อิทธิพลของภาวะซึมเศร้า การรับรู้ลักษณะอาการ การสูบบุหรี่ และจำนวนครั้งต่อวันในการใช้ยาสูดต่อความร่วมมือในการใช้ยาสูดขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์ยาวในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

Abstract

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอิทธิพลของภาวะซึมเศร้า การรับรู้ลักษณะอาการ การสูบบุหรี่ และจำนวนครั้งต่อวันในการใช้ยาสูดต่อความร่วมมือในการใช้ยาสูดขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์ยาวในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง รูปแบบการวิจัย: การศึกษาความสัมพันธ์เชิงทำนาย

วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง จำนวน 173 ราย ณ คลินิกโรคปอด โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความร่วมมือในการใช้ยา แบบประเมินการรับรู้ความเจ็บป่วยฉบับย่อ และแบบประเมินภาวะซึมเศร้า วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติค ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศชาย ร้อยละ 93.6 อายุเฉลี่ย 73.32 ปี (SD = 9.27) มีความร่วมมือในการใช้ยาร้อยละ 74 ซึ่งภาวะซึมเศร้า การรับรู้ลักษณะอาการ การสูบบุหรี่ และจำนวนครั้งต่อวันในการใช้ยาสูดสามารถร่วมกันทำนายความร่วมมือในการใช้ยาสูดขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์ยาวในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้ร้อยละ 15.1 โดยมีเพียงภาวะซึมเศร้าที่สามารถทำนายความร่วมมือในการใช้ยาสูดขยายหลอดลมชนิดออกฤทธิ์ยาวในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (OR = .91; 95%CI = .86, .95, p < .001) สรุปและข้อเสนอแนะ: ภาวะซึมเศร้าส่งผลให้ความร่วมมือในการใช้ยาลดลง ดังนั้นพยาบาลควรให้ความสำคัญในการประเมินภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วย พร้อมทั้งวางแผนการพยาบาลในการป้องกัน และจัดการกับอาการดังกล่าว เพื่อส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือในการใช้ยาอย่างเหมาะสม

Purpose: This study aimed to examine the influences of depression, identity of symptoms, smoking status, and number of daily drug doses on adherence to inhaled long-acting bronchodilators in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD).

Design: Predictive correlational study design.

Methods: The study samples included 173 patients with COPD who came for follow-up visits at COPD clinic of a tertiary hospital in Bangkok. Data were collected by questionnaires including demographic data questionnaire, Medication Adherence Report Scale, the Brief Illness Perception Questionnaire (identity item), and the Center for Epidemiological Studies-Depression Scale. Data were analyzed using descriptive statistics and logistic regression analysis.

Main findings: The results showed that majority (93.6%) were male with average age of 73.32 years (SD = 9.27). Seventy-four percent of the participants were adherent to inhaled long-acting bronchodilators, while depression, identity of symptoms, smoking status, and number of daily drug doses together contributed for 15.1% of variation on adherence to inhaled long-acting bronchodilators in patients with COPD. It was also found that only depression could predict inhaled therapy adherence in patients with COPD (OR = .91; 95%CI = .86, .95, p < .001).

Conclusion and recommendations: The influences of depression associated with non-adherence to inhaled long-acting bronchodilators in patients with COPD. Hence, nurses should pay attention to assess, prevent and manage depression in patients with COPD in order to promote medication adherence in patients with COPD.