Publication: การจัดการภูมิปัญญาส้มโอนครชัยศรี : การเรียนรู้และจัดการตนเองตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
Issued Date
2562
Resource Type
Language
tha
Rights
มหาวิทยาลัยมหิดล
Rights Holder(s)
คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
Bibliographic Citation
วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. ปีที่ 2, ฉบับที่ 2 (ก.ค.-ธ.ค. 2562), 28-46
Suggested Citation
นิภาวรรณ เจริญลักษณ์, Nipawan Charoenlak การจัดการภูมิปัญญาส้มโอนครชัยศรี : การเรียนรู้และจัดการตนเองตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. ปีที่ 2, ฉบับที่ 2 (ก.ค.-ธ.ค. 2562), 28-46. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/20.500.14594/64548
Research Projects
Organizational Units
Authors
Journal Issue
Thesis
Title
การจัดการภูมิปัญญาส้มโอนครชัยศรี : การเรียนรู้และจัดการตนเองตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
Alternative Title(s)
Pomelo Wisdom Management in the Nakhon Chai Si River Basin: Learning and Self-Management in accordance with the Philosophy of Sufficiency Economy
Author(s)
Other Contributor(s)
Abstract
วิถีชาวสวนส้มโอลุ่มแม่น้ำนครชัยศรีนับเป็นภูมิปัญญาที่ถูกสั่งสมมาเป็นระยะเวลายาวนาน มีกระบวนการเรียนรู้และสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นเพื่อการดำรงชีพ และส้มโอยังเป็นพืชบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่สำคัญและมีชื่อเสียงของจังหวัดนครปฐม ผลกระทบจากความเจริญทางโครงสร้างพื้นฐาน รวมทั้งวิกฤติทางภัยธรรมชาติที่ชาวสวนต้องรับมือและบริหารจัดการ ซึ่งได้ส่งผลต่อวิถีการดำเนินชีวิตของชาวสวนส้มโอนครชัยศรีที่เปลี่ยนแปลงไปด้วย การบูรณาการจัดการตนเองด้วยอาศัยภูมิปัญญาท้องถิ่น และการน้อมนำเอาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับการเรียนรู้และเสริมศักยภาพชุมชนนั้นมีวัตถุประสงค์ของการศึกษาดังนี 1) เพื่อศึกษาและสังเคราะห์องค์ความรู้และด้านการเรียนรู้และการจัดการตนเองตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 2) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์สังเคราะห์การจัดการตนเองด้านเศรษฐกิจพอเพียงที่เหมาะสมกับบริบทการจัดการภูมิปัญญาส้มโอนครชัยศรี 3) เพื่อวิเคราะห์ค่านิยมและแนวปฏิบัติตามแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่เหมาะกับ การพัฒนาและเรียนรู้สู่สาธารณะ ผลการศึกษาพบว่า ส่วนที่ 1 ด้านการเรียนรู้และภูมิปัญญาส้มโอนครชัยศรี องค์ความรู้ที่เป็นจุดเด่นคือภูมิปัญญาและการจัดการความรู้จากปรากฏการณ์นิเวศธรรมชาติที่เป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น โดยเฉพาะระบบน้ำขึ้นน้ำลงซึ่งเป็นวิถีระบบนิเวศธรรมชาติของพื้นที่ รวมถึงการจัดการตนเองของชุมชนตามปฏิทินที่อิงตามระบบนิเวศ ส่วนที่ 2 การจัดการตนเองตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้ให้ความสำคัญตั้งแต่ระดับการจัดการตนเองที่เชื่อมโยงกับครอบครัว และเครือญาติ การจัดการระดับกลุ่มเป็นการรวมกลุ่มชาวสวนทั้งเป็นทางการตาม การสนับสนุนของกลไกทางการและเครือข่ายในพื้นที่ การจัดการระดับเชื่อมเครือข่าย การประสานงานในรูปแบบความร่วมมือเพื่อเกื้อกูลการจัดการภูมิปัญญา ทั้งภาควิชาการ ภาครัฐ และเอกชนเพื่อวิถีภูมิปัญญาสามารถดำรงอยู่ได้ท่ามกลางวิกฤติทั้งปรากฏการณ์ธรรมชาติ และปัจจัยทางสังคมและวัฒนธรรมที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ส่วนที่ 3 ด้านค่านิยมและแนวปฏิบัติตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ได้อิงฐานคิด 3 ปัจจัยคือความพอประมาณ ความมีเหตุผล การมีภูมิคุ้มกัน และ 2 เงื่อนไขสนับสนุนคือ เงื่อนไขความรู้ และเงื่อนไขคุณธรรม ซึ่งเป็นองค์ประกอบส้าคัญตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
The way of life of Pomelo Farmers in the Nakhon Chai Si River Basin is a wisdom that has been accumulated for a long time. There are the process of learning and inherit from generation to generation for living. Pomelo is also an important and famous geographical indicative plant of Nakhon Pathom Province. The impact from the growth of infrastructure, including the continuous natural disaster crisis has affected the lifestyle of the pomelo farmers in the Nakhon Chai Si River Basin. The aims of the study on the integration of self-management by using local wisdom, and learning about the sufficiency economy philosophy for empowering the community has the following aims: 1) to study and synthesize knowledge, learning and self-management according to the sufficiency economy philosophy; 2) to study and analyze the synthesis of self-management and sufficiency economy appropriate to the context of Pomelo wisdom in the Nakhon Chai Si River Basin and; 3) to analyze values and practices based on the sufficiency economy philosophy that are suitable for development and learning by the public The study revealed the following results: 1) The dominant aspect of the learning and studying of Pomelo wisdom in the Nakhon Chai Si River Basin is the wisdom and knowledge management related to the local and unique natural eco-phenomenon. This especially concerns the tidal system, which is the natural ecological path of the area and includes the self-management of communities based on ecological-based calendars. 2) Self-management according to the sufficiency economy philosophy emphasizes the level of self-management that is linked to family and relatives, as well as group level management which comprises groups of gardeners, both of which formally support local area networks. Furthermore, network level management coordination was found in the form of cooperation to support the management of wisdom. Both the public and private sectors can survive in the midst of natural phenomena, and social and cultural factors that are constantly changing. 3) Values and guidelines based on the sufficiency economy philosophy consist of three main factor; namely, moderation, reasonableness, and self-immunity, alongside knowledge condition and moral condition, which are important elements of the sufficiency economy philosophy.
The way of life of Pomelo Farmers in the Nakhon Chai Si River Basin is a wisdom that has been accumulated for a long time. There are the process of learning and inherit from generation to generation for living. Pomelo is also an important and famous geographical indicative plant of Nakhon Pathom Province. The impact from the growth of infrastructure, including the continuous natural disaster crisis has affected the lifestyle of the pomelo farmers in the Nakhon Chai Si River Basin. The aims of the study on the integration of self-management by using local wisdom, and learning about the sufficiency economy philosophy for empowering the community has the following aims: 1) to study and synthesize knowledge, learning and self-management according to the sufficiency economy philosophy; 2) to study and analyze the synthesis of self-management and sufficiency economy appropriate to the context of Pomelo wisdom in the Nakhon Chai Si River Basin and; 3) to analyze values and practices based on the sufficiency economy philosophy that are suitable for development and learning by the public The study revealed the following results: 1) The dominant aspect of the learning and studying of Pomelo wisdom in the Nakhon Chai Si River Basin is the wisdom and knowledge management related to the local and unique natural eco-phenomenon. This especially concerns the tidal system, which is the natural ecological path of the area and includes the self-management of communities based on ecological-based calendars. 2) Self-management according to the sufficiency economy philosophy emphasizes the level of self-management that is linked to family and relatives, as well as group level management which comprises groups of gardeners, both of which formally support local area networks. Furthermore, network level management coordination was found in the form of cooperation to support the management of wisdom. Both the public and private sectors can survive in the midst of natural phenomena, and social and cultural factors that are constantly changing. 3) Values and guidelines based on the sufficiency economy philosophy consist of three main factor; namely, moderation, reasonableness, and self-immunity, alongside knowledge condition and moral condition, which are important elements of the sufficiency economy philosophy.