กระบวนวิธีพิจารณาด้านจริยธรรมการแพทย์

Abstract

การรวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนวิธีพิจารณาด้านจริยธรรมการแพทย์ของแพทยสภา ใช้วิธีการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ โดยสัมภาษณ์เชิงลึกจากตัวแทนคณะกรรมการด้านจริยธรรมและคณะกรรมการแพทยสภา ระหว่างวันที่ 5 มกราคม ถึงวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2552 วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการวินิจฉัยด้านจริยธรรมถือเป็นกระบวนการภายในของแพทยสภา เมื่อแพทยสภาได้รับคำร้องเรียนจากผู้ป่วยหรือญาติผู้ป่วยแล้ว จำดำเนินการตวจสอบตามคำกล่าวหา ขั้นตอนดำเนินการวินิจฉัยของแพทยสภาถูกกำกับโดยกฎหมายปกครองอีกชั้นหนึ่ง แพทยสภาดำเนินการพิจารณาสอบสวนเรื่องร้องเรียนนั้นโดยผ่านทางคณะอนุกรรมการ 2 ชุด แบ่งเป็น 2 ขั้นตอน ขั้นตอนแรก ดำเนินการลงมติว่าเป็นคดีมีมูลหรือไม่ โดยคณะอนุกรรมการจริยธรรม ถ้าคดีมีมูล สงสัยว่าจะมีการประพฤติผิดจริยธรรมการตัดสินของคณะอนุกรรมการจริยธรรมจะต้องผ่านมติความเห็นชอบของคณะกรรมการแพทยสภาก่อน ขั้นตอนที่สอง ส่งให้คณะอนุกรรมการสอบสวน หากแพทย์ที่ถูกกล่าวหานั้นได้ประพฤติผิดจริง คณะอนุกรรมการสอบสวนก็จะเสนอบทลงโทษต่อคณะกรรมการแพทยสภา ให้ตัดสินลงโทษแพทย์ผู้นั้น ในกรณีที่คณะอนุกรรมการจริยธรรมสรุปว่าเป็นคดีไม่มีมูล เรื่องร้องเรียนนั้นก็เป็นอันยุติ และแจ้งให้ผู้ร้องเรียนทราบผล การพิจารณาการลงโทษทางจริยธรรมโดยแพทยสภามี 4 ระดับ ได้แก่ ว่ากล่าวตักเตือน ภาคทัณฑ์ พักใช้ใบอนุญาตมีกำหนดระยะเวลา และเพิกถอนใบอนุญาต โทษที่รุนแรงสุดคือ การเพิกถอนใบอนุญาต กระบวนวิธีพิจารณานี้มีหลักประกันความเป็นธรรมทั้งสองฝ่าย แต่กระบวนการพิจารณาต้องใช้เวลาและต้องใช้การวินิจฉัยของแทพย์ผู้เชี่ยวชาญ การศึกษานี้มีข้อเสนอแนะควรให้มีกลไกที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้ป่วยและแพทย์เพื่อให้ลดจำนวนการเข้าสู่กระบวนการพิจารณา

The objective of this research is to study the procedure of medical ethics diagnosed by Medical Council. The data was collected through in-depth interview of the representatives of the ethical sub-committee and committee of medical council during January 5th to March 30th, 2009 and analyzed by content analysis. The result found that the procedure of ethical issue diagnosis is internal procedure of the council. The process starts when the patient or the relative complains about the doctor in the ethical issues. Each stage is examined about legitimacy by administrative law. The process of council verdict is divided into 2 stages; by the ethical sub-committee and by the investigational sub-committee. In the first stage, the ethical sub-committee must examine and pass a resolution of the case which there is a prima facie case or groundless. In case of having a prima facie case, the process will run to prove the validity. The sub-committee’s decision is sent to the council committee. In the second stage, the allegations are sent to the investigational sub-committee for proving and propose the suitable punishment. Then the result of investigation is sent to the council committee to propose punishment for the doctor who violates the ethical rules of Medical Council. In case of no fault, everything is over; but if the case was found that there is violation of the ethical issue; the council committee will inform the doctor and record the decision in the membership roster. There are 4 ethical punishments: warning, probation, license suspension and licensed withdrawn. The strongest punishment is to withdraw the name from the medical list. This procedure has secured a fair and justice process. But it takes time for consideration and need of medical ethics experts. The recommendation from this study is establishment of a mechanism for maintaining good relationship between patients and physicians to reduce the number of process into consideration.