พฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะและมุมมองของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่อการจำกัดการใช้ยาปฏิชีวนะ ในเขตเมือง อำเภอปัว จังหวัดน่าน

Abstract

เชื้อดื้อยาปฏิชีวนะเป็นประเด็นสำคัญทางสาธารณสุขที่ท้าทายด้วยส่งผลกระทบต่อทั้งด้านสาธารณสุขและเศรษฐกิจ การศึกษาเชิงพรรณนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ประเมินความรู้การใช้ยาปฏิชีวนะ (2) ประเมินพฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของประชาชน และ (3) ประเมินมุมมองการจำกัดการใช้ยาปฏิชีวนะของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในเขตเมือง อำเภอปัว จังหวัดน่าน เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ตามแบบสอบถามกับประชาชนทั่วไปจำนวน 255 ตัวอย่าง และการสนทนากลุ่มกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียซึ่งเป็นตัวแทนจาก (1) บุคลากรทางการแพทย์และเจ้าของร้านขายยา จำนวน 12 คน และ (2) บุคลากรในหน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่นและผู้นำชุมชน จำนวน 8 คน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา และการสรุปเนื้อหาผลการศึกษาพบว่าประชาชนร้อยละ 45.5 มีความเข้าใจคลาดเคลื่อนว่ายาปฏิชีวนะและยาแก้อักเสบเป็นชนิดเดียวกัน ทั้งนี้ประชาชนเข้าถึงยาปฏิชีวนะได้ง่ายจากคลินิกเอกชน ร้านขายยา และร้านขายของชำ มีกลุ่มตัวอย่าง 1 ใน 4 ใช้ยาปฏิชีวนะรักษาอาการเจ็บป่วยเล็กน้อยด้วยตนเอง ทั้งนี้แนวทางจำกัดการใช้ยาปฏิชีวนะในชุมชนเมือง จำเป็นต้องให้ประชาชนมีความรอบรู้ในการใช้ยาปฏิชีวนะ และต้องมีระบบเฝ้าระวังการใช้ยาปฏิชีวนะในชุมชนเขตเมือง โดยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนและใช้การลงโทษทางสังคมการนำผลของสารนิพนธ์ไปใช้หน่วยงานสาธารณสุข องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน และภาคประชาชน ควร ร่วมกันจัดทำข้อตกลงในการขับเคลื่อนระบบการเฝ้าระวังการใช้ยาปฏิชีวนะในชุมชน รณรงค์การใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผล และการให้ความรู้กับประชาชนอย่างต่อเนื่องและครอบคลุมเพื่อให้ประชาชนมีความรอบรู้ในการใช้ยาปฏิชีวนะ

Antibiotic resistance is a crucial problem for public health, and it can also affect the economic. This descriptive study aimed (1) to assess the knowledge regarding antibiotic use,(2) to assess antibiotic use behaviors, and (3) to assess stakeholder perspectives on antibiotic use restriction in urban area, Pua district, Nan Province. Data collection started by using a questionnaires a tool to interview 255 persons who were the representative of each household. 12 healthcare workers and pharmacy owners and 8 local administrative officers and community representatives were defined as the stakeholders and selected to join a focus group discussion. Descriptive statistics were used to analyze the quantitative data, while content summary was used to analyze qualitative data. The finding revealed that 45.5 percent of participants had misconceptions about antibiotics, especially “antibiotics” was to be the same as “anti-inflammation”. Medical accessibility was easy, people can get antibiotics by themselves from clinics, drug stores, and grocery stores. Also, a quarter of them used antibiotics for mild symptoms as self-medication. Stakeholders absolutely agreed to establish guidelines for antibiotic use restriction in urban area. The results reflect that health literacy of antibiotic use must be provided to the people. In addition, antibiotic use surveillance system and social sanction might be applied under cooperation from multi-sectors. Implication of this thematic Paper: Public health agencies, local administration, private sector, and the public sector should make a commitment to integrate antibiotics use surveillance system. Public campaigns for rational use of antibiotics should continue to strengthen health literacy regarding antibiotic usage