ผลของโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมการล้างมือ ในเด็กประถมศึกษาตอนต้น

Abstract

การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมการล้างมือ ใน เด็กประถมศึกษาตอนต้น กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ของโรงเรียนแห่งหนึ่งใน กรุงเทพมหานคร จำนวน 50 คน กลุ่มทดลอง 25 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 25 คน กลุ่มทดลองได้รับ กิจกรรมตามโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมการล้างมือ ที่ประยุกต์แนวคิดทฤษฎีปัญญาสังคมตามแนวคิดการ เรียนรู้จากการสังเกตและทฤษฎีการเสริมแรง ประกอบด้วย ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการเรียนรู้ การสังเกตจำนวน 2 ครั้ง ครั้งละ 60 นาที และกิจกรรมกระตุ้นเตือนพฤติกรรมด้วยการเสริมแรงจำนวน 3 ครั้ง ครั้งละ 30 นาที ใช้ระยะเวลาศึกษาทั้งสิ้น 7 สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม และแบบ สังเกตพฤติกรรมการล้างมือ ใช้สถิติ Independent t-test, Paired t-test และ Z-test ในการวิเคราะห์ ข้อมูล หลังการทดลองพบกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับโรคติดเชื้อและการล้างมือ เจตคติที่ดี ต่อการล้างมือ สูงกว่าก่อนการทดลอง (p<0.001) และมีคะแนนเฉลี่ยของผลต่างคะแนนก่อนกับหลังการ ทดลองมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอยางมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) กลุ่มทดลองมีสัดส่วนของผู้ที่มี พฤติกรรมการล้างมือที่ถูกต้องมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ผลการศึกษา แสดงว่าโปรแกรมสุขศึกษามีประสิทธิผลในการส่งเสริมพฤติกรรมการล้างมือที่เหมาะสมของนักเรียน จึง สามารถนำโปรแกรมนี้ไปประยุกต์กับเด็กวัยประถมศึกษาตอนต้นกลุ่มอื่นที่มีบริบทใกล้เคียงกัน เพื่อส่งเสริม ให้นักเรียนมีพฤติกรรมการล้างมือที่ถูกต้อง เพื่อการมีสุขอนามัยที่ดี

The objective of the quasi-experimental research was to study the effects of handwashing behavior promoting program among primary school children. The samples were grade 1 students of a primary school in Bangkok Metropolis, 25 students each in the experimental and the comparison groups. The experimental group had participated in the handwashing promoting program applying social cognitive theory learning from observation and reinforcement theory. The program composed of 2 learning-activity sets in accordance with the process of learning from observation, 60 minutes per set, and 3 reminding activities through reinforcement, 30 minutes each. The program has lasted for 7 weeks. Data collection was done by using a set of questionnaires and the handwashing behavior observation form. Data analysis was done by using an independent ttest, paired t-test, and z-test. After the experimentation, it was found that the experimental group had significantly higher levels of knowledge about infectious diseases and handwashing and positive attitudes toward handwashing than before the experimentation and the comparison group (p<0.001). A significantly higher proportion of students who performed appropriate washing hand behavior was found in the experimental group compared to the comparison group (p<0.001). This finding showed that the handwashing promotion program implemented was effective in promoting appropriate handwashing behavior of primary school students. This type of program should be applied with other groups of primary school students of similar contexts to promote appropriate handwashing behavior among primary school students for better hygiene.