การพัฒนารูปแบบที่เหมาะสมเพื่อเป็นแหล่งการเรียนรู้ด้านการฟื้นฟูกลุ่มภาษาในภาวะวิกฤตใกล้สูญและกลุ่มภาวะวิกฤตชายแดน : กรณีศึกษาอาคารเรือนไทย มหาวิทยาลัยมหิดล

Abstract

งานวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาเพื่อหาแนวทางในการพัฒนารูปแบบที่เหมาะสมเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการฟื้นฟูของกลุ่มภาษาในภาวะวิกฤตใกล้สูญและกลุ่มภาวะวิกฤตชายแดน โดยใช้อาคารเรือนไทย มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นพื้นที่ศึกษาการวิจัยออกเป็น 2 ส่วน คือ (1) เพื่อศึกษารูปแบบการดำเนินงานด้านฟื้นฟูกลุ่มภาษาในภาวะวิกฤตใกล้สูญและกลุ่มภาวะวิกฤตชายแดนของศูนย์การศึกษาและฟื้นฟูภาษา-วัฒนธรรมในภาวะวิกฤต (2) เพื่อนำ เสนอรูปแบบการดำ เนินงานฟื้นฟูภาษา- วัฒนธรรมในภาวะวิกฤต ณ อาคารเรือนไทย มหาวิทยาลัยมหิดล ให้เป็นแหล่งการเรียนรู้ของกลุ่มภาษาในภาวะวิกฤตใกล้สูญและกลุ่มภาวะวิกฤตชายแดน ผลการวิจัยพบว่า ศูนย์ศึกษาและฟื้นฟูภาษาและวัฒนธรรมในภาวะวิกฤต ของสถาบันวิจัย ภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล มีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูภาษา-วัฒนธรรมในภาวะวิกฤตจำ เป็นต้องรวบรวมข้อมูลในมิติต่างๆอย่างเป็นระบบ ซึ่งผู้วิจัยเห็นว่า ควรดำเนินการจัดการแหล่งการเรียนรู้ที่มีชีวิต สามารถเล่าเรื่องราวของสิ่งต่างๆ ทั้งในรูปแบบของการเล่าเรื่องผ่านเสียงของเจ้าของเรื่องราวนั้นๆ โดยตรงและจากการบอกเล่าของผู้อื่น เพื่อนำเสนอเรื่องราวให้แก่คนในปัจจุบันได้เข้าใจถึงสภาพชีวิตความเป็นอยู่ วัฒนธรรมของกลุ่มชนต่างๆ ตั้งแต่อดีตจนปัจจุบัน เป็นรูปแบบที่สอดคล้องกับแนวคิดวัฒนธรรมที่ประจักษ์ต่อสายตา ที่ถ่ายทอดเรื่องราวผ่านสื่อทางภาพหรือภาพเคลื่อนไหว เพื่อเป็นเครื่องมือในการยืนยันการดำรงอยู่จริงของเรื่องราวต่างๆ ของกลุ่มภาษาในภาวะวิกฤตใกล้สูญและกลุ่มภาวะวิกฤตชายแดน

The objective of this research was to find out guidelines for the development of a suitable resource center focusing on the revitalization of endangered and marginal languages. The Thai pavilion of Mahidol University was studied as a possible location for the resource center. This research was divided into two parts: (1) an investigation on the operations concerning the revitalization of the languages; and (2) the present action of an operation model for the resource center. The research findings reveal that the center could play an important role in revitalizing endangered languages and cultures. However, data needs to be systematically collected in various dimensions. It is suggested that the center be a living resource center, presenting ethnic accounts and anecdotes through voices of the ethnic people. Such a presentation will enable the public to learn of and understand the lifestyles and cultures of various ethnic groups past and present. It is also in line with the concept of visual anthropology that presents stories through pictures or moving images as a tool to confirm the real existence of endangered and marginal language groups