รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์เรื่องการศึกษาตัวชี้วัดการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากของคนไทย
Issued Date
2550
Resource Type
Language
tha
File Type
application/pdf
No. of Pages/File Size
48.4 mb
Call No.
WU 113 ก728ร 2550
Rights
มหาวิทยาลัยมหิดล
Rights Holder(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล
Suggested Citation
กุลยา นาคสวัสดิ์, อังศนา บุญธรรม, อุษรา ตัณมุขยกุล, Kulaya Narksawat, Angsana Boonthum (2550). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์เรื่องการศึกษาตัวชี้วัดการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากของคนไทย. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/20.500.14594/58786
Title
รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์เรื่องการศึกษาตัวชี้วัดการสร้างเสริมสุขภาพช่องปากของคนไทย
Abstract
การสำรวจภาคตัดขวาง (Cross sectional survey) เพื่อหาความสัมพันธ์ระหว่างตัวชี้วัดการสร้างเสริมสุขภาพในช่องปากที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นจากการทบทวนวรรณคดีกับสภาวะโรคฟันผุในกลุ่มเด็กวัยก่อนเรียน เด็กวัยเรียน วัยแรงงาน และการมีฟันที่ใช้งานได้เหลือน้อยกว่า 20 ซี่ในผู้สูงอายุ และเพื่อนำความสัมพันธ์ที่ได้ไปสร้างแบบประเมินตนเองเพื่อการพัฒนาการดูแล สุขภาพในช่องปากของตนเองให้ดีขึ้น การเก็บข้อมูลกระทำในจังหวัดต่างๆ ที่เป็นตัวแทนของภาคเหนือ ภาคใต้ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลางรวมกับภาคตะวันออก และกรุงเทพมหานคร โดยแบ่งเป็นประชากรจากเขตเมือง และเขตชนบท การสำรวจดำเนินการในระหว่างกุมภาพันธ์ 2549 ถึงเดือนธันวาคม 2549 ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive sampling)
จำนวนประชากรตัวอย่างทั้งหมดเท่ากับ 2,629 คน ประกอบด้วยประชากรวัยก่อยเรียน 664คน (ร้อยละ 25.25) วัยเรียน 862 คน (ร้อยละ 32.78) วัยแรงงาน 542 คน (ร้อยละ 20.61) และวัยสูงอายุ 561 คน (ร้อยละ 21.33) โดยเป็นประชากรในเขตเมือง 1,339คน (ร้อยละ 50.93) เขตชนบท 1,290 คน (ร้อยละ 49.06)
ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วยวิธี Logistic regression analysis ได้ค่าความเสี่ยง หรือ Odds ratio และ 95 % confidence interval ของตัวชี้วัดแต่ละตัวโดยควบคุมอิทธิพลตัวชี้วัดอื่นๆ และการอาศัยอยู่ในเขตเมืองและเขตชนบท พบว่าในกลุ่มเด็กวัยก่อนเรียนที่มี 8 ตัวชี้วัดพบความสัมพันธ์ของตัวชี้วัดกับการเกิดโรคฟันผุที่มีนัยสำคัญทางสถิติ 2 ตัว คือ การไม่เช็ดฟันให้เด็กเมื่ออาบน้ำตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้น (adjusted OR=2.14,95%CI=1.44-3.17) และเด็กทานขนมหวานระหว่างมื้อมากกว่า 3 ครั้งต่อวัน (adjusted OR=1.88,95%CI=1.29-2.73)ในกลุ่มเด็กวัยเรียนที่มี 7 ตัวชี้วัดไม่พบความสัมพันธ์ที่มีนัยสำคัญทางสถิติ กลุ่มวัยแรงงานมี 7 ตัวชี้วัด พบตัวชี้วัดที่มีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่การไม่ได้ใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ (adjusted OR=1.49,95%CI=0.90-2.47) สำหรับวัยสูงอายุมี 7 ตัวชี้วัดเช่นกัน พบความสัพันธ์การไม่ได้ใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำ(adjusted OR=2.80,95%CI=1.24-6.29) ส่วนตัวชี้วัดอื่นๆ ไม่แสดงความสัมพันธ์ ทางสถิติ
การวิเคราะห์เพื่อหาความตรงตามโครงสร้างโดยวิธีวิเคราะห์องค์ประกอบของตัวชี้วัดในแต่ละตัวของแต่ละกลุ่มอายุด้วยวิธี Factor analysis พบว่าตัวชี้วัดทั้งหมดให้ค่า Factor loading ที่ต่ำสุดที่ 0.39 และ Eigenvalue ของแต่ละองค์ประกอบ มากกว่า 1 ทุกองค์ประกอบ ค่าความแปรปรวนโดยรวมของทุกองค์ประกอบและทุกตัวชี้วัดในแต่ละกลุ่มอายุนี้ สามารถอธิบายการเกิดโรคฟันผุได้ ร้อยละ 49.0-52.09 ดังนั้นตัวชี้วัดทุกตัวของทุกกลุ่มอายุควรจะคงไว้ ไม่ควรตัดออกโดยได้นำมาปรับข้อถามในแบบประเมินตนเองให้เข้าใจง่ายและรัดกุมมากขึ้น
การสร้างแบบประเมินความเสี่ยงจากพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพในช่องปากด้วยตนเองสำหรับกลุ่มอายุต่างๆ โดยใช้ค่าความเสี่ยง (Odds Ratio) ที่ได้จากค่าความสัมพันธ์ ของตัวชี้วัดแต่ละตัวกับการมีฟันผุอย่างน้อย 1 ซี่ และการมีฟันที่ใช้งานได้เหลือน้อยกว่า 20 ซี่ในผู้สูงอายุ รวมทั้งการกำหนดจุดตัดของคะแนนความเสี่ยงในระดับต่างๆ ที่ได้จากค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard deviation) ของคะแนนจริงจากผลการสำรวจนี้ของแต่ละกลุ่มอายุที่ให้จุดตัดที่ระดับความเสี่ยงต่างๆ กัน โดยเริ่มจากจุดตัดที่มีความเสี่ยงน้อยที่สุดหรือมีความเสี่ยงอยู่บ้างของทั้ง 4 กลุ่มอายุที่ให้ค่า Sensitivity อยู่ระหว่าง ร้อยละ 83.7 ถึง ร้อยละ 91.7 และค่า Specificity อยู่ระหว่างร้อยละ 5.8 ถึง32
ผลของการศึกษาเสนอแนะให้ประชากรศึกษาในแต่ละกลุ่มอายุให้ความสำคัญในการดูแลสุขภาพในช่องปากของตนเองให้ครบถ้วนตามตัวชี้วัดการสร้างเสริมสุขภาพให้ครบถ้วน และใช้แบบประเมินตนเองเป็นระยะเพื่อไม่ให้มีฟันผุและมีฟันที่ยังใช้งานได้ดีมากกว่า 20 ซี่ เมื่อสูงอายุ
The cross sectional study was conducted to assess the association between oral health practice indicators with dental caries status (DMFT) among three age groups of Thai ore school children, school children and adults, andwith having functional teeth less than 20 among elderly. The results were used to construct self assessment forms for oral health practices for 4 age groups. Data collection was performed in 5 regions of Thailand which were northern, north-eastern, southern, central regions and Bangkok, both in urban and rural area during the year 2006 by using purposive sampling technique. The total study population was 2,629, which consisted of 664(25.25 %) preschool children, 862(32.78 %) school children, 542(20.61 %) adults and 561(21.33 %) elderly. There were 50.93 % of study population from urban area and 49.06 % from rural area. Logistic regression analysis was used to demonstrate the adjusted Odds ratio (Ors with 95%CI) of each indicator controlling for other indicators including living in urban/rural area for each age group of study population. Among per school children with 8 oral health practice indicators, the significant indicators were caretaker did not or never clean baby's teeth when bath since first tooth erupted (adjusted OR=2.14, 95%CI=1.44-3.17) and child always have snack between meals morethan 3 times abay (adjusted OR=1.88, 95%CI=1029-2.73). Among school childrenwith 7 oral health practice indicators, there were no statistical association between all indicators and dental caries. Among adult and elderly with 7 oral health practice indicators, the significant indicator was the same which was never of sometime of using dental floss (adjusted OR=1.49, 95%CI=0.90-2.47)(adjusted OR=2.80, 95%CI=1.24-6.29). Factor analysis for extraction of oral health practice indicators that influence dental caries for each study group demonstrated the minimum value of factors loading of 0.39 for each indicator in each study group, when Eigenvalue of each component was greater then 1 and the overall variance of all indicators for the 4 age groups was between 49.0%-52.09%. Soall the indicators were still included in the self assessment forms for oral health practices for the 4 age groups with slightly improvement in wording of each indicator. The oral health practice indicators self assessment forms for each group of study population were constructed by using adjusted Odds ratio of having caries at least 1 tooth and having functional remaining teeth less than 20 at 60 years old. Scoring was based on mean score of oral health practices of the group and standard deviation. The sensitivity and specificity of maximum scoring for having mild risk were between 83.7-91.7 and 5.8-32%, respectively. The result from this study suggests that Thai population for each age group should practices oral oral health care specitied as oral health practice indicators from this study in order to have good teeth, good oral health and have remaining functional teeth more than 20 when become 60 years of age.
The cross sectional study was conducted to assess the association between oral health practice indicators with dental caries status (DMFT) among three age groups of Thai ore school children, school children and adults, andwith having functional teeth less than 20 among elderly. The results were used to construct self assessment forms for oral health practices for 4 age groups. Data collection was performed in 5 regions of Thailand which were northern, north-eastern, southern, central regions and Bangkok, both in urban and rural area during the year 2006 by using purposive sampling technique. The total study population was 2,629, which consisted of 664(25.25 %) preschool children, 862(32.78 %) school children, 542(20.61 %) adults and 561(21.33 %) elderly. There were 50.93 % of study population from urban area and 49.06 % from rural area. Logistic regression analysis was used to demonstrate the adjusted Odds ratio (Ors with 95%CI) of each indicator controlling for other indicators including living in urban/rural area for each age group of study population. Among per school children with 8 oral health practice indicators, the significant indicators were caretaker did not or never clean baby's teeth when bath since first tooth erupted (adjusted OR=2.14, 95%CI=1.44-3.17) and child always have snack between meals morethan 3 times abay (adjusted OR=1.88, 95%CI=1029-2.73). Among school childrenwith 7 oral health practice indicators, there were no statistical association between all indicators and dental caries. Among adult and elderly with 7 oral health practice indicators, the significant indicator was the same which was never of sometime of using dental floss (adjusted OR=1.49, 95%CI=0.90-2.47)(adjusted OR=2.80, 95%CI=1.24-6.29). Factor analysis for extraction of oral health practice indicators that influence dental caries for each study group demonstrated the minimum value of factors loading of 0.39 for each indicator in each study group, when Eigenvalue of each component was greater then 1 and the overall variance of all indicators for the 4 age groups was between 49.0%-52.09%. Soall the indicators were still included in the self assessment forms for oral health practices for the 4 age groups with slightly improvement in wording of each indicator. The oral health practice indicators self assessment forms for each group of study population were constructed by using adjusted Odds ratio of having caries at least 1 tooth and having functional remaining teeth less than 20 at 60 years old. Scoring was based on mean score of oral health practices of the group and standard deviation. The sensitivity and specificity of maximum scoring for having mild risk were between 83.7-91.7 and 5.8-32%, respectively. The result from this study suggests that Thai population for each age group should practices oral oral health care specitied as oral health practice indicators from this study in order to have good teeth, good oral health and have remaining functional teeth more than 20 when become 60 years of age.
Sponsorship
ได้รับทุนสนับสนุนจากมหาวิทยาลัยมหิดล เงินงบประมาณประจำปี 2549