การศึกษาเปรียบเทียบพฤติกรรมความเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ การรับรู้ความเสี่ยงปัญหาสุขภาพทางเพศ และการปกป้องสุขภาพทางเพศของเยาวชนในสถานศึกษา

Abstract

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาเปรียบเทียบพฤติกรรมความเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ การรับรู้ความเสี่ยงปัญหาสุขภาพทางเพศ และการปกป้องสุขภาพทางเพศของเยาวชนในสถานศึกษา รูปแบบการวิจัย: การวิจัยเชิงพรรณาเปรียบเทียบ วิธีดำเนินการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างเป็นเยาวชนทั้งเพศหญิงและเพศชาย ในสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา อาชีวศึกษา และมหาวิทยาลัย จำนวน 351 คน ใช้ขั้นตอนในการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามพฤติกรรมความเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ แบบสอบถามการรับรู้ความเสี่ยงปัญหาสุขภาพทางเพศ และแบบสอบถามการปกป้องสุขภาพทางเพศ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Mann-Whitney U test ผลการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างมีอายุระหว่าง 15-27 ปี (Mean = 19.3, SD = 2.2) พฤติกรรมความเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ พบว่าเยาวชนในกลุ่มตัวอย่างเคยมีประสบการณ์การมีเพศสัมพันธ์ร้อยละ 18.5 ในมัธยมศึกษา ร้อยละ 53.9 ในอาชีวศึกษา และร้อยละ 64.9 ในมหาวิทยาลัย มีจำนวนคู่นอนมากกว่า 1 คน พบร้อยละ 40 ในมัธยมศึกษา ร้อยละ 59.7 ในอาชีวศึกษา และร้อยละ 28.4 ในมหาวิทยาลัย เคยมีอาการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ ร้อยละ 5.0 ในมัธยมศึกษา ร้อยละ 33.9 ในอาชีวศึกษา และร้อยละ 37.8 ในมหาวิทยาลัย และพบว่าเยาวชนระดับอาชีวศึกษา และระดับมหาวิทยาลัยเคยมีประสบการณ์ตั้งครรภ์ ร้อยละ 8.1 และ 13.5 ตามลำดับ การรับรู้ความเสี่ยงสุขภาพทางเพศ พบค่าเฉลี่ย 21.45 (SD = 3.70) ในมัธยมศึกษา ค่าเฉลี่ย 13.02 (SD = 5.53) ในอาชีวศึกษา และค่าเฉลี่ย 10.74 (SD = 5.10) ในมหาวิทยาลัย สำหรับพฤติกรรมการปกป้องสุขภาพทางเพศ พบว่าเยาวชนในสถานศึกษาทั้ง 3 ระดับมีค่าเฉลี่ยสูงใกล้เคียงกัน คือ 120.08 (SD = 14.32) ในมัธยมศึกษา 116.61 (SD = 15.49) ในอาชีวศึกษา และ 118.68 (SD = 12.59) ในมหาวิทยาลัย นอกจากนี้ยังพบว่ากลุ่มตัวอย่างระดับอาชีวศึกษาและระดับมหาวิทยาลัยที่มีประสบการณ์มีเพศสัมพันธ์มีค่าเฉลี่ยการรับรู้ความเสี่ยงปัญหาสุขภาพทางเพศสูง แต่มีค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการปกป้องสุขภาพทางเพศต่ำกว่าวัยรุ่นที่ไม่มีประสบการณ์มีเพศสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) สรุปและข้อเสนอแนะ: ควรนำข้อมูลจากผลการศึกษามาจัดทำโปรแกรมเพื่อลดพฤติกรรมความเสี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ และเพิ่มการรับรู้ความเสี่ยงปัญหาสุขภาพทางเพศ และพฤติกรรมการปกป้องสุขภาพทางเพศอย่างมีประสิทธิภาพให้แก่เยาวชนในสถานศึกษา

Purpose: To compare the sexual risk behaviors, perception of sexual risk health problems, and protection of sexual health of young adult in educational institutions. Design: Comparative descriptive study. Methods: The sample was 351 youth both females and males in the educational institutions (secondary school, vocational education, and university) using multi-stage sampling. Data were collected using the sexual risk behaviors, the perception of sexual risk health problems, and the protections of sexual health questionnaires. Descriptive statistics and Mann-Whitney U test were used to analyze data. Main Findings: The sample aged between 15-27 years old (Mean = 19.3, SD = 2.2). Sexual intercourse was found 18.5% in secondary school, 53.9% in vocational education, and 64.9% in university. The sample had sexual partner more than one person (40% in secondary school, 59.7% in vocational education, and 28.4% in university), and had sexual transmitted disease (5% in secondary school, 33.9% in vocational education, and 37.8% in university). Moreover, 8.1% of the sample in vocational education and 13.5% in university had pregnant. The mean score of the perception of sexual risk health problems was 21.45 (SD = 3.70) in secondary school; 13.02 (SD = 5.53) in vocational education; and 10.74 (SD = 5.10) in university. The sample from three educational Institutions had high mean score of the protections of sexual health (Mean = 120.08, SD = 14.32; Mean = 116.61, SD = 15.49; and Mean = 118.68, SD = 12.59; respectively). Moreover, the sample from vocational and university education who had sexual intercourse had higher statistically significant mean score of the perception of sexual risk health problems and lower mean score of protections of sexual health (p < .05). Conclusion and recommendations: This finding should be used to establish the program for youth to reduce the sexual risk behaviors, increase perception of sexual risk health problems, and increase protection of sexual for youth in educational institutions.