ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยพื้นฐาน ความเจ็บปวด ภาวะแทรกซ้อน ระบบทางเดินหายใจ ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด และความวิตกกังวลกับการฟื้นตัวด้านสรีรภาพของผู้ป่วยหลังผ่าตัดใหญ่ช่องท้องในระยะวิกฤติ

Abstract

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยเลือกสรรที่มีความสัมพันธ์กับการฟื้นตัวด้านสรีรภาพของผู้ป่วยหลังผ่าตัดใหญ่ช่องท้องในระยtวิกฤต รูปแบบการวิจัย: การวิจัยเชิงบรรยายแบบภาคตัดขวาง วิธีดําเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยหลังผ่าตัดช่องท้องระบบทางเดินอาหาร ตับและทางเดินน้ําดี ที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ระหว่างเดือนสิงหาคม - ธันวาคม 2552 จํานวน 86 ราย รวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกข้อมูลพื้นฐาน แบบวัดระดับความเจ็บปวด แบบประเมินภาวะแทรกซ้อนระบบทางเดินหายใจ แบบวัดความวิตกกังวล และแบบประเมินการฟื้นตัวด้านสรีรภาพ โดยประยุกต์แบบประเมิน APACHE II วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และการทดสอบไคสแควร์ ผลการวิจัย: ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุระหว่าง 18 - 87 ปี (อายุเฉลี่ย 62.13±16.45 ปี) 71.1% มีโรคร่วม คือ ความดันโลหิตสูง หัวใจและหลอดเลือด เบาหวาน และอื่นๆ จากคะแนนเต็ม 10 กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความเจ็บปวดเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 5.08±2.89 ถึง 3.78±2.71 คะแนนความวิตกกังวลเฉลี่ยอยู่ ระหว่าง 2.69±2.83 ถึง 2.24±2.88 เกิดภาวะแทรกซ้อนระบบทางเดินหายใจ ร้อยละ 2.3 และเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดร้อยละ 23.3 คือ ความดันโลหิตสูง หัวใจเต้นผิดจังหวะ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน การติเชื้อในร่างกาย และอื่นๆ ปัจจัยอายุ ภาวะแทรกซ้อนระบบทางเดินหายใจ และภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด มีความสัมพันธ์กับการฟื้นตัวด้านสรีรภาพของผู้ป่วยหลังผ่าตัดใหญ่ช่องท้องในระยะวิกฤต อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (p< .01, .05 และ .01 ตามลําดับ) สรุปและข้อเสนอแนะ: พยาบาลควรนําปัจจัยอายุ ภาวะแทรกซ้อนระบบทางเดินหายใจ และภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด ไปพัฒนาคุณภาพการพยาบาล เพื่อส่งเสริมการฟื้นตัวด้านสรีรภาพของผู้ป่วยหลังผ่าตัดใหญ่ช่องท้องในระยะวิกฤต

Purpose:To explore selected factors associated to physiological recovery (the Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II: APACHE II) of patients after major abdominal surgery in critical stage.Design: Descriptive design.Methods: The sample group consisted of 86 patients undergoing major abdominal surgery (GI system and accessory organs) who had been admitted to the surgical intensive care unit at Chulalongkorn Memorial Hospital, Thailand, from August to December of 2009. Data collection was performed by using demographic assessment form, the numeric rating pain scale, pulmonary complication evaluation form, numeric rating anxiety scale, and the Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II (APACHE II) after immediate surgery. Descriptive statistics and chi-square test were used in data analysis. Main findings: The result showed that majority of patients were male, age range from 18-87 years old (average 62.13±16.45). Seventy one percent of them had co-morbidity include HT, DM, IHD, etc. The pain score averaged 5.08±2.89 to 3.78±2.71 and anxiety score averaged 2.69±2.83 to 2.24±2.88 from 10 scores. 2.3 percent of them found pulmonary complications and 23.3 percent of them found postoperative complications. Most common postoperative complications were HT, arrhythmia, Acute MI, Infection, etc. There were significant association between age, pulmonary complications, postoperative complications and physiological recovery: APACHE II of patients after major abdominal surgery in critical stage (p< .01, .05, and .01, respectively). Conclusion and recommendations: Awareness regarding age, pulmonary complications, and postoperative complications should be promoted to improve the physiological recovery of patients during the immediate recovery phase.