The application of a soil and water assessment tool (SWAT MODEL) for a water balance study at Prasae River Basin, Thailand

Abstract

การศึกษานี้เป็นการประยุกต์ใช้แบบจำลอง SWAT และ WUSMO เพื่อจำลองเหตุการณ์ใน การจัดสรรทรัพยากรน้ำ ในพื้นที่ลุ่มน้ำประแสร์ โดยการวิเคราะห์ใช้หลักสมดุลน้ำ (Water Balance) ซึ่งมี วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปริมาณน้ำต้นทุนในลุ่มน้ำ ความต้องการใช้น้ำด้านต่างๆ ประกอบด้วย ความต้อง การน้ำด้านอุปโภค-บริโภค ด้านเกษตรกรรม อุตสาหกรรม การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ปริมาณน้ำที่หล่อเลี้ยง ระบบนิเวศน์ ปริมาณน้ำที่ผลักดันน้ำเค็ม รวมทั้งหาแนวทางในการวางแผนและจัดสรรน้ำในสภาพ ปัจจุบันและในอนาคต ผลการปรับเทียบแบบจำลองในสองลุ่มน้ำย่อยที่มีสถานีวัดน้ำท่า ได้แก่ ลุ่มน้ำย่อยที่ 10 (สถานีวัดน้ำท่า Z.11) ลุ่มน้ำย่อยที่ 11 (สถานีวัดน้ำท่า Z.18) พบว่าค่าสัมประสิทธิ์ประสิทธิผล (NSE) ของค่าน้ำท่ารวม (Total flow) ค่าน้ำท่าผิวดิน (Surface Runoff) และการไหลของน้ำใต้ดิน (Baseflow) ของ สถานีวัดน้ำท่า Z.11 เท่ากับ 0.55, 0.56 และ 0.51 ตามลำดับ ส่วนค่า NSE ของสถานีวัดน้ำท่า Z.18 เท่ากับ 0.55, 0.60 และ 0.57 ตามลำดับ ส่วนค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (r) ของค่าน้ำท่ารวม (Total flow) ค่าน้ำท่า ผิวดิน (Surface Runoff) และค่าการไหลใต้ดิน (Baseflow) ของสถานีวัดน้ำท่า Z.11 เท่ากับ 0.78, 0.78 และ 0.74 ตามลำดับ ส่วนค่า r ของสถานีวัดน้ำท่า Z.18 เท่ากับ 0.78, 0.79 และ 0.76 ตามลำดับ ผลการศึกษา วิเคราะห์น้ำฝน น้ำท่าจากแบบจำลอง พบว่าปริมาณน้ำต้นทุนระหว่างปี 1978 ถึง 2017 มีปริมาณน้ำฝนที่ตก ทั่งลุ่มน้ำเฉลี่ย 3,105.46 ล้านลูกบาศก์เมตร เป็นปริมาณน้ำท่าเฉลี่ย 842.01 ล้านลูกบาศก์เมตร และจากผล การศึกษาสมดุลน้ำในภาพรวมพบว่าปี 2007 (ปีน้ำมาก) มีความต้องการใช้น้ำทุกกิจกรรมรวมเท่ากับ 1,231.87 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี สมดุลน้ำพบว่าไม่เกิดการขาดแคลนน้ำ ในปี 2012 (ปีน้ำน้อย) มีความ ต้องการใช้น้ำรวมทุกกิจกรรมเท่ากับ 1,236.68 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี สมดุลน้ำพบว่ามีการขาดแคลนน้ำ 761.98 ล้านลูกบาศก์เมตร และในปี 2017 (ปีน้ำปานกลาง) มีความต้องการใช้น้ำทุกกิจกรรมรวมเท่ากับ 1,241.61 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี สมดุลน้ำพบว่าเกิดการขาดแคลนน้ำ 491.82 ล้านลูกบาศก์เมตร