ปัจจัยทำนายการควบคุมโรคในผู้ป่วยโรคหืด โรงพยาบาลบ้านแพ้ว (องค์การมหาชน) สมุทรสาคร

Abstract

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอำนาจการทำนายของดัชนีมวลกาย การมีโรคประจำตัวความดันโลหิตสูง และกรดไหลย้อน คุณภาพการนอนหลับ และพฤติกรรมหลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้น ต่อการควบคุมโรคในผู้ป่วยโรคหืด รูปแบบการวิจัย: การวิจัยหาความสัมพันธ์เชิงทำนาย วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคหืดอายุ 20 ปีขึ้นไปที่เข้ารับการรักษา ณ คลินิกโรคปอด โรงพยาบาลบ้านแพ้ว (องค์การมหาชน) จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 139 ราย เลือกตัวอย่างแบบสะดวกด้วยเกณฑ์ต้องมีการรู้คิดปกติ ไม่มีโรคปอดอื่นๆ ไม่มีโรคทางจิตเวช ไม่มีโรคร่วมที่มีอาการรุนแรง เก็บข้อมูลโดยใช้แบบประเมินดังนี้ ข้อมูลส่วนบุคคล การควบคุมอาการโรคหืดตามแนวทางของ GINA คุณภาพการนอนหลับพิตส์เบิร์ก อาการโรคกรดไหลย้อน และพฤติกรรมการดูแลตนเองด้านการหลีกเลี่ยงการสัมผัสปัจจัยกระตุ้น วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณา และสถิติถดถอยโลจิสติก ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิงร้อยละ 74.8 อายุเฉลี่ย 60.41 ปี (SD 13.9) ควบคุมโรคหืดได้ร้อยละ 59 ดัชนีมวลกาย การมีโรคกรดไหลย้อน และคุณภาพการนอนหลับมีความสัมพันธ์กับการควบคุมโรคหืดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (gif.latex?\chi2 = 17.19, p < .01; gif.latex?\chi2 = 9.09, p < .01; gif.latex?\chi2 = 4.83, p = .028 ตามลำดับ) ผลวิเคราะห์อำนาจการทำนายพบว่า ดัชนีมวลกาย (OR = 9.98, 95%CI [2.76, 36.08], p < .001) การมีโรคกรดไหลย้อน (OR = 2.78, 95%CI [1.25, 6.21], p = .012) และคุณภาพการนอนหลับ (OR = 2.53, 95%CI [1.03, 6.18], p = .042) สามารถทำนายการควบคุมโรคในผู้ป่วยโรคหืดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สรุปและข้อเสนอแนะ: ดัชนีมวลกาย การมีโรคกรดไหลย้อน และคุณภาพการนอนหลับเป็นปัจจัยทำนายการควบคุมโรคในผู้ป่วยโรคหืด ดังนั้นพยาบาลควรส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อควบคุมน้ำหนักและโรคกรดไหลย้อน และส่งเสริมคุณภาพการนอนหลับเพื่อควบคุมโรคหืดได้ดียิ่งขึ้น

Purpose: This study aimed to examine the predictive power of body mass index (BMI), comorbidity (hypertension, gastroesophageal reflux disease, or GERD), sleep quality, and trigger avoidance behavior on disease control in patients with asthma. Design: Predictive correlational research. Methods: The sample consisted of 139 patients with asthma, aged 20 years and older, who had been admitted to the lung clinic of Banphaeo General Hospital in Samut Sakhon Province. Convenience sampling was used to select those having normal cognition, no other type of lung disease, no psychiatric disorder, and no comorbidities with severe symptoms. Data were collected by using personal data questionnaire and an asthma control assessment form based on Global Initiative for Asthma (GINA) criteria, the Pittsburgh Sleep Quality Index, the GERD-Q Questionnaire, and a questionnaire on trigger avoidance behavior. The data were analyzed by employing descriptive statistics and logistic regression. Main findings: The results revealed that 74.8% of the respondents were female, with a mean age of 60.41 years (SD = 13.9), and 59% had good control of asthma. BMI, GERD, and sleep quality were associated with asthma control (gif.latex?\chi2 = 17.19, p < .01; gif.latex?\chi2 = 9.09, p < .01; gif.latex?\chi2 = 4.83, p = .028, respectively). The analysis of predictive power showed that BMI (OR = 9.98, 95%CI [2.76, 36.08], p < .001), GERD (OR = 2.78, 95%CI [1.25, 6.21], p = .012), and sleep quality (OR = 2.53, 95%CI [1.03, 6.18], p = .042) were able to significantly predict asthma control in patients. Conclusion and recommendations: BMI, GERD, and sleep quality were predictors of asthma control. The findings recommend that nurses should promote the control of body weight and GERD and improve sleep quality for better asthma control.