PH-Article
Permanent URI for this collectionhttps://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/97
Browse
Recent Submissions
Publication Open Access Knowledge, Attitudes, and Practices towards Protecting School-Age Children from Particulate Matter in Samut Prakan, Thailand(2025) Pitchanan Kajonpet; Natnaree Aimyong; Arthit Phosri; Tanasri SihabutThis cross-sectional study evaluated caregivers' practices and identified factors associated with protecting school-age children from exposure to fine particulate matter in the Pak Nam Subdistrict of Samut Prakan Province, Thailand. Data on the sociodemographic characteristics, knowledge, attitudes, and practices of 389 caregivers of students in Grades 1 to 6 from seven elementary schools were collected using a structured questionnaire. Univariate logistic regression was then used to analyze the associations between these variables. The results showed that approximately half of the respondents had good knowledge and positive attitudes, but only 22. 8% had good protective practices. These respondents need to improve their practices in checking ambient air quality, minimizing children's exposure, and selecting appropriate masks. Factors associated with good practices included being aged 40-49 years (p=0.010), educational level (p=0.004), and various occupations, such as governmental or private employees (p= 0. 028), business owners (p= 0. 004), and retirees or housewives (p= 0. 004) . Furthermore, respondents with good knowledge (OR: 1. 98, 95% CI= 1. 18-3. 34, p= 0. 006) and positive attitudes (OR: 1. 89, 95% CI= 1. 14-3. 14, p= 0. 009) were more likely to exhibit better practices. These findings, along with policy actions, highlight the need for targeted interventions to promote behavioral adaptations in specific demographic groups.Publication Open Access Reduction of Knee Pain from Osteoarthritis with Thai Massage and Thai Herbal Poultice in Government Hospitals, Thailand(2025) Vanvisa Sresumatcha; Yolchai Jongjiarsiri; Thanida KhunboonchanEndometriosis is a chronic gynecological disorder affecting millions of women worldwide, characterized by the growth of endometrial-like tissue outside the uterus. Conventional treatments, including hormonal therapies and surgery, often have limitations and side effects. This review explores the therapeutic potential of Dane Fukang decoction, a traditional Chinese herbal formula, in managing endometriosis. By examining this herbal remedy's pharmacological mechanisms, clinical evidence, and safety profile, we aim to provide a comprehensive understanding of its role in endometriosis treatment.The review discusses the multi-targeted actions of key herbs in Dane Fukang decoction, such as Radix Astragalus and Radix Angelicae Sinensis, which possess anti-inflammatory, anti-angiogenic, and immunomodulatory properties relevant to the pathophysiology of endometriosis. The clinical efficacy of Dane Fukang decoction in alleviating endometriosis symptoms, as demonstrated by higher total effective rates and fewer adverse reactions compared to conventional medications like gestrinone, is also highlighted.Publication Open Access Effectiveness of an Active Learning Program for Enhancing Knowledge, Attitudes and Empathy toward Older Adults among Junior Secondary School Students(2025) Wanida Boonpuang; Mondha Kengganpanich; Siriporn Santre; Passakorn SuanrueangThis quasi-experimental research with non-equivalent compare groups pretest-posttest designs aimed to evaluate the effectiveness of an active learning program for enhancing knowledge, attitudes and empathy toward older adults among junior secondary school students. The sample consisted of 68 grade 8 students, divided into two groups, namely 33 students for an experimental group, 35 students for a comparison group. The experimental group received an active learning program, which included six in-class activities, a 50-minute learning session, and five online activities during the week via the LINE Application. The study period of this program was 6 weeks. Data was collected by self-administered questionnaires at pre- and post- experimental periods. The data analyzed using descriptive and inferential statistics, including the Chi-square test, independent t-test, and Paired Samples t-test to compare the score differentiations.The research findings revealed that after the intervention, the experimental group demonstrated a statistically (p <0.05) significant increase in mean scores across two dimensions namely, knowledge and empathy toward older adults, compared to both their pre-intervention scores and those of the comparison group. Except dimensions of attitudes toward older adults showed an increase in mean scores, but no statistically (p =0.121) significant was found. However, after the experiment, the experimental group had a significantly (p = 0.021) higher mean score than the comparison group. These results indicate the program able to support as a guideline for enhancing adolescents’ knowledge and understanding of older adults while fostering positive attitudes and empathyby integrating them into school curricula. This, in turn, may contribute to improving the quality of life and well-being of older adults.Publication Open Access The Relationships among Hospital Characteristics, Transformational Leadership, Safety Culture and Accreditation Status of Community Hospitals under the Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health(2025) Siwaporn Bunsake; Charuwan Tadadej; Jutatip SillabutraThis study aims to investigatethe relationship among hospital characteristics, transformational leadership, safety culture and accreditation status of community hospitals under the Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. The sample included 536 participants who were in charge of quality management. Data were collected via questionnaires and analyzed using descriptive statistics, chi-square test statistics, and binary logistic regression to assess the relationships and influences of hospital characteristics, transformational leadership and safety culture and the accreditation status of community hospitals. The results indicated that directors of community hospitals scored highly in inspirational leadership (Mean = 4.05, S.D. = 0.69), and community hospitals demonstrated a high level of safety culture (Mean = 3.67, S.D. = 0.37). Both hospital level and safety culture were positively associated with the accreditation status of community hospitals (adjOR = 17.837, 6.189, p value = 0.000, 0.004). The F3-level hospitals were 17.837 times more likely to fail accreditation compared to hospitals at other levels (95%CI: 8.152, 39.025). Accredited hospitals were shown to have a safety culture that is 6.189 times higher than that of non-accredited hospitals (95%CI: 1.816, 21.095).Publication Open Access Development of Web Application to Support Dengue Investigation Team of Communicable Disease Control Operations Unit in Phang Nga Province(2025) Suwadee Kongpan; Pichitpong Soontornpipit; Jutatip Sillabutra; Prasong Kitidamrongsuk; Pratana Satitvipawee; Vanvisa SresumatchaiPhang Nga Province in Thailand continues to face persistent challenges related to Dengue Hemorrhagic Fever (DHF) and associated fatalities. In response to the limitations of existing paper-based systems in managing dengue fever data effectively, this study aims to develop a web application to support the Dengue Investigation Team within the Communicable Disease Control Operations Unit in Phang Nga Province. The research engaged 22 stakeholders, including public health officers, data managers, and field investigators, who participated in a stakeholder analysis process to identify user requirements that would inform the design and development phases.Utilizing Agile Software Development Lifecycle (SDLC) methodologies, the web application was developed using MySQL for database management and PHP for web service programming. The resulting web application includes functionalities for data collection and a stakeholder dashboard for statistical analysis. Testing and evaluation were conducted using satisfaction scales, which yielded high satisfaction scores (mean ± SD) across functionality, usability, and accessibility. Stakeholder feedback indicated the need for additional features to enhance data collection, analysis, and integration of information across healthcare facilities. The evaluation results highlight the application's potential to address public health challenges and support the Dengue Investigation Team in combatting dengue fever in the region. Currently, the application is in the pilot testing phase, and further refinement is necessary to improve data integration and security measures. This research contributes to advancing disease surveillance and control measures, emphasizing the importance of continuous refinement to meet evolving user needs and ensure a lasting impact on public health.Publication Open Access Enhanced Efficacy of Dane Fukang Decoction in Comparison to Conventional Treatments for Endometriosis(2025) Preeyanuch Ketprathum; Hathaikan Chootrakool; Chuleekorn Sritonchai; Pichet TreewaiEndometriosis is a chronic gynecological disorder affecting millions of women worldwide, characterized by the growth of endometrial-like tissue outside the uterus. Conventional treatments, including hormonal therapies and surgery, often have limitations and side effects. This review explores the therapeutic potential of Dane Fukang decoction, a traditional Chinese herbal formula, in managing endometriosis. By examining this herbal remedy's pharmacological mechanisms, clinical evidence, and safety profile, we aim to provide a comprehensive understanding of its role in endometriosis treatment.The review discusses the multi-targeted actions of key herbs in Dane Fukang decoction, such as Radix Astragalus and Radix Angelicae Sinensis, which possess anti-inflammatory, anti-angiogenic, and immunomodulatory properties relevant to the pathophysiology of endometriosis. The clinical efficacy of Dane Fukang decoction in alleviating endometriosis symptoms, as demonstrated by higher total effective rates and fewer adverse reactions compared to conventional medications like gestrinone, is also highlightedPublication Open Access Short-Term Benefits of High Protein, High Fiber Meal Replacements for Weight Loss in Overweight and Obese Adults(2025) Chanchira Phosat; Akkarach Bumrungpert; Patcharanee PavadhgulObesity is a critical global health issue that increases the risk for non-communicable diseases such as cardiovascular disease and diabetes. Dietary interventions like meal replacements are potential strategies for effective weight management. This randomized controlled trial aimed to evaluate the effects of high protein, high fiber meal replacement products on body composition, and gastrointestinal health in overweight and obese adults. The sixty-one participants (BMI 23.0 - 29.9 kg/m2) were randomly assigned to either a control group (n = 30) consuming a regular diet or a meal replacement (MRP) group (n = 31) consuming meal replacement once daily. Anthropometric data, dietary intake, and gastrointestinal health markers were assessed at baseline, week 2, and week 4. The results showed significant reductions in body weight (-0.8 ± 1.3 kg or -1.1% ± 1.8%, p = 0.004) and body mass index (-0.3 ± 0.5 kg/m2 or -1.1% ± 1.9%, p = 0.024) in the MRP group compared to the control group. The MRP group maintained a high level of protein intake with corresponding reductions in carbohydrate and fat intake (p < 0.01). However, no significant changes were found in body fat percentage or visceral fat. The MRP group experienced a notable decline in basal metabolic rate (p = 0.022), indicating potential metabolic adaptation to caloric restriction. Additionally, improvements in gastrointestinal health, specifically a reduced need for bowel movement assistance (p = 0.024), were observed in the MRP group. In conclusion, meal replacements were effective in promoting short-term weight loss and improving dietary patterns, though metabolic adaptations and fat loss require further exploration in longer-term studies.Publication Open Access Effects of Kale (Brassica oleracea var. acephala) Consumption on Anthropometric Markers of Adiposity among Adults with Metabolic Syndrome(2025) Wisanuwong Prasertkhongkha; Jirayu Lainampetch; Patcharanee PavadhguKale (Brassica oleracea var. acephala) contains nutrients and phytochemicals linked to a lower risk of metabolic syndrome. This randomized controlled trial examined the effect of kale ingestion on adiposity markers including body weight, BMI, waist circumference, body fat, and visceral fat percentages in 78 adults with metabolic syndrome over 8 weeks. Participants were divided into two groups by stratified random sampling. The 38 participants in the experimental group received 70g of fresh kale daily, while a placebo containing 250 mg of corn starch was given to 40 participants in the control group. Throughout the intervention, from baseline to week 8, dietary records showed that percentage changes in vitamin A, B2, C, E, and calcium intake were significantly greater in the experimental group than in the control group, while changes in energy intake and expenditure between the groups were not significantly different. Comparing anthropometric markers revealed a significant decrease in waist circumference in the experimental group compared to baseline. However, body weight, BMI, body fat percentage, and visceral fat percentage did not show significant differences within or between the groups. The results suggest that daily ingestion of 70g of kale may reduce waist circumference and could be considered an alternative method for preventing metabolic syndrome.Publication Open Access Quality of Working Life among Public Health Personnel in Sub-District Health Promoting Hospitals, Nakhon Pathom Province(2025) Mawisa Sukpum; Youwanuch Sattayasomboon; Jutatip Sillabutra; Korravarn YodmaiQuality of working life is a key factor that affects work efficiency and the retention of personnel in the healthcare system. This descriptive cross-sectional study aimed to assess the quality of work life (QWL) and investigate the relationships between personal characteristics, organizational climate, organizational support, and overall QWL among personnel working in sub-district health promoting hospitals (SHPH) in Nakhon Pathom province. A total of 297 persons (96.12% response rate), who have worked in SHPH for at least six months were included in this study. Data were collected from July 17 to August 31, 2023, using a self-administered questionnaire. Descriptive statistics, chi-square tests, Spearman’s rank correlation, and multiple linear regression were employed for data analysis, with a significance level set at 0.05. The results showed that the QWL was at a high level (Mean = 3.82, S.D. = 0.41). Social support (r = 0.746, p < 0.001) and organizational climate (r = 0.724, p < 0.001) were significantly associated with QWL. However, no significant association was found between personal characteristics and QWL. Social support and organizational climate were significant predictors of the QWL, jointly accounting for 66.9% of the variance in QWL (R2 adj = 0.669).The SHPH directors and public health administrators should focus on improving the organizational climate and social support through clear and practical policies to enhance the quality of working life among personnel.Publication Open Access Barriers to Healthcare Access for Myanmar Migrants in Thailand and Japan during COVID-19(2025) Lalita Kaewwilai; Ei Thinzar Khin; Su Myat Han; Nana Moriguchie; Napaswan Namboonsri; Niaya Harper Igarashi; Joji Sugawara; Kwanjai Amnatsatsue; Orawan KaewboonchooThe COVID-19 pandemic has profoundly impacted global health systems, affecting migrants who face multiple barriers to healthcare access. This study explores and compares the healthcare access experiences of Myanmar migrants in Thailand and Japan during the COVID-19 pandemic. A qualitative study was conducted with semi-structured interviews with 20 Myanmar migrants (10 each in Thailand and Japan) and focus group discussions with healthcare professionals in both countries. Data was analyzed thematically using the Health Care Access Barriers (HCAB) model to identify financial, structural, and cognitive barriers. The study revealed multifaceted barriers across financial, structural, cognitive, and cultural dimensions. Financial barriers were particularly pronounced, with migrants in Thailand experiencing significant income loss when seeking medical care. Structural challenges included limited-service accessibility, complicated administrative processes, and geographical constraints. Cognitive barriers manifested through language difficulties, limited health literacy, and fear of discrimination. In Thailand, while the government provided free COVID-19 services to all migrants, challenges persisted in communication and service delivery. Japan presented similar complexities, with migrants facing additional difficulties in system navigation and cultural integration.Enhancing migrant health equity requires systemic interventions that go beyond individual-level health education. Strengthening community outreach, translation services, and migrant-inclusive policies are crucial. Future efforts should foster collaborative partnerships among healthcare facilities, local governments, NGOs, employers, and the Myanmar government or its embassies in Thailand and Japan, ensuring shared responsibility for the health and well-being of migrant populations.Publication Open Access การพัฒนาหลักสูตรโค้ชสุขภาวะแบบสหวิชาชีพเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพเฉพาะบุคคล ในระบบบริการสุขภาพไทย(2568) อรวรรณ ขวัญศรี; สุพัตรา ศรีวณิชชากร; ชัยสิริ อังกุระวรานนท์; ปิยฉัตร ตระกูลวงษ์; Orawan Quansri; Supattra Srivanichakorn; Chaisiri Angkurawaranon; Piyachatr Tragoolvongse4ในบริบทที่ระบบสุขภาพต้องการประสิทธิผลสูงสุดเพื่อจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง แนวทางการสร้างเสริมสุขภาพที่เน้นการออกแบบ และให้บริการรายบุคคล และเน้นคุณค่าการดูแล (value-based care) จึงเป็นความต้องการเร่งด่วนจากทุกภาคส่วน การศึกษานี้มุ่งพัฒนาและประเมินผลหลักสูตรโค้ชสุขภาวะแบบสหวิชาชีพเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะของบุคลากรด้านสุขภาพ ในการให้บริการการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพแบบเข้มข้นเฉพาะบุคคล (Personalized Intensive Lifestyle Modification: PILM) สำหรับประชากรวัยทำงานที่มีความเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยบุคลากรสหวิชาชีพ 34 คน จากหน่วยบริการสุขภาพระดับพื้นที่ 11 แห่ง ได้แก่ พยาบาล นักโภชนาการ นักกายภาพบำบัด และนักวิชาการสาธารณสุข ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบทดสอบความรู้ แบบประเมินความมั่นใจในบทบาทโค้ชสุขภาวะ และแบบสอบถามปลายเปิด ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.67–1.00) และค่าความเชื่อมั่น (Cronbach’s alpha = 0.90) ผลการวิเคราะห์พบว่าความรู้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (ก่อนอบรม = 5.85, หลังอบรม = 8.32; t = 8.43, p < 0.001) และมีความมั่นใจในการปฏิบัติงานในระดับสูง (เฉลี่ย = 8.65, S.D. = 1.04) ทั้งนี้หลักสูตรได้รับการประเมินว่าสอดคล้องกับบริบทหน่วยบริการสุขภาพในระดับพื้นที่ และมีศักยภาพในการนำไปใช้ขยายผลในเชิงระบบ เพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบายสุขภาวะในระบบสุขภาพPublication Open Access การวิเคราะห์เชิงสิทธิมนุษยชนของมาตรการผ่อนผันแรงงานข้ามชาติในประเทศไทย(2569) ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ; พิทักษ์พล บุณยมาลิก; Chardsumon Prutipinyo; Pitakpol Boonyamalikบทความนี้มุ่งวิเคราะห์มาตรการผ่อนผันแรงงานข้ามชาติ 3 สัญชาติของประเทศไทยในช่วงปี พ.ศ. 2567–2568 ภายใต้กรอบการวิเคราะห์เชิงโครงสร้างนโยบายแรงงานและสิทธิมนุษยชน โดยชี้ให้เห็นว่าแรงงานข้ามชาติเป็นองค์ประกอบเชิงโครงสร้างที่ขาดไม่ได้ของระบบเศรษฐกิจไทย ท่ามกลางปัญหาสังคมสูงวัยและการขาดแคลนแรงงานในหลายภาคอุตสาหกรรม มาตรการผ่อนผันของรัฐทำหน้าที่เป็นกลไกเชื่อมแรงงานที่อยู่นอกระบบเข้าสู่ระบบกฎหมาย ผ่านกระบวนการขึ้นทะเบียน การออกใบอนุญาตทำงาน การตรวจสุขภาพ และการจัดเก็บข้อมูลชีวมิติ ซึ่งช่วยลดจำนวนแรงงานผิดกฎหมาย เพิ่มเสถียรภาพตลาดแรงงาน และเสริมประสิทธิภาพการบริหารของรัฐในระยะสั้น ในมิติสิทธิมนุษยชน มาตรการดังกล่าวสะท้อนการเปลี่ยนผ่านจากแนวคิดการควบคุมแรงงานเชิงปราบปรามไปสู่การคุ้มครองแรงงานในฐานะมนุษย์ที่มีศักดิ์ศรี การเปิดโอกาสให้แรงงานเข้าถึงสิทธิในการทำงานอย่างถูกกฎหมาย ระบบสุขภาพ หลักประกันทางสังคม รวมถึงการรับรองสิทธิของเด็กและครอบครัว มีความสอดคล้องกับมาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากล แม้ว่าจะมีข้อจำกัดเชิงโครงสร้างของนโยบายที่ยังมีลักษณะชั่วคราว สิทธิแบบมีเงื่อนไข และความเสี่ยงด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งสะท้อนความจำเป็นในการยกระดับมาตรการผ่อนผันไปสู่การปฏิรูปนโยบายแรงงานข้ามชาติอย่างยั่งยืนPublication Open Access ปัจจัยกำหนดสุขภาพที่ส่งผลต่อการเข้าถึงบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิของประชาชน ในจังหวัดนนทบุรี(2568) นภัสสร คำภีระ; Seo Ah Hong; อุทุมพร วงษ์ศิลป์; ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ; Napatsorn Kampeera; Seo Ah Hong; Utoomporn Wongsin; Chardsumon PrutipinyoThis cross-sectional analytic research, examining the accessibility of public health services in primary public health facilities in Nonthaburi Province. The sample consisted of 326 residents from Mueang Nonthaburi District, Bang Yai District, and Sai Noi District, selected through multi-stage sampling. A questionnaire was used for data collection. Data were analyzed using descriptive statistics and inferential statistics, specifically binary logistic regression analysis with chi-square statistics. Odds ratio (OR) and 95% confidence interval (CI) were calculated. The study found that the overall level of access to primary health care services was low to moderate level (76.4%). The utilization rate of primary health care units was 0.86 (86.2%), with the highest usage observed in Bang Yai District (91.46%). Logistic regression statistics indicated that personal factors, specifically education and occupation, and structural factors such as frequency of receiving services at primary health care units, were significantly associated with access to services (p < 0.05). Therefore, the findings of this study serve as baseline information for developing guidelines and policies aimed at improving public health service delivery. They can inform the planning and development of health service systems and contribute to the enhancement of service quality in a way that is comprehensive and tailored to the context of each areaPublication Open Access การจัดการความเสี่ยงเพื่อป้องกันอุบัติเหตุของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้างในพื้นที่กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี(2568) Chariya Damrongsak; Youwanuch Sattayasomboon; Seo Ah Hong; Sariyamon Tiraphat; จริยา ดำรงศักดิ์; ยุวนุช สัตยสมบูรณ์; Seo Ah Hong; ศริยามน ติรพัฒน์การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยแบบภาคตัดขวาง (Cross-Sectional Study) โดยมีประชากร คือ ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้างในพื้นที่กระทรวงสาธารณสุข อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี จำนวน 306 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ สถิติไคสแควร์ (Chi- square) และสถิติการถดถอยโลจิสติก (Binary Logistic Regression Analysis) กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการจัดการความเสี่ยงเพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้าง ในพื้นที่กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี ได้แก่ สถานภาพสมรส รายได้จากการประกอบอาชีพขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้าง ประสบการณ์การเกิดอุบัติเหตุ ปัจจัยการรับรู้ด้านกฎหมายและการรับรู้ด้านนโยบายการขับขี่ ปัจจัยการรับรู้ด้านสภาพรถจักรยานยนต์ ปัจจัยการรับรู้สภาพแวดล้อมในการขับขี่ ปัจจัยด้านการรับรู้ทัศนคติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ปัจจัยที่มีส่งผลต่อการจัดการความเสี่ยงเพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้าง ในพื้นที่กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี ได้แก่ 1.ประสบการณ์การเกิดอุบัติเหตุทางรถจักรยานยนต์รับจ้าง (AOR 1.90, p-value = 0.029, 95% CI; 1.069 - 3.379) 2.ระดับการรับรู้กฎหมายและนโยบายการบริหารจัดการ (AOR 2.55, p-value = 0.001, 95% CI; 1.459 - 4.487) 3. ระดับทัศนคติในการขับขี่รถจักรยานยนต์ (AOR 2.58,p-value = 0.001, 95% CI; 1.492 - 4.461) 4. ระดับสภาพรถจักรยานยนต์ (AOR 1.85,p-value = 0.043, 95% CI; 1.019 - 3.379) ผลจากการศึกษาครั้งนี้ ชี้ให้เห็นว่ากระทรวงสาธารณสุขควรฝึกอบรมและให้ความรู้เพิ่มเติมแก่ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งความรู้เกี่ยวกับกฎหมายและนโยบายการขับขี่ นอกจากนั้นควรส่งเสริมและสร้างทัศนคติในการขับขี่รถจักรยานยนต์ที่ดี พร้อมทั้งสนับสนุนให้ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้างมีการจัดการและบำรุงรักษารถจักรยานยนต์ให้อยู่ในสภาพดี เพื่อจะได้ลดการเกิดอุบัติเหตุทางรถจักรยานยนต์ในพื้นที่กระทรวงสาธารณสุขได้อย่างมีประสิทธิภาพPublication Open Access ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานตามนโยบาย 30 บาทรักษาทุกที่ ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว : กรณีศึกษา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ในเขตสุขภาพที่ 4(2569) ศุภัสสร วงค์ตะวัน; ยุวนุช สัตยสมบูรณ์; วิริณธิ์ กิตติพิชัย; ศริยามน ติรพัฒน์; Supussorn Wongtawan; Youwanuch Sattayasomboon; Wirin Kittipichai; Sariyamon Tiraphatการศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับและปัจจัยที่มีผลต่อการดำเนินงานตามนโยบาย 30 บาทรักษาทุกที่ ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ในเขตสุขภาพที่ 4 จำนวน 304 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การทดสอบไคสแควร์ (Chi-square test) และสถิติการถดถอยโลจิสติก (Binary logistic regression) ผลการศึกษาพบว่า โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตสุขภาพที่ 4 ร้อยละ 82.6 มีการดำเนินงานตามนโยบายอยู่ในระดับที่ควรพัฒนา และ ร้อยละ 17.4 ดำเนินงานได้ในระดับดี ปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการดำเนินงาน ได้แก่ ความพร้อมของระบบสุขภาพ โดยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่มีระดับความพร้อมของระบบสุขภาพอยู่ในระดับดี มีโอกาสดำเนินงานตามนโยบายสำเร็จมากกว่าหน่วยบริการที่มีความพร้อมในระดับที่ควรพัฒนา 2.67 เท่า (95% C.I. = 1.20–5.97, p = 0.02) ปัจจัยทำนายที่สำคัญ ได้แก่ ความพร้อมด้านระบบข้อมูลข่าวสาร และความพร้อมด้านเทคโนโลยีทางการแพทย์ ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักในการเสริมสร้างศักยภาพของบริการสุขภาพปฐมภูมิ ผลที่ได้รับจากการวิจัยนี้เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ที่สะท้อนทิศทางการพัฒนา โดยสามารถใช้เป็นข้อมูลประกอบการกำหนดนโยบายและวางแผนแนวทางพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิให้มีความพร้อมมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะด้านระบบข้อมูลข่าวสารและเทคโนโลยี ทางการแพทย์ เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานตามนโยบาย “30 บาทรักษาทุกที่ ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว” ให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืนต่อไปPublication Open Access การเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง ในจังหวัดปทุมธานี ตามนโยบายกระทรวงสาธารณสุข(2568) ศิริกานดา มังคะลา; ยุวนุช สัตยสมบูรณ์; ศริยามน ติรพัฒน์; อุทุมพร วงษ์ศิลป์; Sirikanda Mangkala; Youwanuch Sattayasomboon; Sariyamon Tiraphat; Utoomporn Wongsinการวิจัยเชิงพรรณนา แบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์ระดับการเข้าถึงบริการและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง ในสตรีไทย จังหวัดปทุมธานี กลุ่มตัวอย่าง คือ สตรีไทย อายุ 30 - น้อยกว่า 60 ปี อาศัยอยู่ในจังหวัดปทุมธานี จำนวน 315 คน สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ระหว่าง เดือน กุมภาพันธ์ ถึงมีนาคม พ.ศ.2568 วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา และ สถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ไคสแควร์ และการวิเคราะห์ถดถอยพหุโลจิสติก ที่นัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ผลการวิจัยพบว่า การเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง อยู่ในระดับมาก ร้อยละ 65.1 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ อายุ (p=0.006) ระดับการศึกษา (p<0.001) อาชึพ (p=0.001) และรายได้ต่อเดือน (p=0.001) ปัจจัยคุณลักษณะส่วนบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองได้แก่ รายได้ (p-value=0.041) และระดับการศึกษา (p-value<0.001) จากผลการศึกษานี้ผู้บริหารสาธารณสุขที่รับผิดชอบด้านการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ควรพิจารณาหามาตรการประชาสัมพันธ์ที่เหมาะสมกับกลุ่มสตรีเป้าหมายเพื่อเพิ่มการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองเพิ่มขึ้นตามนโยบายจังหวัดต่อไปPublication Open Access ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับทักษะด้านดิจิทัลของบุคลากรกรมการแพทย์แผนไทยและ การแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข(2568) อรวิกา เกาะยอ; ยุวนุช สัตยสมบูรณ์; จุฑาธิป ศีลบุตร; ศรัณญา เบญจกุล; อรรถสิทธิ์ ศรีสุบัติ; Onvika Kohyoor; Youwanuch Sattayasomboon; Jutatip Sillabutra; Sarunya Benjakul; Attasit Srisubatการศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินระดับทักษะด้านดิจิทัลของบุคลากร และหาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ กับทักษะด้านดิจิทัลของบุคลากรกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 288 คน ที่ปฏิบัติงานมาแล้ว 6 เดือนขึ้นไป และไม่ได้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้บริหาร เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคม ถึง สิงหาคม 2566 โดยใช้แบบสอบถามแบบตอบด้วยตนเอง มีความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 1.0) และมีค่าความเชื่อมั่นในระดับสูง (α = 0.955, 0.935) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน มัธยฐาน และ ค่าควอร์ไทล์ สถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของสเปียร์แมน และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พอยท์ไบซีเรียล ที่นัยสำคัญทางสถติ <0.05 ผลการวิจัยพบว่า ทักษะด้านดิจิทัลของบุคลากรโดยรวมอยู่ในระดับสูง (Mean = 4.02 ± 0.59) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับทักษะด้านดิจิทัลของบุคลากร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ อายุ (r = -0.25, p-value <0.001) ระดับการศึกษา (r = 0.12, p-value <0.039) จำนวนอุปกรณ์ดิจิทัลส่วนตัว (r = 0.27, p-value < 0.001) และการอบรมเกี่ยวกับเทคโนโลยีดิจิทัล (r = 0.16, p-value <0.008) นอกจากนี้การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ได้แก่ MS Word (r = 0.116, p = 0.049) MS PowerPoint (r = 0.221, p = <0.001) ใช้ Electronic mail (r = 0.187, p = 0.001) ใช้ google สืบค้นข้อมูล (r = 0.231, p = 0.001) ใช้โปรแกรม HDC (r = 0.209, p = <0.001) และ โปรแกรมประชุมออนไลน์ (r = 0.151, p = 0.010) ผลวิจัยนี้เสนอแนะให้ผู้บริหารกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกวางแผนพัฒนาทักษะด้านดิจิทัลแก่บุคลากรโดยเน้นการอบรมเกี่ยวกับการใช้งานเทคโนโลยีดิจิทัลให้ทั่วถึงPublication Open Access สถานะทางกฎหมายของกัญชาและการควบคุม(2568) ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ; Chardsumon Prutipinyoสถานะทางกฎหมายของสารเสพติดกัญชาในแต่ละประเทศ (เช่น ถูกกฎหมายบางส่วน, ถูกกฎหมายเพื่อการแพทย์, หรือผิดกฎหมายทั้งหมด) จึงขออธิบายแนวทางควบคุมและป้องกันที่ใช้ในบางประเทศ เช่น การกำหนดอายุขั้นต่ำ การควบคุมการผลิตและจำหน่าย และการบังคับใช้กฎหมาย โดยเน้นประเทศที่มีนโยบายที่หลากหลาย เช่น ประเทศที่กัญชาถูกกฎหมายทั้งเพื่อการแพทย์และสันทนาการ (เช่น แคนาดา) และประเทศที่ยังคงห้ามอย่างเข้มงวด (เช่น สิงคโปร์) กระทรวงสาธารณสุขออกประกาศฉบับใหม่เพื่อควบคุมไม่ให้นำช่อดอกกัญชาไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ ซึ่งกำหนดว่ากัญชาเป็นสมุนไพรควบคุมที่มีค่าต่อการศึกษา-วิจัย หรือมีความสำคัญทางเศรษฐกิจ โดยให้เหตุผลว่าต้องการแก้ไขจากประกาศฉบับเดิม เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพการณ์ปัจจุบัน ให้กัญชาซึ่งเป็นพืชในสกุล Cannabis วงศ์ Cannabaceae เป็นสมุนไพรควบคุม ให้มีการกำกับการจำหน่ายในประเทศให้เข้มงวดมากขึ้นและเน้นให้ใช้กัญชาทางการแพทย์เท่านั้นPublication Open Access การศึกษาสภาวะปราศจากฟันน้ำนมผุในเด็กปฐมวัย ความรู้ ทัศนคติ แรงจูงใจของครูผู้ดูแลเด็ก และกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพช่องปากในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จังหวัดอุบลราชธานี(2568) วิจิตรา กุกำจัด; อังศนา บุญธรรม; อุมาวดี เลาทอง; Wichittra Kukamjad; Angsana Boonthum; Umawadee Laothongการศึกษาเชิงสำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจสภาวะปราศจากฟันผุ และการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพช่องปากของเด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จังหวัดอุบลราชธานี เก็บข้อมูลจากครูผู้ดูแลเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 279 คน และเจ้าหน้าที่ในหน่วยบริการสาธารณสุขที่เป็นพื้นที่ศึกษา จำนวน 136 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กมีอัตราเด็กปราศจากฟันผุในระดับสูง ร้อยละ 50.2 ครูส่วนใหญ่มีความรู้ ทัศนคติและแรงจูงใจในระดับสูง (ร้อยละ 95.3, 69.9 และ 62.4 ตามลำดับ) แต่ยังมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนบางประการเกี่ยวกับการดูแลฟันน้ำนม การตรวจช่องปาก และการใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ศูนย์ส่วนใหญ่ดำเนินกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพช่องปากได้ดีมาก (ร้อยละ 94.3) แต่มีข้อจำกัดด้านบุคลากร งบประมาณ และเทคโนโลยี การมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชนอยู่ในระดับมาก (ร้อยละ 54.1) แต่ยังขาดบทบาทในการกำหนดนโยบายร่วมกัน หน่วยบริการสาธารณสุขมีการจัดบริการ ที่ครอบคลุมทุกประเด็น (ร้อยละ 87.5–94.1) แต่กลับพบว่าสัดส่วนศูนย์ที่มีเด็กปราศจากฟันผุระดับต่ำมีมากกว่าระดับสูง สะท้อนถึงประสิทธิผลที่ยังไม่บรรลุเป้าหมาย ดังนั้น จึงควรให้ความสำคัญกับการยกระดับคุณภาพการดำเนินงานและพัฒนาความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน เพื่อจัดสรรทรัพยากรและส่งเสริมแรงจูงใจของครูในการสร้างผลลัพธ์ด้านสุขภาพช่องปากที่ยั่งยืนPublication Open Access สัญญาทางปกครอง(2568) ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ; Chardsumon Prutipinyoสัญญาทางปกครอง ตามมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 คือสัญญาที่มีคู่สัญญาฝ่ายหนึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐหรือผู้แทนรัฐ และมีวัตถุประสงค์เกี่ยวกับบริการสาธารณะหรือมีลักษณะพิเศษที่แสดงถึงเอกสิทธิ์ของรัฐ เช่น สัญญาสัมปทานหรือการจัดทำสิ่งสาธารณูปโภค โดยรัฐมีอำนาจเหนือกว่าคู่สัญญาเอกชน การประมูลด้วยระบบ e-Auction ซึ่งต้องจัดทำสัญญาสามฝ่ายระหว่างหน่วยงานรัฐ ผู้ให้บริการตลาดกลาง และผู้ชนะการประมูล ถือเป็นสัญญาทางปกครอง การเพิกเฉยไม่ชำระค่าบริการตามเงื่อนไขของผู้ชนะการประมูลจึงเป็นข้อพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครองที่อยู่ในอำนาจศาลปกครอง โดยศาลวินิจฉัยให้ชำระค่าใช้บริการพร้อมดอกเบี้ยตามสัญญา