ความไม่เป็นธรรมจากการนำนโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐไปปฏิบัติในผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อย : กรณีศึกษาผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อยในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
4
2
Issued Date
2565
Copyright Date
2565
Resource Type
Language
tha
File Type
application/pdf
No. of Pages/File Size
ก-ฐ, 204 แผ่น
Access Rights
open access
Rights
ผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า
Rights Holder(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล
Bibliographic Citation
วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (วิจัยประชากรและสังคม))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2565
Suggested Citation
ธนพร เกิดแก้ว ความไม่เป็นธรรมจากการนำนโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐไปปฏิบัติในผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อย : กรณีศึกษาผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อยในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (วิจัยประชากรและสังคม))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2565. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/115224
Title
ความไม่เป็นธรรมจากการนำนโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐไปปฏิบัติในผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อย : กรณีศึกษาผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อยในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
Alternative Title(s)
Inequity in the policy implementation of the state welfare card program for low-income older persons : a case study of the low-income older persons in Phra Nakhon Si Ayutthaya province
Author(s)
Advisor(s)
Abstract
จากข้อมูลเบื้องต้น พบว่า “โครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ” ในปี 2562 ยังคงมีผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อยแต่ไม่ได้รับบัตรร้อยละ 47.2 ของประชากรสูงอายุที่มีรายได้ต่ำกว่า 100,000 บาทต่อปี อีกทั้งผู้สูงอายุยังคงมีความต้องการให้ภาครัฐสนับสนุนด้านอื่นนอกเหนือจากด้านรายได้ การศึกษาในครั้งนี้มุ่งศึกษาการนำนโยบายไปปฏิบัติของโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐในผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อยระหว่าง พ.ศ. 2560 – 2565 โดยใช้พื้นที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยาเป็นกรณีศึกษา เพื่อศึกษาสถานการณ์การนำนโยบายไปปฏิบัติในประชากรสูงอายุที่มีรายได้น้อย และศึกษาปัจจัยความไม่เป็นธรรมในการเข้าถึงหรือได้รับบัตรฯ และปัจจัยความไม่เป็นธรรมในการใช้สิทธิประโยชน์ของผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อย ตลอดจนวิเคราะห์การรับรู้ข้อมูลข่าวสารและความสอดคล้องจากสิทธิประโยชน์ที่ได้รับต่อความจำเป็นในการดำรงชีวิตของผู้สูงอายุ การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ นำข้อมูลจากการวิจัยเชิงเอกสารที่เกี่ยวข้องจากทั้งนโยบายและข่าว และการสัมภาษณ์เชิงลึกผ่านมุมมองของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในนโยบาย หรือผู้ให้สัมภาษณ์ 4 ส่วน ได้แก่ เจ้าหน้าที่จากสำนักงานคลังระดับจังหวัด ผู้สูงอายุที่มีรายได้น้อย ทั้งกลุ่มผู้ที่ได้รับและไม่ได้รับบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ และผู้ประกอบการจากร้านค้าที่เข้าร่วมโครงการ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากพื้นที่ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน 2565 ผลการศึกษาพบว่า การนำนโยบายไปปฏิบัติของโครงการฯ มีลักษณะการดำเนินการแบบบนลงล่าง เพื่อต้องการลดปัญหาความเหลื่อมล้ำทางสังคมด้านรายได้ และเป็นการช่วยเหลือทางสังคมหรือการสงเคราะห์เฉพาะเจาะจงในกลุ่มคนจนหรือผู้มีรายได้น้อย ด้วยการให้สิทธิประโยชน์ทั้งถาวรและชั่วคราวผ่านบัตรฯ อย่างไรก็ตามมีช่องว่างหรือปัญหาสำคัญจากการนำโครงการดังกล่าวมาปฏิบัติ โดยพบว่า ปัจจัยความไม่เป็นธรรมในการเข้าถึงบัตรฯ ได้แก่ 1) บัตรประชาชนไม่ใช่รูปแบบ Smart Card 2) ความชราภาพ หรือความพิการ 3) หลักเกณฑ์การคัดเลือกไม่มีความยืดหยุ่น และ 4) ไม่มีการเปิดรับลงทะเบียนครั้งใหม่เป็นระยะ ขณะที่ปัจจัยความไม่เป็นธรรมในการใช้สิทธิประโยชน์ได้ไม่เต็มที่ ได้แก่ 1) ความชราภาพ หรือความพิการ 2) ระยะทางระหว่างที่อยู่อาศัยและร้านค้า 3) ระยะเวลาในการรอคิวซื้อสินค้า 4) การประชาสัมพันธ์รายละเอียดของภาครัฐที่ไม่ทั่วถึง 5) ภาครัฐขาดการตรวจสอบการตัดวงเงินในบัตรฯ ของร้านค้า และ 6) ความไม่เป็นธรรมในการเรียกเก็บภาษีย้อนหลังจากผู้ประกอบการ ทั้งนี้ สิทธิประโยชน์ส่วนใหญ่ที่ได้รับสามารถช่วยบรรเทาค่าใช้จ่ายด้านอุปโภคบริโภคในแต่ละเดือนได้จริง แต่วงเงินที่ได้รับไม่เพียงพอ นอกจากนี้ จากการศึกษายังพบว่าผู้สูงอายุมีความต้องการเพิ่มเติมในด้านสุขภาพ ที่อยู่อาศัย และนันทนาการ ที่ภาครัฐอาจพิจารณาจัดสวัสดิการดังกล่าวเพิ่มเติมเพื่อให้สอดคล้องกับความจำเป็นของประชากรสูงอายุ การนำผลของวิทยานิพนธ์ไปใช้: การนำนโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐไปปฏิบัติอย่างเป็นธรรมในผู้สูงอายุ ภาครัฐจำเป็นต้องพิจารณา 2 ปัจจัย ได้แก่ ปัจจัยส่วนบุคคลของผู้สูงอายุที่แตกต่างจากวัยอื่น และปัจจัยที่เกิดจากการกำหนดนโยบายที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุและพลวัตรการเปลี่ยนแปลงด้านรายได้ อีกทั้งผู้สูงอายุที่ภาครัฐควรระมัดระวังในการตกหล่นจากการเข้าถึงโครงการและการได้รับสิทธิประโยชน์ไม่เต็มที่ ได้แก่ ผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่คนเดียวตามลำพัง ผู้สูงอายุที่พิการแต่อาศัยอยู่คนเดียว ผู้สูงอายุที่พิการและอาศัยอยู่กับผู้พิการเช่นกัน รวมทั้งผู้สูงอายุที่พิการและอาศัยอยู่กับหลานวัยเด็กที่ไม่สามารถให้ความช่วยเหลือได้
Regarding the “State Welfare Card Program” in 2019, low-income older persons did not receive the card at about 47.2 percent of the elderly population with an income of less than 100,000 baht per year. Unquestionably, they must be supported by the government, and so is other welfare. This study aims to study policy implementation of the State Welfare Card program for low-income older persons between 2017 – 2022 by employing Phra Nakhon Si Ayutthaya as the case study. The objectives are to study the situation of policy implementation in older people with low incomes, explore inequity in accessing or obtaining the cards and utilizing the benefits, and analyze the understanding of the program and the relevance of benefits received with the needs of older persons. This study is qualitative research, employing the documentary search for relevant policy documents and news and in-depth interviews from the perspectives of four groups of policy stakeholders: government officials from the Provincial Office of The Comptroller General, older people with low incomes, both those who received and did not receive the State Welfare cards and entrepreneurs from participating stores. Data were collected onsite from Phra Nakhon Si Ayutthaya province between May and June 2022. The findings suggest that the policy implementation of the program has been operated by a top-down approach, with the ultimate aim of reducing economic inequality. The program, seen as a social assistance targeting the poor and low-income people, offers both permanent and temporary benefits for cardholders. However, there were implementation gaps in the program regarding inequity, both in the stages of access and utilization of the cards. Such inequality factors in accessing the card include 1) lack of a national ID (Smart Card), 2) old age or disability, 3) strict selection criteria, and 4) no periodic re-registration. While inequality factors in fully utilizing the benefits include 1) old age or disability, 2) distance between the house and participating stores, 3) purchase waiting time, 4) inadequate public relations, 5) lack of government inspection of card transactions, and 6) unfairness in collecting additional taxes from local entrepreneurs. Most of the benefits received can help alleviate the monthly consumption expenses of low-income older persons. Nevertheless, the amount received is perceived as insufficient to cover the expenses incurred. The study also found that low-income older people have other healthcare, housing, and recreation needs, so the government may consider providing additional welfare for the aging population. The implication of the thesis: The policy implementation of the state welfare card program for low-income older persons, the government should consider two factors: 1) personal factors of them that are different from other ages, and 2) policy formulation reasonable for them and income dynamics. Moreover, the older persons that the government should be especially careful to reduce exclusion and inequity in access and use of benefits from the program, as they have the characteristics of older persons: living alone, disabilities and living alone, disabilities and living with people with disabilities as well, and disabilities living with young grandchildren who are unable to assist.
Regarding the “State Welfare Card Program” in 2019, low-income older persons did not receive the card at about 47.2 percent of the elderly population with an income of less than 100,000 baht per year. Unquestionably, they must be supported by the government, and so is other welfare. This study aims to study policy implementation of the State Welfare Card program for low-income older persons between 2017 – 2022 by employing Phra Nakhon Si Ayutthaya as the case study. The objectives are to study the situation of policy implementation in older people with low incomes, explore inequity in accessing or obtaining the cards and utilizing the benefits, and analyze the understanding of the program and the relevance of benefits received with the needs of older persons. This study is qualitative research, employing the documentary search for relevant policy documents and news and in-depth interviews from the perspectives of four groups of policy stakeholders: government officials from the Provincial Office of The Comptroller General, older people with low incomes, both those who received and did not receive the State Welfare cards and entrepreneurs from participating stores. Data were collected onsite from Phra Nakhon Si Ayutthaya province between May and June 2022. The findings suggest that the policy implementation of the program has been operated by a top-down approach, with the ultimate aim of reducing economic inequality. The program, seen as a social assistance targeting the poor and low-income people, offers both permanent and temporary benefits for cardholders. However, there were implementation gaps in the program regarding inequity, both in the stages of access and utilization of the cards. Such inequality factors in accessing the card include 1) lack of a national ID (Smart Card), 2) old age or disability, 3) strict selection criteria, and 4) no periodic re-registration. While inequality factors in fully utilizing the benefits include 1) old age or disability, 2) distance between the house and participating stores, 3) purchase waiting time, 4) inadequate public relations, 5) lack of government inspection of card transactions, and 6) unfairness in collecting additional taxes from local entrepreneurs. Most of the benefits received can help alleviate the monthly consumption expenses of low-income older persons. Nevertheless, the amount received is perceived as insufficient to cover the expenses incurred. The study also found that low-income older people have other healthcare, housing, and recreation needs, so the government may consider providing additional welfare for the aging population. The implication of the thesis: The policy implementation of the state welfare card program for low-income older persons, the government should consider two factors: 1) personal factors of them that are different from other ages, and 2) policy formulation reasonable for them and income dynamics. Moreover, the older persons that the government should be especially careful to reduce exclusion and inequity in access and use of benefits from the program, as they have the characteristics of older persons: living alone, disabilities and living alone, disabilities and living with people with disabilities as well, and disabilities living with young grandchildren who are unable to assist.
Degree Name
ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต
Degree Level
ปริญญาโท
Degree Department
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม
Degree Discipline
วิจัยประชากรและสังคม
Degree Grantor(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล