ปัจจัยกำหนดความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้าในนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาในพื้นที่ประจำถิ่นของโรคพิษสุนัขบ้า

Abstract

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้าในนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาในพื้นที่ประจำถิ่นของโรคพิษสุนัขบ้า และประมาณระดับความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางประชากรศาสตร์ สังคมและเศรษฐกิจกับความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้า เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวางด้วยวิธีการเชิงปริมาณ มีการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาในเขตเทศบาลนครอุบลราชธานี จำนวน 544 คน โดยใช้แบบสอบถามภายใต้แนวคิดตัวกำหนดสุขภาพเชิงสังคม (Social determinants of health) และความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health literacy)ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพที่สูงกว่าในทักษะการเข้าใจข้อมูล และต่ำกว่าในทักษะการประเมินข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้า ส่วนใหญ่มีพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับโรคพิษสุนัขบ้าในลักษณะการแบ่งสัดส่วนห้องนอนกับสัตว์เลี้ยงอย่างชัดเจนแต่มักไม่หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับสัตว์จรจัด สำหรับผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยการหาค่าสัมประสิทธิ์ความถดถอยพหุ พบว่าการเข้าถึงบริการสุขภาพ สภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย เพศ และการศึกษาของผู้ปกครองมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวม (p<0.05) นอกจากนี้ กลุ่มตัวอย่างที่เป็นเพศหญิง อายุมากกว่า อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยกว่า สามารถเข้าถึงบริการสุขภาพได้ดีกว่า มีทักษะในการเข้าถึงและประยุกต์ใช้ข้อมูลด้านสุขภาพที่ดีกว่า มีแนวโน้มที่จะมีพฤติกรรมป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าที่ดีกว่าจากการศึกษา