ผลของโปรแกรมการใช้สื่อวีดิทัศน์ช่วยสอนต่อความรู้และทักษะการดูแลทวารเทียมในญาติผู้ดูแลผู้มีทวารเทียมรายใหม่

Abstract

การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้สื่อวีดิทัศน์ช่วยสอนต่อความรู้และทักษะการดูแลทวารเทียมของญาติผู้ดูแลผู้มีทวารเทียมรายใหม่ โดยใช้กรอบแนวคิดความสามารถในการดูแลบุคคลที่ต้องการพึ่งพา (dependent care agency) ของโอเร็มและการเรียนรู้ของบลูม กลุ่มตัวอย่างเป็นญาติผู้ดูแลผู้มีทวารเทียมรายใหม่ ที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลรามาธิบดี คัดเลือกตามคุณสมบัติที่กำหนด จำนวน 50 ราย โดยเก็บข้อมูลกลุ่มควบคุมที่ได้รับการสอนแบบปกติจากพยาบาลผู้ผ่านการอบรมการดูแลผู้มีทวารเทียมและแผล 25 ราย แล้วจึงเก็บข้อมูลกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมการใช้สื่อวีดิทัศน์ช่วยสอนร่วมกับการสอนแบบปกติ 25 ราย ประเมินความรู้ก่อนการสอน และประเมินความรู้และทักษะหลังการสอน และหลังจำหน่าย 1 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ โปรแกรมการใช้สื่อวีดีทัศน์ช่วยสอน แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปของผู้มีทวารเทียมและญาติผู้ดูแล แบบประเมินความรู้การดูแลทวารเทียม และแบบประเมินทักษะการดูแลทวารเทียม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติบรรยาย สถิติไคสแควร์ สถิติที และสถิติวิเคราะห์ความแปรปรวน ผลการศึกษาพบว่า ญาติผู้ดูแลกลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้การดูแลทวารเทียมหลังการสอน และหลังจำหน่าย 1 สัปดาห์สูงขึ้นกว่าก่อนการสอน แต่ไม่มีความแตกต่างกันระหว่างกลุ่มในทุกช่วงเวลา ทั้ง 2 กลุ่มมีคะแนนเฉลี่ยทักษะการดูแลทวารเทียมหลังจำหน่าย 1 สัปดาห์ สูงขึ้นกว่าหลังการสอน โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยทักษะการดูแลทวารเทียมสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการศึกษาครั้งนี้ แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการใช้สื่อวีดิทัศน์ช่วยสอนสามารถนำมาใช้ให้ความรู้และฝึกทักษะการดูแลทวารเทียมในผู้มีทวารเทียมรายใหม่และญาติผู้ดูแลได้

This quasi-experimental research design aimed to examine the effect of video assisted teaching program on ostomy care knowledge and skills among new ostomate’s caregivers. The Orem’s dependent care agency and Bloom’s taxonomy was used as the conceptual framework. The sample composed of 50 caregivers of new ostomate who were treatment at Ramathibodi Hospital divided into a control group and an experimental group 25 subjects each. The control group received routine instruction from enterostomal therapy nurses, then the experimental group received the video assisted teaching program plus routine instruction. Ostomy care knowledge were collected before and after teaching and after discharge 1 week and ostomy care skills were collected after teaching and after discharged 1 week. Instrumentation was composed of the video-assisted teaching program, Demographic Data Questionnaire, the Ostomy Care Knowledge Assessment Form, and the Ostomy Care Skill Assessment Form. Data were analyzed using descriptive statistics, Chi-square, t-test, and ANOVA statistics. Results of the study showed significant increase in knowledge and skill scores. No significant differences were found between the 2 groups with knowledge of ostomy care, but the experimental group had statistically higher mean score of skill than the control group. Based on the findings of the study, the video assisted teaching program should be used in order to teach new ostomates and caregivers about ostomy care.