ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมควบคุมระดับความดันโลหิต ของผู้ป่วยความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลระโนด จังหวัดสงขลา

Abstract

โรคความดันโลหิตสูงเป็นปัญหาที่กาลังมีความรุนแรงมากขึ้น การวิจัยเชิงสำรวจแบบตัดขวางนี้มี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมควบคุมระดับความดันโลหิตของผู้ป่วยความดันโลหิตสูง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยความดันโลหิตสูง มีอายุ 30-70 ปี ที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่าเป็นโรคความดัน โลหิตสูงชนิดไม่ทราบสาเหตุมาแล้วไม่น้อยกว่า 1 ปี จำนวน 348 คน รวบรวมข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ ไค-สแควร์ ผลการวิจัย พบว่า สองในสามของกลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเพศหญิง มีอายุ 65 ปีขึ้นไป ร้อยละ 24.4 ส่วนใหญ่มีสถานภาพสมรสคู่ ร้อยละ 83.3 ป่วยเป็นความดันโลหิตสูงมานาน 1 –2 ปี ร้อยละ 57.8 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการ รับประทานอาหารเพื่อควบคุมความดันโลหิตของผู้ป่วยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ได้แก่ อายุ การรับรู้โอกาสเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อน การรับรู้ความรุนแรงของภาวะแทรกซ้อนจากความดันโลหิตสูง และ การสนับสนุนทางสังคมจากบุคคลในครอบครัว ส่วนปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการออกกำลังกายเพื่อควบคุมความดันโลหิต อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ ระยะเวลาที่ป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูง การรับรู้โอกาสเสี่ยงและความรุนแรงของภาวะแทรกซ้อนจากความดันโลหิตสูง การรับรู้ความสามารถตนเองในการควบคุมความดันโลหิตและการป้องกันภาวะแทรกซ้อน และการสนับสนุนทางสังคมจากบุคคลในครอบครัว ดังนั้น การออกแบบกิจกรรมสำหรับผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มารับบริการใน โรงพยาบาลระโนด บุคลากรด้านสุขภาพ ควรพิจารณานำเอาปัจจัยการรับรู้โอกาสเสี่ยง การรับรู้ความรุนแรง การรับรู้ความสามารถตนเอง และการสนับสนุนทางสังคมจากบุคคลในครอบครัว มาประยุกต์ใช้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถควบคุมระดับความดันโลหิตได้ในที่สุด

Hypertension is a major cause of premature death among Thai population and its problem has been increasing. The objective of this cross-sectional survey research was to study factors related to blood pressure control behaviors of hypertensive patients. The study samples were 348, age between 30-70 years and were diagnosed as unknown cause of hypertension for at least one year. They were randomly selected from Out Patient Department (OPD) card of hypertensive patients who received medical services at Ranod hospital, Songkhla province. Data was collected by a structured interview questionnaire. The data was analyzed using frequency, percent, mean, standard deviation, and Chi-square test. Results of the study revealed as follows: . Factors that significantly associated with food consumption behaviors to control blood pressure were age, perceived susceptibility and severity about complications from hypertension, and social support from family (p<0.05). While factors significantly related to exercise behaviors to control blood pressure were gender, age, education level, duration of being hypertension, perceived susceptibility, severity, self-efficacy, and social support from family (p<0.05). Therefore, hospitals should design learning activities for hypertensive patients that the enhancing of perceived susceptibility and severity regarding complications from hypertension, and perceived self-efficacy in controlling of blood pressure is emphasized. Skill practices in selection of diet and exercise that individually suitable, using of positive model, verbal and emotional persuasion, and continuation of patient visit at home should be considered.