ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการดูแลตนเองต่อความสามารถในการดูแลตนเองและพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ เขตกรุงเทพมหานคร

Abstract

การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมการดูแลตนเอง ต่อความสามารถในการดูแลตนเองและพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ในชุมชน กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 60 คน ที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์การคัดเลือกกลุ่มตัวอย่าง สุ่มเลือกกลุ่มตัวอย่างจาก 2 ชุมชน เขตเมือง กรุงเทพมหานคร เป็นกลุ่มทดลอง (n=30) และกลุ่มเปรียบเทียบ (n=30) กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการส่งเสริมการดูแลตนเอง เป็นเวลา 6 สัปดาห์ ประกอบด้วย การให้ความรู้และฝึกทักษะการดูแลตนเองในเรื่องโรคความดันโลหิตสูง การป้องกันภาวะแทรกซ้อนและการจัดการตนเอง การเยี่ยมบ้าน การสนับสนุนและ ให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์สัปดาห์ละ 1 ครั้ง การอภิปรายกลุ่ม การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน ในขณะที่กลุ่มเปรียบเทียบได้รับบริการตามปกติ เก็บข้อมูลโดยผู้วิจัย ด้วยแบบสัมภาษณ์ก่อนและหลังได้รับโปรแกรมฯ ผลการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ t-test ภายหลังการทดลอง พบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความสามารถในการดูแลตนเองและพฤติกรรมการดูแลตนเอง สูงกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) การศึกษาครั้งนี้สนับสนุนผลของการประยุกต์ทฤษฎีความพร่องในการดูแลตนเอง ต่อการเพิ่มความสามารถในการดูแลตนเองและพฤติกรรมการดูแลตนเอง ของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ พยาบาลเวชปฏิบัติชุมชนควรนำโปรแกรมนี้ไปประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมการดูแลตนเองในกลุ่มผู้ป่วยสูงอายุโรคเรื้อรังในชุมชนอื่นๆ การวิจัยครั้งต่อไปควรศึกษา ความคงทนของพฤติกรรม และผลลัพธ์ระยะยาวของโปรแกรมการส่งเสริมการดูแลตนเอง ของกลุ่มผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตที่ควบคุมไม่ได้และโรคเรื้อรังอื่น ๆ ต่อไป

This quasi-experimental study was conducted to evaluate self-care agency and self-care behavior among community-dwelling older adults with uncontrolled hypertension. A total of 60 subjects, who met inclusion and exclusion criteria and lived in the two community in Bangkok metropolitan, were randomly assigned to be in an experimental (n=30) and a comparison groups (n=30). The experimental group received a 6-week self-care promoting program, consisting of health education and skill training regarding hypertension, self - management, and complication prevention home visit weekly telephone follow-up and group discussion. The comparison group received regular services from the primary health care center. Data were collected by the researcher using questionnaires before and after the intervention. According to t-test analysis, after the intervention, the experimental group had significantly higher mean scores of self-care agency and self-care behavior than before the intervention, and those in the comparison group (p < 0.001). The findings support that the self-care promoting program, in applying the Self-care Deficit Nursing Theory, can increase self-care agency and self-care behavior among older adults with uncontrolled hypertension. A community nurse practitioner should use this program to promote self-care among older adults with other chronic diseases in other communities. A further study should examine the retention of selfcare behavior and the long term effects of the program among older adults with uncontrolled hypertension and other chronic disease.