Ecological and genetical studies of the anopheles dirus complex in relation to malaria transmission in Mudon township, Mon state, Myanmar
5
Issued Date
2023
Copyright Date
1995
Language
eng
File Type
application/pdf
No. of Pages/File Size
xv, 167 leaves : ill. (some col.)
Access Rights
restricted access
Rights Holder(s)
Mahidol University
Bibliographic Citation
Thesis (Ph.D. (Biology))--Mahidol University, 1995
Suggested Citation
Htay, Aung, 1941- Ecological and genetical studies of the anopheles dirus complex in relation to malaria transmission in Mudon township, Mon state, Myanmar. Thesis (Ph.D. (Biology))--Mahidol University, 1995. Retrieved from: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/88403
Title
Ecological and genetical studies of the anopheles dirus complex in relation to malaria transmission in Mudon township, Mon state, Myanmar
Alternative Title(s)
การศึกษานิเวศวิทยาและพันธุศาสตร์ของยุงกันปล่องชนิดซับซ้อน anopheles dirus ต่อการแพร่กระจายของเชื้อไข้มาลาเรียในเมืองมูดอน รัฐมอญ ประเทศพม่า
Author(s)
Abstract
Studies were conducted in Myanmar to assess the well breeding An. dirus and other vectors or potential vectors in relation to malaria transmission in a typical malaria endemic area. The present studies of An. dirus consisted of both field and laboratory investigations. These field investigations revealed the pattern and extent of distribution of An. dirus during rainy, cool-dry and hot-dry seasons. Anopheles dirus was found to be the predominant vector species in the study area and was found throughout the year with the man-biting-rate (0.5 and 0.84 bite/man/hour) increasing during pre-monsoon (late May) and reaching the peak (0.6 and 0.86 bite/man/hour) at post monsoon (late October). Anopheles dirus was active throughout the year, although the population was at a low level during the hot season. Among the 13 anopheline species collected, only An. dirus was found infected with malaria sporozoites (2.63% positive). The results showed that attention must be given to An. dirus as a responsible vector where it is present in malaria foci in Mon State. Thus the present study mainly emphasized An. dirus ecosystems and its genetical status within and among the three populations (from three different environments) and in comparison with a laboratory colony of An. dirus species D. This studies include relationships of An. dirus Adult density (AD), Larval Density (LD), Entomological Inoculation Rates (EIR), malaria Slide Positivity Rates (SPR) [ for 1992, January= 14.5%, March= 12.32%, May= 17.77% and October=30.29%] and various indices. The applicability of these information on the assessment and control of malaria transmission with good scientific merit needs to be explored by pursuing futher studies. Using horizontal polyacrylamide slab gel electrophoresis, a total of 9 gene-enzyme systems was conducted. The banding phenotypes (isomorphs) of 9 loci and degree of genetic variation among the three diferent populations of Mudon were compared to that of chromosomally known An. dirus species D. Major breeding sources for An. dirus in Mudon are wells (50% in January, 1992; 40% in March, 1992; 63.3% in May,1992 and October, 1992) were found infested with An. dirus larvae and pupae) dug by people for their daily usage. Based on the above multifactorial findings and previous recorded data, the potential danger of urban malaria epidemic occurring in the near future (at least in Mon State, Myanmar) was discussed. This thesis is a contribution, not only to our knowledge on biology, ecology and allozyme of An. dirus, but also describes and highlights when and where the control should initiated and emphasized.
การศึกษาถึงความสัมพันธ์ในการเป็นพาหะนำเชื้อไข้ มาลาเรียของยุงก้นปล่องกลุ่มซับซ้อน Anopheles dirus ต่อ การแพร่ระบาดของเชื้อไข้มาลาเรียได้ทำการศึกษาในพื้นที่ที่มี การระบาดของโรคนี้อย่างแพร่หลายในประเทศพม่า ทั้งในแง่ ของการศึกษาในท้องที่และในห้องปฏิบัติการ จากการศึกษาในท้องที่ได้พิจารณาทั้งรูปแบบและขอบเขต ของการแพร่กระจายของยุงก้นปล่อง An dirus ในทุกๆ ฤดูกาล พบว่ายุงก้นปล่องชนิดนี้เป็นแมลงพาหะนำเชื้อไข้มาลาเรียที่ สำคัญที่สุดในพื้นที่ศึกษา และมีอัตราการเข้าดูดเลือดมนุษย์ (0.5 และ 0.84 ครั้ง/คน/ชม.) ตลอดปีเพิ่มขึ้น ในช่วงฤดูฝน (ปลายเดือนพฤษภาคม) จนมีอัตราสูงสุด 0.6 และ 0.86 ครั้ง/ คน/ชม.) ในช่วงปลายฤดูฝน (ปลายเดือนตุลาคม) ซึ่งยุงก้นปล่อง ชนิดนี้จะเข้ารบกวนคนได้ตลอดทั้งปี ถึงแม้ว่าจะมีประชากร น้อยลงในช่วงฤดูร้อน จากตัวอย่างของยุงก้นปล่องทั้ง 13 สปีชีส์ ที่ได้นำมาศึกษาพบว่า An. dirus เท่านั้นที่จะรับเชื้อมาลาเรีย ในระยะ sporozoite ได้ (2.63% positive) ผลจากการ ศึกษาชี้ให้เห็นว่า An. dirus เป็นพาหะนำเชื้อไข้มาลาเรียที่ สำคัญในพื้นที่มีการระบาดของไข้มาลาเรียในรัฐมอญ จึงมีการ ศึกษาถึงระบบนิเวศและพันธุศาสตร์ของ An. dirus ขึ้นจาก ประชากรที่มีสิ่งแวดล้อมที่แตกต่างกัน 3 กลุ่ม เปรียบเทียบกับ กลุ่มประชากรที่เลี้ยงในห้องปฏิบัติการของ An. dirus สปีชีส์ D โดยศึกษาถึงความสัมพันธ์ของความหนาแน่นของตัวเต็มวัย (Adult Density ; AD) ความหนาแน่นของลูกน้ำยุง (Larval Density; LD), Entomological Inoculation Rates (EIR), Malaria, Slide Positivity Rates (SPR) (ในปี 1992, มกราคม = 14.5%, มีนาคม = 12.32%, พฤษภาคม = 17.77% และตุลาคม = 30.29%) ซึ่งการนำข้อมูลเหล่านี้ไปประยุกต์ใช้ ในการประเมินผลและการควบคุมการระบาดของเชื้อไข้มาลาเรีย ยังคงต้องการศึกษาที่เหมาะสมในขั้นต่อๆ ไป จากการศึกษาโดยขบวนการของ gel electrophoresis โดยใช้ gel ชนิด Polyacrylamide slab gel ข้อมูลในการ ศึกษาถึงพื้นที่ทำหน้าที่เกี่ยวข้องในการสร้างเอนไซม์ทั้ง 9 ชนิด ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ได้ศึกษาขบวนการของ gel electrophoresis ได้นำไปเปรียบเทียบกับ An. dirus สปีชีส์ D นอกจากนี้ยัง กล่าวถึงบริเวณที่ยุงเหล่านี้มีการผสมพันธุ์ในเมืองมูดอน (50% ในเดือนมกราคม, 1992, 40% มีนาคม, 1992, 63.3% พฤษภาคมและตุลาคม, 1992) ซึ่งก็คือบริเวณแหล่งน้ำต่างๆ ที่ สร้างขึ้นโดยมนุษย์ จากข้อมูลต่างๆ สามารถชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการ ระบาดของเชื้อมาลาเรียที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต ซึ่งได้กล่าว ถึงความรู้เกี่ยวกับชีววิทยา, นิเวศวิทยา และ allozyme ของ An. dirus รวมทั้งการควบคุมยุงพาหะเหล่านี้ไว้ในรายงาน ฉบับนี้ด้วย
การศึกษาถึงความสัมพันธ์ในการเป็นพาหะนำเชื้อไข้ มาลาเรียของยุงก้นปล่องกลุ่มซับซ้อน Anopheles dirus ต่อ การแพร่ระบาดของเชื้อไข้มาลาเรียได้ทำการศึกษาในพื้นที่ที่มี การระบาดของโรคนี้อย่างแพร่หลายในประเทศพม่า ทั้งในแง่ ของการศึกษาในท้องที่และในห้องปฏิบัติการ จากการศึกษาในท้องที่ได้พิจารณาทั้งรูปแบบและขอบเขต ของการแพร่กระจายของยุงก้นปล่อง An dirus ในทุกๆ ฤดูกาล พบว่ายุงก้นปล่องชนิดนี้เป็นแมลงพาหะนำเชื้อไข้มาลาเรียที่ สำคัญที่สุดในพื้นที่ศึกษา และมีอัตราการเข้าดูดเลือดมนุษย์ (0.5 และ 0.84 ครั้ง/คน/ชม.) ตลอดปีเพิ่มขึ้น ในช่วงฤดูฝน (ปลายเดือนพฤษภาคม) จนมีอัตราสูงสุด 0.6 และ 0.86 ครั้ง/ คน/ชม.) ในช่วงปลายฤดูฝน (ปลายเดือนตุลาคม) ซึ่งยุงก้นปล่อง ชนิดนี้จะเข้ารบกวนคนได้ตลอดทั้งปี ถึงแม้ว่าจะมีประชากร น้อยลงในช่วงฤดูร้อน จากตัวอย่างของยุงก้นปล่องทั้ง 13 สปีชีส์ ที่ได้นำมาศึกษาพบว่า An. dirus เท่านั้นที่จะรับเชื้อมาลาเรีย ในระยะ sporozoite ได้ (2.63% positive) ผลจากการ ศึกษาชี้ให้เห็นว่า An. dirus เป็นพาหะนำเชื้อไข้มาลาเรียที่ สำคัญในพื้นที่มีการระบาดของไข้มาลาเรียในรัฐมอญ จึงมีการ ศึกษาถึงระบบนิเวศและพันธุศาสตร์ของ An. dirus ขึ้นจาก ประชากรที่มีสิ่งแวดล้อมที่แตกต่างกัน 3 กลุ่ม เปรียบเทียบกับ กลุ่มประชากรที่เลี้ยงในห้องปฏิบัติการของ An. dirus สปีชีส์ D โดยศึกษาถึงความสัมพันธ์ของความหนาแน่นของตัวเต็มวัย (Adult Density ; AD) ความหนาแน่นของลูกน้ำยุง (Larval Density; LD), Entomological Inoculation Rates (EIR), Malaria, Slide Positivity Rates (SPR) (ในปี 1992, มกราคม = 14.5%, มีนาคม = 12.32%, พฤษภาคม = 17.77% และตุลาคม = 30.29%) ซึ่งการนำข้อมูลเหล่านี้ไปประยุกต์ใช้ ในการประเมินผลและการควบคุมการระบาดของเชื้อไข้มาลาเรีย ยังคงต้องการศึกษาที่เหมาะสมในขั้นต่อๆ ไป จากการศึกษาโดยขบวนการของ gel electrophoresis โดยใช้ gel ชนิด Polyacrylamide slab gel ข้อมูลในการ ศึกษาถึงพื้นที่ทำหน้าที่เกี่ยวข้องในการสร้างเอนไซม์ทั้ง 9 ชนิด ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ได้ศึกษาขบวนการของ gel electrophoresis ได้นำไปเปรียบเทียบกับ An. dirus สปีชีส์ D นอกจากนี้ยัง กล่าวถึงบริเวณที่ยุงเหล่านี้มีการผสมพันธุ์ในเมืองมูดอน (50% ในเดือนมกราคม, 1992, 40% มีนาคม, 1992, 63.3% พฤษภาคมและตุลาคม, 1992) ซึ่งก็คือบริเวณแหล่งน้ำต่างๆ ที่ สร้างขึ้นโดยมนุษย์ จากข้อมูลต่างๆ สามารถชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการ ระบาดของเชื้อมาลาเรียที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต ซึ่งได้กล่าว ถึงความรู้เกี่ยวกับชีววิทยา, นิเวศวิทยา และ allozyme ของ An. dirus รวมทั้งการควบคุมยุงพาหะเหล่านี้ไว้ในรายงาน ฉบับนี้ด้วย
Degree Name
Doctor of Philosophy
Degree Level
Doctoral Degree
Degree Department
Faculty of Science
Degree Discipline
Biology
Degree Grantor(s)
Mahidol University