ทัศนคติและพฤติกรรมการออกกำลังกายของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม

Abstract

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาทัศนคติและพฤติกรรมการออกกําลังกายของผู้ป่วยโรค ข้อเสื่อม รูปแบบการวิจัย: การวิจัยเชิงพรรณนา สถานที่ทําการวิจัย: ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก มหาวิทยาลัยมหิดล กลุ่มประชากร: ผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมที่มารับการรักษาในหน่วยผู้ป่วยนอกแผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก ระหว่างกรกฎาคม ๒๕๕๕ ถึง เดือน ตุลาคม ๒๕๕๖ วิธีการศึกษา: แจกแบบสอบถามทัศนคติและพฤติกรรมการออกกําลังกาย ให้แก่ ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมที่มารับการตรวจที่ห้องตรวจผู้ป่วย นอกแผนกเวชศาสตร์ฟื้นฟู ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก จํานวน ๑๐๙ ฉบับ ผลการวิจัย: จากผู้ตอบแบบสอบถามจํานวน ๑๐๙ คน เป็นเพศหญิง ร้อยละ ๗๘.๙ เพศชาย ร้อยละ ๒๑.๑ ส่วนใหญ่อายุ ๖๐ ปี ขึ้นไป ร้อยละ ๗๑.๕ ด้านทัศนคติ พบว่าผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมมีทัศนคติว่าการออกกําลังกายมีความจําเป็นต่อการรักษาโรคที่เป็นอยู่ โดยเห็นว่าวิธีการออกกําลังกายที่เหมาะสม ๓ อันดับแรก คือ การบริหารข้อเข่า การเดิน และการออกกําลังกายในน้ำ (ร้อยละ ๘๕.๓ ๔๕.๙ และ ๔๓.๑ ตามลําดับ) และส่วนใหญ่ได้รับข้อมูลเรื่องการออกกําลังกายจากบุคลากรทางการแพทย์ (ร้อยละ ๘๕.๒) ส่วนด้านพฤติกรรมพบว่าผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม ส่วนใหญ่มีการออกกําลังกายอย่างต่อเนื่อง (ร้อยละ ๗๓.๘) โดยมีผู้ป่วยที่ออกกําลังกายเป็นประจําสม่ำเสมอ (๓ ครั้ง/สัปดาห์ ขึ้นไป) ร้อยละ ๓๘.๓ และออกกําลังกายเป็นบางครั้ง (๑-๒ ครั้ง/สัปดาห์) ร้อยละ ๓๕.๕ อย่างไรก็ตาม ยังมีผู้ป่วยจํานวนหนึ่ง (ร้อยละ ๒๖.๑) ที่ไม่ออกกําลังกายเลยหรือออกกําลังกายน้อยมาก (๑-๒ ครั้ง/เดือน) ประเภทการออกกําลังกายที่นิยมมากที่สุด ๓ อันดับแรก คือ การบริหารข้อเข่า การเดิน และการปั่นจักรยาน (ร้อยละ ๘๒.๕, ๔๙.๕ และ ๒๑.๖ ตามลําดับ) ส่วนกลุ่มที่ไม่ได้ออกกําลังกาย ส่วนใหญ่ให้เหตุผลว่าไม่มีเวลา(ร้อยละ ๕๖.๑) รองลงมาได้แก่ไม่มีเพื่อนออกกําลังกาย (ร้อยละ ๒๘.๘) ขาดสถานที่ออกกําลังกาย (ร้อยละ ๒๘.๘) ขาดแรงจูงใจ (ร้อยละ ๒๖.๐) และมีปัญหาสุขภาพ (ร้อยละ ๒๖.๐) สรุป: ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมมีทัศนคติที่ดีต่อการออกกําลังกาย และส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการออกกําลังกายค่อนข้างสมํ่าเสมอ และเลือกประเภทออกกําลังกายด้วยได้เหมาะสมกับโรคที่เป็นอยู่อย่างไรก็ตาม ยังมีผู้ป่วยประมาณ ๑ ใน ๔ ที่ไม่ออกกําลังกายเลยหรือออกกําลังกายน้อยมาก โดยมีอุปสรรคที่สําคัญคือปัญหาด้านเวลา

Objectives: To study The attitudes and behavior of exercise in patients with OA Knee Study design: Descriptive study Setting: Golden Jubilee Medical Center, Mahidol UniversitySubjects: Patients with osteoarthritis that were treated in the outpatient rehabilitation of The Golden Jubilee Medical Center, Mahidol University, between July ๒๐๑๒ and October ๒๐๑๒. Methods: The Questionnaires were given to ๑๐๙ patients who have been diagnosed with osteoarthritis who came to the outpatient rehabilitation of The Golden Jubilee Medical Center, Mahidol University. Results: ๑๐๙ subjects included ๗๘.๙% female and ๒๑.๑% male with mostly (๗๑.๕%) aged ๖๐ years and over. About the attitudes of patients with OA knee, they believed that exercise is essential to the treatment. Most of them agree that the ๓ right types of exercise were quardiceps exercises, walking and water exercise (๘๕.๓%, ๔๕.๙% and ๔๓.๑% respectively). Most of them recieve exercise information from medical personnels (๘๕.๒%). About the behavior, most of them exercises continuously (๗๓.๘%) that included ๓๘.๓% who exercise regularly (๓ times / week or more) and ๓๕.๕% who exercised for some time (๑-๒ times / week). However, There are also a number of patients (๒๖.๑%) who do not exercise at all or very little exercise (๑-๒ times / month). The most favorite types of exercise were quadriceps exercises, walking and bicycling with frequency of ๘๒.๕%, ๔๙.๕% and ๒๑.๖% respectively. The top ๕ reasons of non-complying exercise group were no available time (๕๖.๑%), no exercise buddy (๒๘.๘ percent), lack of exercise facilities (๒๘.๘%), lack of motivation (๒๖.๐%) and health problems (๒๖.๐%) Conclusion: Most of patients with OA knee had a positive attitude towards exercise. Their exercise behavior quite regularly and chose the right type of exercise. However, approximately ๑ in ๔ of them do not exercise at all or very little exercise. The key obstacle was no available time.