ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหม

Abstract

การศึกษาเชิงพรรณนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ที่รับบริการในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงกลาโหม อายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป จำนวน 135 คน ซึ่งสุ่มโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่พัฒนาตามกรอบแนวคิด PRECEDE Framework วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติพรรณนา ทดสอบความสัมพันธ์ด้วยสถิติไค-สแควร์ (Chi-Square) การทดสอบของฟิชเชอร์ (Fisher's Exact Test) วิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยสถิติค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearson's Correlation Coefficient) และการวิเคราะห์ความถดถอยเชิงพหุคูณ (Multiple Regression)ผลการศึกษา พบว่า ปัจจัยนำ (เพศ ระยะเวลาการเจ็บป่วยด้วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานชนิดที่ 1 และการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ทัศนคติต่อการเจ็บป่วยด้วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 และการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด) ปัจจัยเอื้อ (ความสะดวกในการเข้าถึงบริการ) และปัจจัยเสริม (การได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม) มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p−value<.05) และความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานชนิดที่ 1 และการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด การได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม สามารถร่วมทำนายพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p−value<.01) โดยมีค่าความแปรปรวนในการทำนายร้อยละ 45.80 (R 2 =.458,p−value<.01)ผลการศึกษามีข้อเสนอแนะในการส่งเสริมพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ในกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 โดยการให้ความรู้เกี่ยวกับการจัดการตนเองเมื่อเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 1 และการจัดการภาวะแทรกซ้อน รวมทั้งการเพิ่มแรงสนับสนุนทางสังคมแก่ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1 และครอบครัว การจัดกิจกรรมกลุ่มแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างผู้ป่วยและครอบครัว การส่งต่อการดูแลรักษาจากห้องตรวจผู้ป่วยเด็กไปห้องตรวจผู้ป่วยผู้ใหญ่ การเยี่ยมติดตามที่บ้าน การให้ข้อมูลข่าวสารและชี้แนะแหล่งประโยชน์ที่เกี่ยวข้องกับการดูแลตนเอง เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 1

The objective of this descriptive research was to examine predicting factors regarding glycemic control behaviors among patients with Type 1 diabetes attending hospitals under the Ministry of Defense. A simple random sampling method was employed for eligible participant recruitment, who were 18 years old and older. One hundred and thirty-five participants were invited to respond to a set of questionnaires based on the PRECEDE framework. Numbers, percentages, means, standard deviations, and ranges were used depending on the type of data and distribution. Chi-square, Fisher’s exact test, and Pearson’s product-moment correlation coefficient, and multiple linear regression were employed for data analyses. The results revealed that there were significant associations between the predisposing factors (gender, duration of having Type 1 diabetes, knowledge, and attitude), enabling factor (access to medical services), and reinforcing factor (social support) and glycemic control behaviors (p−value<.05). Multiple linear regression analysis revealed that the factors predicting the glycemic control behaviors among patients with Type 1 diabetes were knowledge and social support. This model could explain 45.80% of the variations in glycemic control behavior scores among patients with Type 1 diabetes attending hospitals under the Ministry of Defense (R 2 =.458,p−value<.01). Recommendations from the study results to promote glycemic control behaviors among patients with Type 1 diabetes were providing knowledge of self-management and complication management for patients with Type 1 diabetes. Additional social support for patients with Type 1 diabetes and their families should be provided. Group discussion on sharing experiences, continuing treatment from pediatric to adult physician clinics, home visiting, and providing information and resources on self-care management for glycemic control are also recommended.