จริยธรรมในการทำวิจัยทางสังคมศาสตร์

Abstract

ประเด็นจริยธรรมในการทำวิจัยทางสังคมศาตร์ได้ถูกหยิบยกขึ้นมาอภิปรายในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา แม้ว่าจะเป็นความสนใจที่ล่าช้ากว่าการทำวิจัยทางคลีนิกหรือทางวิทยาศาสตร์การแพทย์ แต่ก็เป็นสิ่งที่นักวิจัยทางสังคมศาสตร์ต้องทำความเข้าใจในเรื่องนี้ให้มากขึ้น ผู้เขียนบทความนี้ ได้หยิบยกประเด็นจริยธรรมที่เกี่ยวข้องกับการวิจัยทางสังคมศาสตร์หลายประเด็น เช่น ความจำเป็นในการทำวิจัย บางปัญหาวิจัยจำเป็นต้องทำวิจัยมากน้อยเพียงใด วิธีการเก็บข้อมูลที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายโดยเฉพาะทางจิตใจของผู้ให้ข้อมูล ในบางกรณีไม่ปรากฎผลเสียหายแก่ผู้ให้ข้อมูล แต่กลับเป็นอุปสรรคในการเก็บข้อมูลของนักวิจัย วิธีการรักษาความลับของผู้ให้ข้อมูล โดยการปิดบัง ชื่อ ที่อยู่ พอเพียงหรือไม่ แต่วิธีการเก็บข้อมูลบางวิธี เช่น การจัดกลุ่มสนทนาไม่สามารถรักษาความลับของผู้ร่วมสนทนากลุ่มตั้งแต่แรกเริ่ม การนำเสนอผลการวิจัยทางสังคมศาสตร์อาจมีผลกระทบทางลบหรือมีอิทธิพลต่อความคิดเห็นหรือพฤติกรรมของกลุ่มบุคคล ซึ่งนับว่าการเสนอผลงานวิจัยก่อให้เกิดความเสียหายแก่ส่วนรวมได้หรือไม่ การที่ผู้ให้ทุนวิจัยเข้ามามีบทบาทด้านการควบคุมทิศทางการวิจัย และควบคุมการเผยแพร่ผลงานวิจัย เป็นการขัดต่อจริยธรรมในการวิจัยหรือไม่ สิ่งต่างๆเหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งที่นักวิจัยทางสังคมศาสตร์จำเป็นต้องใช้วิจารณญาณทั้งสิ้น