วงพิณพาทย์ข้าโอกาสพระธาตุพนม
9
Issued Date
2559
Copyright Date
2559
Resource Type
Language
tha
File Type
application/pdf
No. of Pages/File Size
ก-ฏ, 227 แผ่น
Access Rights
open access
Rights
ผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า
Rights Holder(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล
Bibliographic Citation
วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (ดนตรี))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2559
Suggested Citation
ชุดาสมร ดิเรกศิลป์ วงพิณพาทย์ข้าโอกาสพระธาตุพนม. วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (ดนตรี))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2559. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/92787
Title
วงพิณพาทย์ข้าโอกาสพระธาตุพนม
Alternative Title(s)
The Serfs' Phinphat Ensemble of Wat Phrathatphanom
Author(s)
Advisor(s)
Abstract
วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาเกี่ยวกับวงพิณพาทย์ข้าโอกาสพระธาตุพนม ซึ่งอดีตเป็นวงดนตรีที่มีบทบาทหน้าที่สำคัญต่อวัดพระธาตุพนมและประชาชนทั้งสองฝั่งแม่น้ำ โขง ผู้วิจัยศึกษาตามวัตถุประสงค์ดังนี้ ศึกษาประวัติ พัฒนาการ และศึกษาลักษณะเฉพาะทางดนตรีของวงพิณพาทย์ข้าโอกาสพระธาตุพนม วงพิณพาทย์ข้าโอกาสพระธาตุพนมเป็นวงดนตรีประเภทพิณพาทย์เครื่อง 5 ที่ถูกถวายโดยเจ้าอนุวงศ์เพื่อเป็นพุทธบูชาเมื่อ พ.ศ. 2350 มีหน้าที่บรรเลงในทุก ๆ วันพระ งานอัญเชิญพระอุปคุต งานนมัสการพระธาตุพนม งานไหล เรือไฟ งานวันเกิดท่านพ่อ (อดีตเจ้าอาวาสวัดพระธาตุพนม) งานกฐินพระราชทาน และงานเลี้ยงผีเสพ (พิธีทำความเคารพบรรพบุรุษ) ถูกจัดขึ้นทุก 2 - 4 ปี ในปีพ.ศ. 2544 มีการนำเอาเครื่องดนตรีประเภทเครื่องสายของชมรมเสมาทอง ได้แก่ ซออู้ ซอด้วง และขิม ซึ่งเป็นวงดนตรีของข้าราชการครูที่เกษียณแล้วมาร่วมบรรเลงกับวงพิณพาทย์ข้าโอกาสพระธาตุพนม จึงทำให้รูปแบบของวงเปลี่ยนเป็นวงพิณพาทย์ผสมเครื่องสาย ผลการวิจัยพบว่า บทเพลงในวงมีทั้งหมด 3 ประเภทดังนี้ 1) เพลงชุดสาธุการ (โหมโรงแลง) 2) เพลงฉัน 3) เพลงประกอบการแสดง ผู้วิจัยเลือกศึกษาบทเพลงชุดสาธุการและเพลงฉันเพราะเป็นบทเพลงที่ใช้ในพิธีกรรมทางศาสนาและพิธีเลี้ยงผีเสพที่สืบทอดมาจากราชสำนักเวียงจันทน์ตั้งแต่ พ.ศ. 2350 จนถึงปัจจุบัน เพลงสาธุการมีทั้งหมด 12 บทเพลง ได้แก่ 1) สาธุการ 2) กระ 3) รัวสามลา 4) เข้าม่าน 5) ลา 6) เสมอ 7) รัว 8) เชิด 9) กลม 10) ชำนาญ 11) กราวใน 12) ปฐมบทเพลงชุดสาธุการ ส่วนใหญ่มีลักษณะการดำเนินทำนองคล้ายกับเพลงหน้าพาทย์ของไทย มีการใช้เทคนิคการบรรเลงมือฆ้อง คือ การตีกระทบซึ่งพบเป็นจำนวนน้อย มีการตีสะบัดเล็กน้อย และมีการตีเฉี่ยวมือบ่อยครั้งมากที่สุดและมักจะพบอยู่ในบทเพลงเกือบทุกบทเพลงของวงพิณพาทย์ข้าโอกาสพระธาตุพนม ในบทเพลงฉัน เป็นเพลงประเภทเพลงเรื่องใช้บรรเลง ในระหว่างที่พระภิกษุสงฆ์ฉันภัตตาหาร มีการแบ่งวรรคเพลงเป็นวรรคใหญ่ ๆ แตกต่างกัน บางท่อนเพลงมีการบรรเลงซ้าท่อนเหมือนเดิมทุกอย่าง บางท่อนบรรเลงซ้า ท่อนแต่เปลี่ยนท้ายของวรรคเพลงเพื่อที่จะเปลี่ยนท่อนเพลง ซึ่งบางครั้งท่อนที่ตามมาอยู่คนละบันไดเสียง
This research aims to investigate the history, development, roles, and duties as well as to analyze specific characteristics of the serfs' phinphat ensemble of Wat Phrathatphanom by mainly studying from the Kong Wong Yai's melody. The serfs of Phrathatphanom is a group of people whom the King of Lan Chang of Laos offered to the Lord Buddha in order to make merit. They were responsible for various duties based on the assignments such as maintaining, reconstructing, and cleaning Phrathatphanom temple, preparing food for the monks who resided in the Phrathatphanom monastery, distributing the information of Phrathatphanom monastery as well as performing the phinphat ensemble in every holy day and on the special events of the Phrathatphanom monastery. Besides, this group of people was waived from the central government for not paying tax in that reign. The serfs' phinphat ensemble of Phrathatphanom is the musical ensemble which King Anuwong of Vientian had dedicated as a worship to the Lord Buddha since 1807. The phinphat ensemble of Kruang Haa type has its duties to perform in every holy day, in the Phrathatphanom worshiping Ceremony, Pra Uppakut invitation Ceremony, the Illuminated Boat Procession Ceremony or "Lai Reua Fai", Than Pall's birthday Ceremony (the birthday ceremony of Prathamrachanuwat Keaw- Authummala), and the Royal Kathin Ceremony. The beliefs and rituals are similar to those found in Lan Chang and the northeastern part of Thailand presently, particularly the Sacrifice to Ghosts Ceremony (Phee - Sep Ceremony or the Sacrifice to Ancestors' Spirits Ceremony). The serfs' phinphat ensemble performs during the Phee - Sep Ceremony which is held once in every two to four years depending on the agreement of all members in the ensemble. In 2001, string musical instruments were integrated into the Serfs' phinphat ensemble of Wat Phrathatphanom which it changed the form of the ensemble into the Phinphat ensemble with string instruments form or "wong phinphat pasom kruang sai". The string instruments such as saw au, saw doung, and khim, were owned by the Sema Thong Club, a Thai musical club of the retired teachers. The findings from this study reveal that music of the Serfs' phinphat ensemble consisted of 3 major categories which are: 1) Sadhukarn or prelude, 2) Pleng Chan, and 3) Song for Dance. The present study analyzed musical specific characteristics of Sadhukarn and of Pleng Chan in which these pieces have been used in the religious rituals and the Phee - Sep Ceremony. Besides, these pieces have been inherited from the Royal Court of Vientian since 1807 till present. Sadhukarn is a series of short pieces which consists of 12 pieces 1) Sadhukarn, 2) Gra, 3) Pleng Rua 3 Laa, 4) Kao Man, 5) Laa, 6) Sa Mer, 7) Rua, 8) Cherd, 9) Klom, 10) Cham Naan, 11) Grouw Nai, and 12) Pa Thom. The specific characteristics of Sadhukarn are mostly similar to those of Thai Naaphat music in terms of melody that is played by the gong. In Sadhukarn, playing techniques such as tee - kratob (beating with two hands together with dotted rhythm) and sabad technique (playing 3 notes consecutively and fast) are found occasionally, while tee - chiao technique (playing 3 notes consecutively with glissando on the first 2 notes) is found very often in almost every piece. Pleng Chan, music that accompanies monks' meals, is divided into different sections. Some sections are exactly repeated, while some sections are repeated with some changes at the end of sections in order to move to another section in a different modal scale
This research aims to investigate the history, development, roles, and duties as well as to analyze specific characteristics of the serfs' phinphat ensemble of Wat Phrathatphanom by mainly studying from the Kong Wong Yai's melody. The serfs of Phrathatphanom is a group of people whom the King of Lan Chang of Laos offered to the Lord Buddha in order to make merit. They were responsible for various duties based on the assignments such as maintaining, reconstructing, and cleaning Phrathatphanom temple, preparing food for the monks who resided in the Phrathatphanom monastery, distributing the information of Phrathatphanom monastery as well as performing the phinphat ensemble in every holy day and on the special events of the Phrathatphanom monastery. Besides, this group of people was waived from the central government for not paying tax in that reign. The serfs' phinphat ensemble of Phrathatphanom is the musical ensemble which King Anuwong of Vientian had dedicated as a worship to the Lord Buddha since 1807. The phinphat ensemble of Kruang Haa type has its duties to perform in every holy day, in the Phrathatphanom worshiping Ceremony, Pra Uppakut invitation Ceremony, the Illuminated Boat Procession Ceremony or "Lai Reua Fai", Than Pall's birthday Ceremony (the birthday ceremony of Prathamrachanuwat Keaw- Authummala), and the Royal Kathin Ceremony. The beliefs and rituals are similar to those found in Lan Chang and the northeastern part of Thailand presently, particularly the Sacrifice to Ghosts Ceremony (Phee - Sep Ceremony or the Sacrifice to Ancestors' Spirits Ceremony). The serfs' phinphat ensemble performs during the Phee - Sep Ceremony which is held once in every two to four years depending on the agreement of all members in the ensemble. In 2001, string musical instruments were integrated into the Serfs' phinphat ensemble of Wat Phrathatphanom which it changed the form of the ensemble into the Phinphat ensemble with string instruments form or "wong phinphat pasom kruang sai". The string instruments such as saw au, saw doung, and khim, were owned by the Sema Thong Club, a Thai musical club of the retired teachers. The findings from this study reveal that music of the Serfs' phinphat ensemble consisted of 3 major categories which are: 1) Sadhukarn or prelude, 2) Pleng Chan, and 3) Song for Dance. The present study analyzed musical specific characteristics of Sadhukarn and of Pleng Chan in which these pieces have been used in the religious rituals and the Phee - Sep Ceremony. Besides, these pieces have been inherited from the Royal Court of Vientian since 1807 till present. Sadhukarn is a series of short pieces which consists of 12 pieces 1) Sadhukarn, 2) Gra, 3) Pleng Rua 3 Laa, 4) Kao Man, 5) Laa, 6) Sa Mer, 7) Rua, 8) Cherd, 9) Klom, 10) Cham Naan, 11) Grouw Nai, and 12) Pa Thom. The specific characteristics of Sadhukarn are mostly similar to those of Thai Naaphat music in terms of melody that is played by the gong. In Sadhukarn, playing techniques such as tee - kratob (beating with two hands together with dotted rhythm) and sabad technique (playing 3 notes consecutively and fast) are found occasionally, while tee - chiao technique (playing 3 notes consecutively with glissando on the first 2 notes) is found very often in almost every piece. Pleng Chan, music that accompanies monks' meals, is divided into different sections. Some sections are exactly repeated, while some sections are repeated with some changes at the end of sections in order to move to another section in a different modal scale
Description
ดนตรี (มหาวิทยาลัยมหิดล 2559)
Degree Name
ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต
Degree Level
ปริญญาโท
Degree Department
วิทยาลัยดุริยางคศิลป์
Degree Discipline
ดนตรี
Degree Grantor(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล