การพัฒนาหลักสูตรโค้ชสุขภาวะแบบสหวิชาชีพเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพเฉพาะบุคคล ในระบบบริการสุขภาพไทย

Abstract

ในบริบทที่ระบบสุขภาพต้องการประสิทธิผลสูงสุดเพื่อจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง แนวทางการสร้างเสริมสุขภาพที่เน้นการออกแบบ และให้บริการรายบุคคล และเน้นคุณค่าการดูแล (value-based care) จึงเป็นความต้องการเร่งด่วนจากทุกภาคส่วน การศึกษานี้มุ่งพัฒนาและประเมินผลหลักสูตรโค้ชสุขภาวะแบบสหวิชาชีพเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะของบุคลากรด้านสุขภาพ ในการให้บริการการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพแบบเข้มข้นเฉพาะบุคคล (Personalized Intensive Lifestyle Modification: PILM) สำหรับประชากรวัยทำงานที่มีความเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยบุคลากรสหวิชาชีพ 34 คน จากหน่วยบริการสุขภาพระดับพื้นที่ 11 แห่ง ได้แก่ พยาบาล นักโภชนาการ นักกายภาพบำบัด และนักวิชาการสาธารณสุข ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบทดสอบความรู้ แบบประเมินความมั่นใจในบทบาทโค้ชสุขภาวะ และแบบสอบถามปลายเปิด ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.67–1.00) และค่าความเชื่อมั่น (Cronbach’s alpha = 0.90) ผลการวิเคราะห์พบว่าความรู้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ก่อนอบรม = 5.85, หลังอบรม = 8.32; t = 8.43, p < 0.001) และมีความมั่นใจในการปฏิบัติงานในระดับสูง (เฉลี่ย = 8.65, S.D. = 1.04) ทั้งนี้หลักสูตรได้รับการประเมินว่าสอดคล้องกับบริบทหน่วยบริการสุขภาพในระดับพื้นที่ และมีศักยภาพในการนำไปใช้ขยายผลในเชิงระบบ เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบายสุขภาวะในระบบสุขภาพ

Amidst the growing demand for personalized and value-based health promotion, this study developed and evaluated a multidisciplinary wellness coaching curriculum tailored for Thailand’s health service system. Grounded in wellness coaching principles, behavioral psychology, and interprofessional collaboration, the curriculum was designed to enhance the competencies of health professionals in delivering Personalized Intensive Lifestyle Modification (PILM) services for working-age populations at risk of non-communicable diseases (NCDs). The blended learning model included a two-day onsite workshop, monthly interactive online sessions, and a six-month peer mentoring system, coach-for-coach to promote reflective practice and real-world application. Thirty-four multidisciplinary professionals including nurses, dietitians, physiotherapists, and public health officers from 11 local service units were purposively selected to participate. Evaluation tools included a knowledge test, a wellness coaching confidence scale, and an open-ended questionnaire. All instruments were validated for content (IOC = 0.67–1.00) and reliability (Cronbach’s alpha =0.90). Quantitative analysis showed a significant increase in knowledge (pre = 5.85, post = 8.32, t = 8.43, p < 0.001), with 79.41% showing improved scores. Participants reported high confidence (mean = 8.65, SD = 1.04) and effectively applied skills in nutrition planning, physical activity coaching, and motivational communication. Qualitative feedback emphasized the relevance and feasibility of curriculum content. This study demonstrates that a structured, context-specific wellness coaching curriculum can enhance workforce capacity for person-centered care and support the operationalization of value-based health promotion. The model offers a policy-relevant innovation for Thailand’s primary health system, with strong potential for scale-up through local and governmental service networks.