ความตรงและความเที่ยงของครื่องมือประเมินคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพสำหรับผู้ป่วยโรคไตระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกไต : ฉบับดัดแปลง

Abstract

การศึกษานี้้มีวัตถุุประสงค์เพื่่อดัดแปลงและทดสอบความตรงและความเที่ยงของเครื่องมือประเมินคุุณภาพชีวิตด้านสุุขภาพสำหรับผู้ป่วยโรคไตระยะสุุดท้ายที่่ได้รับการฟอกไตฉบับภาษาไทย (THAI-HRQOL-D) ที่่ ผู้วิจัยและคณะพัฒนาในปี พ.ศ. 2555 ในงานวิจัยครั้งนี้ทดสอบความตรงและความเที่่ยงของเครื่องมือในกลุ่มตัวอย่างจำนวน 244 รายซึ่งเป็นผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม 185 รายและผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้อง 59 รายที่่มารับบริการที่หน่วยบริการไตเทียม 4 แห่งในภาคตะวันออกของประเทศไทย ทดสอบความตรงเชิงโครงสร้างด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจและเชิงยืนยันรวมทังการทดสอบด้วยวิธีกลุ่มที่ รู้ชัด และทดสอบความเที่ยงชนิดความสอดคล้องภายใน ผลการวิเคราะห์แบบประเมินคุุณภาพชีวิตด้านสุขภาพจำนวน 34 ข้อ พบว่าสกัดองค์ประกอบได้ 7 องค์ประกอบ อธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 52.89 ประกอบด้วย ด้านสุขภาพและการทำหน้าที่่ของร่างกาย ด้านการดำรงชีวิตอยู่กับอาการแสดง ด้านการดำรงชีวิตอยู่กับการฟอกไต ด้านเศรษฐกิจสังคม และครอบครัวด้านจิตวิญญาณ ด้านความผาสุุกทางจิตใจ และด้านการรู้คิดผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันพบว่า โมเดลโครงสร้างมีีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมููลเชิิงประจัักษ์ ความเที่่ยงชนิิดสอดคล้องภายในมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคอยู่ในเกณฑ์ดี การทดสอบความตรงเชิิงโครงสร้างด้วยวิธีกลุ่มที่่ รู้ชัดพบว่ากลุ่มที่่ มีระดับความเข้มข้นเลือดและระดับอัลบููมินในเลือดปกติมีคะแนนเฉลี่ยคุณภาพชีวิตด้านสุุขภาพจากการประเมินด้วยเครื่องมือฉบับนี้ (THAI-HRQOL-D) สูงกว่ากลุ่มที่่มีระดับความเข้มข้นเลือด และระดับอัลบูมินในเลือดต่ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าเครื่องมือที่วัดคุณภาพชีวิตที่่จำเพาะกับโรคฉบับนี้มีความตรงและความเที่่ยงอยู่ในระดับดีและสามารถใช้ในการประเมินคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพในผู้ป่วยที่่ได้รับการฟอกไตได้

This study aimed to modify and test the validity and reliability of the Thai Health-Related Quality of Life Instrument for Dialysis Patients (THAI-HRQOL-D),developed by the researchers in 2012. The sample for testing the validity and reliability of the instrument consisted of 244 participants undergoing dialysis (185 hemodialysis and 59 peritoneal dialysis patients) who attended four dialysis centers in the eastern region of Thailand. The construct validity of the instrument was determined through exploratory and confirmatory factor analyses and the known-groups technique. Also,Cronbach’s alpha coefficients were used to test the internal consistency reliability of the instrument. The results yielded seven factors and explained 52.89% of the variance.These seven factors, consisting of 34 items, included health and functioning, living with symptoms, living with dialysis, socioeconomics and family, spirituality, psychological well-being, and cognition. Through the confirmatory factor analysis, the adequate relative goodness of fit indices revealed that the measurement model fit the data. The internal consistency reliability, measured by Cronbach’s alpha coefficients, was good. The known-groups technique revealed that participants with a normal level of hematocrit and serum albumin had a significantly higher mean score of the THAI-HRQOL-D than those with a low level. This study demonstrated that this disease-specific instrument has adequate validity and reliability to assess health-related quality of life among dialysis patients.