ประสบการณ์ความเจ็บป่วยและการใช้ยาพ่นสูดในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
23
item.page.dc.date.issued
2558
item.page.dc.date.copyright
2558
item.page.dc.type
item.page.dc.language.iso
tha
item.page.dc.format.mimetype
application/pdf
item.page.dc.format.extent
ก-ฌ, 138 แผ่น : ภาพประกอบ
item.page.dcterms.accessRights
open access
item.page.dc.rights
ผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า
item.page.dc.rights.holder
มหาวิทยาลัยมหิดล
item.page.dc.identifier.citation
วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2558
punsarn.item.page.citation
กนกวรรณ รัตนแสงเลิศ ประสบการณ์ความเจ็บป่วยและการใช้ยาพ่นสูดในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2558. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/92876
item.page.dc.title
ประสบการณ์ความเจ็บป่วยและการใช้ยาพ่นสูดในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
item.page.dc.title.alternative
Illness experiences and inhaler use's in COPD patients
item.page.dc.contributor.author
item.page.dc.contributor.advisor
item.page.dc.description.abstract
การวิจัยนี้เป็นการศึกษาแนวคิด ความหมายและการรับรู้ที่มีต่อโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังและยาพ่นสูดของกลุ่มตัวอย่างที่เป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังและพฤติกรรมที่สัมพันธ์กับแนวคิดและประสบการณ์ความเจ็บป่วย โดยศึกษาผ่านประสบการณ์ของกลุ่มตัวอย่าง 10 คนที่เป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ที่ได้รับการรักษาด้วยยาพ่นสูดมาก่อนแล้วอย่างน้อย 6 เดือน ในโรงพยาบาลขนาดใหญ่แห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกและวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้แนวคิดที่กลุ่มตัวอย่างให้ข้อมูลเชื่อมโยงประเด็นหลักเพื่อทำความเข้าใจกับประสบการณ์ความเจ็บป่วยที่เกิดขึ้น ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างเรียกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังว่า โรคปอด โรคถุงลมโป่งพอง กลุ่มตัวอย่างทุกคนไม่รู้จักโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังมาก่อนก่อนที่จะเป็นโรคนี้ กลุ่มตัวอย่างให้ข้อมูลว่าสาเหตุหลักของโรคปอดเกิดจากการสูบบุหรี่ ควันไฟ สารเคมี ความชื้น และเวรกรรมที่เคยทำในอดีต อาการของโรคที่เกิดขึ้นมักเป็นอาการหอบเหนื่อยเมื่อออกแรงมีอาการไอ เสมหะ แน่นหน้าอก เหนื่อยง่าย เป็นโรคที่สร้างความทรมาน มีความรุนแรงมากกว่าโรคเรื้อรังอื่นๆ ส่งผลกระทบทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ สังคมของกลุ่มตัวอย่าง การรับรู้โรคเกิดขึ้นจากการมีความผิดปกติในการหายใจที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน รวมถึงการตรวจร่างกายประจำปีและการเอกซ์เรย์ปอด แนวคิดของกลุ่มตัวอย่างต่อยาพ่นสูดคือ ยาพ่นไม่ได้เป็นเพียงแค่สารเคมีที่ออกฤทธิ์ในการรักษาโรค แต่ยังมีความหมายในเชิงสังคมวัฒนธรรมอีกด้วย ยาพ่นสูดหรือที่กลุ่มตัวอย่างเรียกสั้นๆ ว่า ยาพ่น ยาดูด ยาเป่า คือ สิ่งที่มีค่าช่วยรักษาชีวิตให้อยู่ต่อไปได้ เพราะยาพ่นช่วยบรรเทาอาการเหนื่อยหอบได้อย่างรวดเร็ว ยาพ่นสูดมีลักษณะที่แตกต่างจากยาอื่นๆ เช่น ต้องสูดยาพ่นเป็นประจำ แม้ไม่มีอาการ และต้องสูดยาพ่นฉุกเฉินเสริมเมื่อมีความรุนแรงของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังเพิ่มขึ้นอีก กลุ่มตัวอย่างต้องเรียนรู้วิธีการใช้อุปกรณ์พ่นยาต้องให้ความร่วมมือในการใช้ยาพ่นสูด ยาพ่นสูดมีอำนาจต่อจิตใจของผู้ป่วย ทำให้ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนด เป็นการควบคุมชีวิต ผลข้างเคียงของยาและแบบแผนการใช้ยาพ่นสูดส่งผลต่ออัตลักษณ์ การกำจัดพื้นที่การใช้ยาและ ชีวิตประจำวันของกลุ่มตัวอย่าง และมีผลต่อพฤติกรรมการใช้ยา โดยพบว่ามีรูปแบบการใช้ยาทั้งน้อยกว่าที่กำหนด เช่น ลืมใช้ยาพ่นสูดประจำ , ใช้ยาพ่นมากกว่าที่กำหนด เช่น พ่นยาสูดซ้ำๆ กันเกินกว่าที่แพทย์กำหนด และมีพฤติกรรมการใช้ยาที่ ไม่เหมาะสม เช่น นำยาพ่นสูดของตนเองให้เพื่อนบ้านที่มีอาการคล้ายๆ กัน ใช้ยาพ่นสูดทั้งที่หมดแล้วแต่ยังมีควันออกมา ข้อเสนอแนะ บุคลากรทางการแพทย์ควรเพิ่มการให้ความสำคัญต่อมิติทางสังคมวัฒนธรรมของการเป็นผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ควรรับฟังปัญหาและเสนอแนะข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วย ควรปรับเปลี่ยนวิธีการดูแลหากผู้ป่วยไม่สามารถปฏิบัติได้ตามที่ต้องการ และทำความเข้าใจระดับปัจเจกบุคคลให้มากที่สุดเพื่อให้คำแนะนำและป้องกันการใช้ยาพ่นสูดที่ไม่เหมาะสมจนอาจเกิดผลกระทบต่อผู้ป่วยได้
This study is a study of ideas, definitions and perceptions towards COPD and inhalers in a sample group of patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) who have undertaken inhaler usage. The study was conducted through studying the experiences of a sample group of 10 COPD patients who had been received treatment with an inhaler for at least 6 months in a large hospital in Bangkok. The study is a qualitative study in which the data has been collected by conducting in- depth interviews and was then analyzed using the attitudes related to the main ideas to understand their illness experiences. The results reveal that the sample group called COPD, lung disease and emphysema disease. Every member of the group stated that they had never known about the disease until they had it. The sample group was informed that the major causes of this disease are smoking, smoke, chemical substances, humidity and their own karma from their past life. They also noted the common symptoms such as dyspnea during exertion, coughing, phlegm, chest discomfort and fatigue. The disease was also known as a disease that causes agony with more severity than other chronic diseases and that it affected the sample group physically, mentally and socially. The patients either acknowledged their disease by having found a physical abnormality that affected their daily life, by having found it at an annual health check-up or by having it detected through a lung X-ray. As for the attitudes of the patients towards the use of inhalers; an inhaler is not just a blend of therapeutic chemical substances, it also has its cultural meaning. An inhaler, also known as sprayer, sucker and blower, is a valuable life-sustaining gadget as it can quickly relieve dyspnea. There was an idea that the inhaler is different from other medicines in that it requires patients to use it regularly even when they do not have symptoms and they also have to use an emergency inhaler when the severity of COPD worsens. The sample group had to learn how to use the inhaler equipment and had to cooperate during the use of the inhaler. The inhaler had a mental effect towards the patients, resulting in the compliance of the patients on conditions provided in order to save their life. The medicine's side-effects and the methods of using the inhaler affected identity, limitations of inhaler-using spaces and the daily life of the sample group and had an effect towards medicine usage behaviours. It found that there were both recessive usage behaviours such as forgetting to use the inhaler regularly and excessive usage behaviour such as repeated usage of the inhaler, thereby exceeding the dose prescribed. There were also misuse of the medicine such as giving their own inhaler to their neighbour who was having similar symptoms or using an empty inhaler that still gave out compressed air. Suggestions: Medical staff should place more importance on the social and cultural dimensions of patients with chronic diseases and inhaler use. They should be open towards the problems and give beneficial recommendations that are in accordance with the patients' livelihood. There should be a change of method in taking care if a patient cannot follow the rules accordingly. Lastly, there should be a better understanding of individuals in orderto give proper suggestions and to prevent the misuse of the inhaler, which might affect the patients.
This study is a study of ideas, definitions and perceptions towards COPD and inhalers in a sample group of patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) who have undertaken inhaler usage. The study was conducted through studying the experiences of a sample group of 10 COPD patients who had been received treatment with an inhaler for at least 6 months in a large hospital in Bangkok. The study is a qualitative study in which the data has been collected by conducting in- depth interviews and was then analyzed using the attitudes related to the main ideas to understand their illness experiences. The results reveal that the sample group called COPD, lung disease and emphysema disease. Every member of the group stated that they had never known about the disease until they had it. The sample group was informed that the major causes of this disease are smoking, smoke, chemical substances, humidity and their own karma from their past life. They also noted the common symptoms such as dyspnea during exertion, coughing, phlegm, chest discomfort and fatigue. The disease was also known as a disease that causes agony with more severity than other chronic diseases and that it affected the sample group physically, mentally and socially. The patients either acknowledged their disease by having found a physical abnormality that affected their daily life, by having found it at an annual health check-up or by having it detected through a lung X-ray. As for the attitudes of the patients towards the use of inhalers; an inhaler is not just a blend of therapeutic chemical substances, it also has its cultural meaning. An inhaler, also known as sprayer, sucker and blower, is a valuable life-sustaining gadget as it can quickly relieve dyspnea. There was an idea that the inhaler is different from other medicines in that it requires patients to use it regularly even when they do not have symptoms and they also have to use an emergency inhaler when the severity of COPD worsens. The sample group had to learn how to use the inhaler equipment and had to cooperate during the use of the inhaler. The inhaler had a mental effect towards the patients, resulting in the compliance of the patients on conditions provided in order to save their life. The medicine's side-effects and the methods of using the inhaler affected identity, limitations of inhaler-using spaces and the daily life of the sample group and had an effect towards medicine usage behaviours. It found that there were both recessive usage behaviours such as forgetting to use the inhaler regularly and excessive usage behaviour such as repeated usage of the inhaler, thereby exceeding the dose prescribed. There were also misuse of the medicine such as giving their own inhaler to their neighbour who was having similar symptoms or using an empty inhaler that still gave out compressed air. Suggestions: Medical staff should place more importance on the social and cultural dimensions of patients with chronic diseases and inhaler use. They should be open towards the problems and give beneficial recommendations that are in accordance with the patients' livelihood. There should be a change of method in taking care if a patient cannot follow the rules accordingly. Lastly, there should be a better understanding of individuals in orderto give proper suggestions and to prevent the misuse of the inhaler, which might affect the patients.
item.page.dc.description
สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข (มหาวิทยาลัยมหิดล 2558)
item.page.thesis.degree.name
ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต
item.page.thesis.degree.level
ปริญญาโท
item.page.thesis.degree.department
คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์
item.page.thesis.degree.discipline
สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข
item.page.thesis.degree.grantor
มหาวิทยาลัยมหิดล