ผลของโปรแกรมสร้างเสริมพฤติกรรมป้องกันอาการปวดหลังส่วนล่าง ของพยาบาลประจำห้องผ่าตัด โรงพยาบาลสังกัดมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง ในกรุงเทพมหานคร

Abstract

การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสร้างเสริมพฤติกรรมป้องกันอาการปวดหลังส่วนล่าง โดยประยุกต์ทฤษฎีการรับรู้ความสามารถตนเอง กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พยาบาลประจำห้องผ่าตัด กลุ่มทดลอง 38 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 37 คน รวมจำนวน 75 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมประกอบด้วย กิจกรรมสุขศึกษา 5 ครั้ง ระยะเวลา 6 สัปดาห์ มีการให้ความรู้เรื่องอาการปวดหลังส่วนล่างแนวทางการปฏิบัติตัว ฝึกบริหารร่างกายป้องกันอาการปวดหลังส่วนล่าง ใช้การกระตุ้นเตือนผ่านสื่อโซเซียลมีเดีย เก็บรวมรวมข้อมูลก่อนและหลังทดลองด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและทดสอบความแตกต่างด้วยสถิติ Chi-square, Independent t-test และ Paired t-test ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองมีความรู้ การรับรู้ความสามารถของตนเอง ความคาดหวังในผลดีของการป้องกันอาการปวดหลังส่วนล่าง และมีพฤติกรรมป้องกันอาการปวดหลังส่วนล่างดีขึ้นกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ระดับความปวดหลังส่วนล่างลดลงกว่าก่อนการทดลอง และมีระดับต่ำกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ดังนั้น โปรแกรมฯ ที่พัฒนาขึ้น สามารถประยุกต์ใช้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันอาการปวดหลังส่วนล่างในกลุ่มบุคลากรที่ต้องปฏิบัติงานและมีบริบทใกล้เคียงกับกลุ่มตัวอย่างได้

This quasi-experimental research aimed to study the effects of a health promotion on low back pain preventive behavior applying self-efficacy theory. The samples were 75 operating room nurses, 38 in the experimental group, and 37 in the comparison group. The experimental group participated in the program composed of educational activities for enhancing knowledge about low back pain symptoms, practices, and exercise for preventing low back pain. Five health education sessions were organized, and the program lasted for 6 weeks. After practicing the exercise, the samples were motivated through a social media 3 times. Data collection was done before and after the program by using a set of questionnaire. Data analysis was done by using descriptive statistics and Chi-square, Independent t-test, and Paired t-test were used for testing the difference between variables. The results showed that after the experimentation, the experimental group had significantly higher levels of knowledge, perceived self-efficacy, outcome expectation of the benefits from low back pain preventive behavior, and had significantly decreased low back pain compared to the comparison groups (p<0.001). Thus, the health promotion program for low back pain prevention applying the self-efficacy theory was effective in modifying low back pain prevention behavior.