยละ69.50) และระยะเวลาการเป็นเบาหวาน 21-30 ปี (ร้อยละ33.30) มีการรู้คิดอยู่ในระดับมีภาวะพร่องการรู้คิดเล็กน้อย (Mean = 21.48, SD = 2.64) ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันอยู่ในระดับดี (Mean = 8.38, SD = 0.99) การรับรู้คุณค่าในตนเองอยู่ในระดับสูง(Mean = 31.38, SD = 2.99) แรงสนับสนุนทางสังคมอยู่ระดับสูง (Mean = 64.06, SD = 12.01) และพฤติกรรมการดูแลตนเองอยู่ในระดับสูง (Mean = 95.17, SD = 13.72) โดยปัจจัยทำนายทั้งหมดสามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้ร้อยละ 15.10 (Adjust R2 = .15) โดยแรงสนับสนุนทางสังคมเป็นปัจจัยเดียวที่สามารถทำนายพฤติกรรมการดูแลตนเองได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ( β = .38 , p < .01) ในขณะที่การรู้คิด การรับรู้คุณค่าในตนเอง และความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันไม่สามารถทำนายพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้ ( β = -.01 , p > .05; β = .03 , p > .05 และ β = .15 , p > .05) ตามลำดับ จากผลการศึกษาแรงสนับสนุนทางสังคมเป็นปัจจัยทำนายที่สำคัญและส่งผลต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองในผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่2 ดังนั้น ควรมีการพัฒนาโปรแกรมโดยใช้แรงสนับสนุนทางสังคมจากครอบครัว เพื่อน และเจ้าหน้าที่ทีมสุขภาพ เพื่อส่งเสริมให้ผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่2มีพฤติกรรมการดูแลตนเอง อันจะนำไปสู่การบรรลุผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ดีขึ้น
ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความตั้งใจในการดูแลโดยมีผู้ป่วยและครอบครัวเป็นศูนย์กลางของพยาบาลหน่วยวิกฤตในสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019
(2568) กรองกาญจน์ กาญจนีย์; สุมลชาติ ดวงบุบผา; สุนทรี เจียรวิทยกิจ; Krongkan Kanjanee; Sumolchat Duangbubpha; Soontaree Jianvitayakij
การดูแลโดยมีผู้ป่วยและครอบครัวเป็นศูนย์กลาง (patient and family-centered care: PFCC) เป็นแนวคิดการดูแลที่มีพื้นฐานมาจากการร่วมมือกันระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว และทีมสุขภาพ เพื่อทำให้การดูแลรักษาเกิดประโยชน์สูงสุด ประกอบด้วยแนวคิดหลักที่สำคัญ 4 ด้าน ได้แก่ 1) การมีศักดิ์ศรีและความเคารพ 2) การแบ่งปันข้อมูล 3) การมีส่วนร่วม และ 4) การประสานความร่วมมือ ปัจจุบันการดูแลแบบ PFCC ถูกนำไปใช้ในผู้ป่วยกลุ่มต่าง ๆ อย่างแพร่หลาย และทำให้เกิดผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดีทั้งต่อผู้ป่วย ครอบครัว และทีมสุขภาพ อย่างไรก็ตาม การดูแลแบบ PFCC ในผู้ป่วยวิกฤตเป็นสิ่งที่ท้าทาย เนื่องจากระบบการดูแลรักษาผู้ป่วยวิกฤตได้รับการออกแบบให้ใช้เทคโนโลยีต่าง ๆ เป็นเครื่องมือในการรักษาและติดตามผล นอกจากนี้อุปสรรคในดูแลแบบ PFCC ในผู้ป่วยวิกฤต อาจเกิดจากตัวผู้ป่วยและครอบครัว สภาพแวดล้อมในหอผู้ป่วยวิกฤต และจากทีมสุขภาพได้ พยาบาลหน่วยวิกฤตที่ดูแลผู้ป่วยอย่างใกล้ชิดตลอด 24 ชั่วโมง จึงมีบทบาทสำคัญในการดูแลแบบ PFCC อย่างไรก็ตาม ในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโคโรนาไวรัส 2019 หรือโควิด-19 ทำให้เกิดข้อจำกัดในการมีปฏิสัมพันธ์ และการสื่อสารระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว และพยาบาลหน่วยวิกฤต รวมทั้งพยาบาลวิกฤตไม่ได้รับการเตรียมพร้อมต่อสถานการณ์นี้ แนวปฏิบัติป้องกันการแพร่กระจายโรคโควิด-19 ภาระงานที่เพิ่มขึ้น ความเหนื่อยล้า ความเครียด และความกังวลต่อการติดโรคโควิด-19 อาจส่งผลต่อความตั้งใจของพยาบาลวิกฤตต่อการดูแลแบบ PFCC ได้ ดังนั้น การทำความเข้าใจถึงปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤตจึงเป็นสิ่งสำคัญ ทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน (Theory of Planned Behavior: TPB) เป็นทฤษฎีที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมของบุคคล จากทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน ความตั้งใจของบุคคลในการแสดงพฤติกรรมนั้น ทำนายได้จากปัจจัยสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ 1) ทัศนคติที่มีต่อพฤติกรรม (attitude toward the behavior) 2) การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง (subjective norm) และ3) การรับรู้ความสามารถในการควบคุมพฤติกรรม (perceived behavioral control) ดังนั้น การใช้กรอบแนวคิดจากทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤตในช่วงสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโควิด-19 จะส่งเสริมให้เข้าใจพฤติกรรมการดูแลผู้ป่วยของพยาบาลหน่วยวิกฤตและส่งเสริมคุณภาพการดูแลและความปลอดภัยให้ผู้ป่วย
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤตในสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ได้แก่ ระดับการศึกษา ประสบการณ์การทำงานในหอผู้ป่วยวิกฤต ทัศนคติ การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง และการรับรู้ความสามารถในการดูแลแบบ PFCC การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบความสัมพันธ์เชิงทำนาย โดยใช้กรอบแนวคิดการดูแลแบบ PFCC แนวคิดพฤติกรรมตามแผน และ คุณลักษณะของพยาบาล กลุ่มตัวอย่างเป็นพยาบาลหน่วยวิกฤต 124 คน ที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยวิกฤต 8 แห่ง ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ตามเกณฑ์คือ เป็นพยาบาลระดับปฏิบัติการ และมีประสบการณ์การทำงานในหอผู้ป่วยวิกฤตอย่างน้อย 6 เดือน เครื่องมือประกอบด้วย แบบสอบถาม 5ชุด ได้แก่ 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามทัศนคติต่อการดูแลแบบ PFCC 3) แบบสอบถามการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงในการดูแลแบบ PFCC 4) แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถในการดูแลแบบ PFCC และ 5) แบบสอบถามความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติการถดถอยพหุคูณแบบ Enter
ผลการวิจัย พบว่า ระดับการศึกษา ประสบการณ์การทำงานในหอผู้ป่วยวิกฤต ทัศนคติ การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง และการรับรู้ความสามารถในการดูแลแบบ PFCC สามารถร่วมกันทำนายความตั้งใจในการดูแลแบบ PFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤตได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F = 7.849, p < .01) ร้อยละ 25 โดยที่การรับรู้ความสามารถในการดูแลแบบ PFCC (β = .314, p = .002) การคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง (β = .223, p = .015) และระดับการศึกษา (β = .175, p = .038) เป็นตัวแปรที่มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติต่อความตั้งใจในการดูแลแบบPFCC ของพยาบาลหน่วยวิกฤต จากผลการศึกษาครั้งนี้ ผู้บริหารทางการพยาบาลควรจัดการอบรมการดูแลแบบ PFCC เพื่อส่งเสริมความเข้าใจ และทัศนคติที่ดีแก่พยาบาลหน่วยวิกฤต รวมทั้งจัดระบบสนับสนุนการสื่อสารและความร่วมมือระหว่างผู้ป่วย ครอบครัว และทีมสุขภาพ เช่น ห้องประชุม และทีมที่ปรึกษาให้แก่ผู้ป่วยและครอบครัว
การศึกษาค่าใช้จ่ายทางตรงทางการแพทย์ในผู้ป่วยมะเร็งสูงอายุ : การรักษาแบบผสมผสานกับการดูแลแบบประคับประคองเทียบกับการรักษามาตรฐาน
(2568) นิลทิตา ศรีไพบูลย์กิจ โถคนิตย์; พิชัย จันทร์ศรีวงศ์; ศิริพร เสมสาร; วิชช์ เกษมทรัพย์; พงศธร เพียบเพียร; เอกภพ สิระชัยนันท์; Nintita Sripaiboonkij Thokanit; Phichai Chansriwong; Siriporn Semsarn; Vijj Kasemsup; Pongsathorn Piebpien; Ekaphop Sirachainan
การดูแลรักษาแบบผสมผสานร่วมกับการดูแลแบบประคับประคองเป็นแนวทางที่ครอบคลุมทั้งการรักษาโรคและการบรรเทาอาการ โดยให้ความสำคัญกับการดูแลผู้ป่วยแบบองค์รวมและการวางแผนดูแลแบบประคับประคองตั้งแต่ระยะแรกของการรักษา ลดความทุกข์ทรมานและช่วยส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งในระยะลุกลาม ตรงกันข้าม การรักษาแบบมาตรฐานมุ่งเน้นที่การรักษาโรคเป็นหลัก โดยไม่มีการวางแผนดูแลแบบประคับประคองอย่างเป็นระบบ ความแตกต่างนี้ส่งผลให้ค่าใช้จ่ายของผู้ป่วยที่ได้รับการดูแลแบบผสมผสานอาจแตกต่างจากผู้ที่ได้รับการรักษาแบบมาตรฐานโดยเฉพาะผู้ป่วยสูงอายุมีปัญหาด้านภาวะสูงวัย ในด้านจิตใจ สังคม และเศรฐกิจที่อาจจะต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษงานวิจัยที่ผ่านมาแสดงให้เห็นว่า การดูแลแบบประคับประคองตั้งแต่ระยะต้นสามารถลดการเข้ารับการรักษาในห้องฉุกเฉินและหอผู้ป่ว
ยวิกฤตส่งผลให้ค่าใช้จ่ายในโรงพยาบาลลดลง อย่างไรก็ตามการเก็บรวบรวมข้อมูลและการศึกษาเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายของการดูแลแบบผสมสานร่วมกับการดูแบบประคับประคองในผู้ป่วยมะเร็งสูงอายุในประเทศ ไทยยังมีจำกัด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายทางตรงทางการแพทย์ระหว่างผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาแบบผสมผสานร่วมกับการดูแลแบบประคับประคองกับการรักษาแบบมาตรฐาน โดยใช้ข้อมูลค่าใช้จ่ายย้อนหลัง 6 เดือนก่อนเสียชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งทุกชนิดอายุ 60 ปีขึ้นไป ที่เสียชีวิตระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2559 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2564 ข้อมูลทางคลินิกและข้อมูลค่าใช้จ่ายในการรักษาถูกบันทึกอย่างเป็นระบบในคลังข้อมูลคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีและระบบทะเบียนโรคมะเร็งระดับโรงพยาบาล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ข้อมูลค่าใช้จ่ายได้มีการปรับค่าใช้จ่ายตามอัตราเงิน เฟ้อให้เป็นมูลค่าในปี 2564 วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปโดยสถิติพรรณนา สถิ ติ Independent t-test และสถิติการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณสำหรับใช้ในการวิเคราะห์ค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ตลอดระยะเวลา 6 เดือน โดยควบคุมตัวแปรเพศ กลุ่มอายุ ชนิดของโรค และสิทธิการรักษา เพื่อประเมินผลกระทบของปัจจัยต่าง ๆ ต่อค่าใช้จ่าย ผลการศึกษาพบว่ามีผู้ป่วยมะเร็งอายุ 60 ขึ้นไปที่เสียชีวิตระหว่างปีที่ศึกษาทั้งสิ้น 1,013 คน เป็นเพศชาย ร้อยละ 52 อายุเฉลี่ยของผู้ป่วย 72.37 ปี ชนิดของผู้ป่วยมะเร็งที่พบบ่อยที่สุด คือ มะเร็งปอด (ร้อยละ 20.40) รองลงมาคือ มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง (ร้อยละ 15.79) และมะเร็งตับและท่อน้ำดี (ร้อยละ10.90) ผู้ป่วยมะเร็งส่วนใหญ่ใช้สิทธิการรักษาแบบระบบสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการมากที่สุด (ร้อยละ 56.86) และสิทธิประกันสัง คมน้อยที่สุด พบผู้ป่วยได้รับการดูแลรักษาแบบมาตรฐาน และผู้ป่วยที่การดูแลรักษาแบบผสมผสานร่วมกับการดูแลแบบประคับประคอง เป็น 798 ราย และ 215 ราย ผู้ป่วยที่ได้รับการดูแลรักษาแบบผสมผสานกับการดูแลประคับประคองมีจำนวนครั้งในการเข้ารับการรักษาในโรงพยา บาลและห้องฉุกเฉินลดลงอย่างนัยสำคัญทางสถิติเมื่อปรียบเทียบกับผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับการรักษาแบบมาตรฐาน (z = 3.04, p = .002 และ z = 2.54, p = .011) ค่าใช้จ่ายทางตรงการการแพทย์ในผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาแบบผสมผสานกับประคับประคองมีค่าใช้จ่ายทางตรงในช่วง 1, 3, และ 6 เดือนก่อนเสียชีวิตเป็น 125,764.90 บาท, 269,619.90 บาท และ 362,806.00 บาท ตามลำดับ ในขณะที่ผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับการรักษาแบบมาตรฐานมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าที่ 258,476.00 บาท, 376,494.80 บาท และ 494,303.20 บาท ตามลำดับ อัตราลดค่าใช้จ่ายอยู่ที่ร้อยละ 44, ร้อยละ 28, และร้อยละ 27 ในช่วง 1, 3, และ 6 เดือนก่อนเสียชีวิตตามลำดับ โดยเฉพาะในผู้ป่วยสิทธิสวัสดิการข้าราชการ ค่าใช้จ่ายลดลงถึง 198,769.60 บาทในช่วง 6 เดือนเมื่อเทียบกับกลุ่มที่ได้รับการรักษามาตรฐานโดยค่าใช้จ่ายลดลงมากกว่าสิทธิการรักษาแบบอื่น ผลการวิเคราะห์ด้วยสถิติการถดถอยพหุคูณยืนยันว่า การรักษาแบบผสมผสานร่วมกับการดูแลแบบประคับประคองในผู้ป่วยมะเร็งสูงอายุสามารถลดค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (z = 4.40, p< .001 ) โดยผู้ป่วยที่อยู่ภายใต้สิทธิการรักษาข้าราชการ มีค่าใช้จ่ายในการรักษาช่วง 6 เดือนสุดท้ายของชีวิตสูงกว่าสิทธิการรักษาอื่น ๆ อาจเนื่องมาจาก สิทธิการรักษานี้ครอบคลุมบริการทางการแพทย์อย่างครอบคลุมและเอื้อต่อการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ที่มากกว่า อย่างไรก็ตามแม้ว่าระบบหลักประกันสุขภาพของประเทศไทยจะครอบคลุมบริการดูแลแบบประคับประคองในทุกสิทธิการรักษาตั้งแต่ปี 2545 แต่การศึกษานี้พบว่า มีเพียงร้อยละ 20 ของผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาแบบผสมผสานร่วมกับการดูแลแบบประคับประคอง อาจเป็นผลมาจาก ข้อจำกัดด้านจำนวนบุคลา กรของทีมดูแลแบบประคับประคองรวมถึงการรับรู้ที่ยังไม่เพียงพอเกี่ยวกับประโยชน์ของการดูแลประเภทนี้ การศึกษานี้สรุปว่า การรักษาแบบผสมผสานร่วมกับการดูแลแบบประคับประคอง เป็นสิ่งที่สำคัญสำหรับการดูแลผู้ป่วยมะเร็งสูงอายุ นอกจากช่วยให้ผลลัพธ์ดีขึ้นและเพิ่มคุณ ภาพชีวิตยังสามารถลดค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ได้ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและลดค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ ผู้กำหนดนโยบายและผู้ให้บริการทางการแพทย์ควรขยายการเข้าถึงการดูแลแบบประคับประคองแบบบูรณาการ เพื่อให้ผู้ป่วยมะเร็งสูงอายุได้รับการดูแลแบบองค์รวมที่มีประสิทธิภาพและคุ้มค่าในช่วงท้ายของชีวิต