บริบท ประสบการณ์ชีวิต และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเสพยาเสพติดซ้ำของผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพจากการติดยาเสพติดในศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด กองบิน 4 อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์

Abstract

ยาเสพติดให้โทษเป็นสาเหตุของการกระทำผิดของเด็กและเยาวชนไทยที่สูงสุดในอันดับแรก นับเป็นทั้งปัญหาทางสังคมและปัญหาทางสุขภาพที่มีความรุนแรงต่อทรัพยากรมนุษย์ที่เป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ ระบบบังคับบำบัดเป็นหนึ่งในระบบการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดในประเทศไทย อย่างไรก็ดียังพบว่าผู้ที่ผ่านระบบบังคับบำบัดในภาพรวมนั้นยังคงมีอัตรากลับไปเสพซ้ำสูง การวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทำความเข้าใจลักษณะส่วนบุคคล บริบท ประสบการณ์ชีวิต และปัจจัยที่ส่งผลต่อการกลับมาเสพยาเสพติดซ้ำของผู้เข้ารับการฟื้นฟูสมรรถภาพจากการติดยาเสพติดในศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด กองบิน 4 อำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์ กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศชายที่มีอายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป และเคยผ่านการบำบัดการติดยาเสพติดแบบบังคับอย่างครบถ้วนก่อนจะมีการเสพยาเสพติดซ้ำมาแล้วอย่างน้อย 1 ครั้ง จำนวน 16 คน เก็บข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์เจาะลึกจนได้ข้อมูลที่มีความเพียงพอด้วยการพิจารณาความอิ่มตัวของข้อมูล และนำมาวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเพื่อค้นหาประเด็นหลักและประเด็นรอง ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับประถมศึกษาตอนปลายถึงมัธยมศึกษาตอนต้น ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไป สถานภาพครอบครัวส่วนใหญ่เป็นแบบหย่าร้าง ยาเสพติดที่ใช้ในทุกครั้งคือยาบ้า สาเหตุที่ใช้ครั้งแรกมาจากการอยากลองและเพื่อนชักชวน ส่วนสาเหตุของการใช้ยาครั้งต่อมาคือ ความเครียด การทำงาน ปัญหาสุขภาพ ปัญหาชีวิต และการหารายได้เพิ่ม สำหรับบริบทที่เอื้อให้ติดยาเสพติดนั้นส่วนใหญ่มาจากเพื่อนชักชวนให้ลองใช้และอยากทำงานได้เร็ว ความตั้งใจในการเสพซ้ำหลังเข้ารับการบำบัดส่วนใหญ่มีความตั้งใจที่จะเลิกให้ได้อย่างเด็ดขาดไม่หวนกลับมาใช้อีก เหตุผลหลักคืออยากกลับตัวกลับใจเพื่อคนในครอบครัวและตัวเอง แต่ยังมีส่วนน้อยที่มีความคิดว่าไม่แน่ใจหรือคงกลับไปเสพยาอีกแน่นอน เป็นเพราะว่าตัวเองต้องกลับไปอยู่สภาพแวดล้อมเดิม ๆ เพื่อนคนเดิม ๆ การยอมรับจากสังคมส่วนใหญ่คิดว่าน่าจะได้รับการยอมรับตามปกติ เนื่องจากไม่ได้ทำให้ผู้คนในชุมชนเดือดร้อน และยังมีอยู่บ้างที่คิดว่าคงไม่มีใครยอมรับ ดังนั้นระบบการบำบัดจึงควรที่จะสร้างความตั้งใจและความเชื่อมั่นในตนเองที่จะทำให้ผู้เสพติดเหล่านี้ไม่หวนกลับไปเสพซ้ำ รวมถึงการสร้างสังคมที่เข้าใจและยอมรับผู้เสพที่ผ่านการบำบัด สำหรับการนำผลของสารนิพนธ์ไปใช้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบำบัดฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดกับชุมชนหรือพื้นที่ที่มีการรับผู้ผ่านการบำบัดคืนสู่สังคมรวมไปถึงฝ่ายปกครองควรร่วมกันทำงานเพื่อลดจำนวนผู้ที่จะหวนกลับไปใช้ยาเสพติดหลังกลับคืนสู่สังคม รวมถึงควรมีการศึกษาเพิ่มเติมในอนาคต

Narcotics were the important cause of crimes among Thai children and youth. It is considered as both a social problem and a serious health problem that affects human resources, who are important power for the country development. Compulsory therapy system is a drug addiction rehabilitation in Thailand. However, drug users who have undergone the compulsory therapy system in overall still highly relapsed. Therefore, this qualitative research with phenomenology aimed to understand personal characteristics, contexts, life experiences and factors affecting drug addiction relapse among drug addiction rehabilitators in drug rehabilitation center, Wing 4, Takhli District, Nakhon Sawan Province. Target group was 16 male addicts aged 20 years and over who had undergone compulsive addiction treatment prior to having at least one drug addiction relapse. Data were collected using in-depth interviews and verify the data sufficiency considering saturation by a researcher. Then the interviewed data were analyzed using the content analysis to find the themes and sub-themes. The results of the study found that most of the sample group graduated from upper elementary to lower secondary school, general employee occupation, and family status was mostly divorced. The drug used at first time was methamphetamine with the reason of wanting to try and persuading by their friends. The cause of the subsequent drug uses was stress, work, health problems, life problems and income earnings. The context in which enabled the addiction was the friend encourage and wanted to work quickly. For intention to relapse after receiving therapy, most of them have had the intention of decisively giving up and will not use drugs again. The main reason was to repent for their family and themselves but there were a few users who thought that they were unsure or will definitely go back to taking drugs because they had to go back to the same environment and friends. Acceptance from most society, they thought that they should be accepted normally because they did not make the problem to people in the community. Nevertheless, some people thought that no one will accept. Therefore, the treatment system should build intention, self-esteem and self-confidence to these addicts from relapse, including creating a society that understands and accepts these people who have been rehabilitated. Implication of the thematic paper: after the addictions have passed the treatment and returning to society, the organizations or agencies dealing with drug addiction rehabilitation, communities or community areas, including administrative sectors, should work together to reduce the number of drug use relapse including the further studies in the future.