ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการไม่ใช้สวัสดิการรักษาพยาบาลของผู้สูงอายุไทย

Abstract

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของปัจจัยโน้มนา ปัจจัยสนับสนุน และปัจจัยด้านความจาเป็น ที่มีต่อการไม่ใช้สวัสดิการรักษาพยาบาลของผู้สูงอายุ และสาเหตุของการไม่ใช้สวัสดิการรักษาพยาบาลของผู้สูงอายุ โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิโครงการสารวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2550 ดาเนินการโดยสานักงานสถิติแห่งชาติ โดยกลุ่มตัวอย่าง คือผู้สูงอายุ 60 ปี ขึ้นไป จานวน (เมื่อถ่วงน้าหนักแล้ว) ทั้งสิ้นใช้ 7,020,960 คน เป็นชาย 3,130,736 คน หญิง 3,890,224 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สมการถดถอยโลจิสติค (Logistic Regression Analysis) ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างกว่าครึ่งหนึ่งเป็นเพศหญิง อายุ 60-69 ปี ยังอยู่กับคู่สมรส มีการศึกษาระดับประถมศึกษา อาศัยในชนบท จากการวิเคราะห์สมการถดถอยโลจิสติค พบว่า อายุ เขตที่อยู่อาศัย (ปัจจัยโน้มนา) ลักษณะการอยู่อาศัย การเข้าร่วมกิจกรรมในชุมชน ความเพียงพอของรายได้ การทางาน (ปัจจัยสนับสนุน) และลักษณะความเจ็บป่วย ความสามารถในการทากิจวัตรประจาวัน และสถานะสุขภาพที่ประเมินโดยผู้สูงอายุเอง (ปัจจัยด้านความจาเป็น) มีอิทธิพลต่อการไม่ใช้สวัสดิการรักษาพยาบาลของผู้สูงอายุ ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ควรสนับสนุนให้ผู้สูงอายุทางานและเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม/ชุมชน เพื่อให้มีรายได้เพียงพอในการดารงชีพ มีสุขภาพแข็งแรงสามารถทากิจวัตรประจาวันได้และมีสุขภาพจิตดีไม่เจ็บป่วย รวมทั้งการมีบริการสุขภาพถึงบ้านเพื่อให้ผู้สูงอายุเข้าถึงบริการ