การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้นของสารที่มีกลิ่น กับความแรงของกลิ่น

Abstract

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหาความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้นของสารที่มีกลิ่นที่มักจะก่อให้เกิดปัญหากลิ่นรบกวนอยู่เสมอๆรวม 9 ชนิดกับความแรงของกลิ่นด้วยวิธีการดม (Sensory test) สารที่เลือกมาศึกษา ได้แก่ แอมโมเนีย นอร์มอลบิวทิลอะซีเตท ไฮโดรเจนซัลไฟด์ เมทานอล เมทิลเมอร์แคปเทน กรดพรอพิโอนิก สไตรีน โทลูอีน และ ไซลีน ซึ่งพบว่าความสัมพันธ์ระหว่างความเข้มข้นของสารที่มีกลิ่นทั้ง 9 ชนิดกับความแรงของกลิ่นสอดคล้องกับสมการล็อกการิทึมของเวเบอร์เฟชเนอร์ (Weber-Fechner logarithmic equation) ที่ระดับนัยสาคัญน้อยกว่า 0.01 โดยมีสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (r) และค่าเฉลี่ยความผิดพลาดยกกาลังสอง (MSE) อยู่ในช่วง 0.75-0.97 และ 0.19-0.49 ตามลาดับ ผลจากการศึกษานี้สามารถนาไปใช้ประโยชน์ในการหาช่วงของความเข้มข้นของสารแต่ละชนิดที่สัมพันธ์กับช่วงของความแรงของกลิ่นในระดับที่ก่อให้เกิดปัญหากลิ่นรบกวน (คือช่วงความแรงของกลิ่นเท่ากับ 2.5-3.5) ซึ่งช่วงของความเข้มข้นนี้ อาจนาไปใช้ในการกาหนดค่ามาตรฐานเพื่อควบคุมสารที่มีกลิ่นเป็นรายชนิดที่บริเวณรั้วหรือขอบเขตภายในโรงงาน โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้.The purpose of this research was to study the relationship between odorant concentrations and odor intensities by using a sensory test. Nine odorous substances, common odor nuisances of various industries, were selected for this study: ammonia, n-butyl acetate, hydrogen sulfide, methanol, methyl mercaptan, propionic acid, styrene, toluene, and xylene. The relationship between odorant concentrations and odor intensities for all nine odorous substances obeyed the Weber-Fechner equation with significant differences at p-value < 0.01. The range of correlation coefficients (r) and mean square errors (MSE) were 0.75-0.97 and 0.19-0.49, respectively. Results from this study can be used to determine the odorant concentration range for each odorous substance corresponding to the odor intensities between 2.5 and 3.5 (an indication of a nuisance). These concentration ranges may be used by the concerned agencies for establishing ambient air standards at ground level along the boundary line of the factory of the individual nuisance odorous substances.