ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ใช้อินซูลิน

Abstract

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ใช้อินซูลิน กลุ่มอายุ 35-59 ปี ที่รับบริการที่คลินิกโรคเรื้อรังโรงพยาบาลพิมาย จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างจำนวน 59 ราย แบ่งกลุ่มทดลอง 30 ราย และกลุ่มเปรียบเทียบ 29 ราย ระยะเวลากิจกรรมทั้งสิ้น 6 สัปดาห์ โดยประยุกต์ในแนวคิดการจัดการตนเองในการจัดกิจกรรมเพื่อสร้างเสริมการจัดการตนเองให้กลุ่มตัวอย่างสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้อยู่ในเกณฑ์ปกติ เมื่อรักษาด้วยยาฉีดอินซูลิน สร้างการตั้งเป้าหมายในการจัดการตนเองด้านการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด การประเมินตนเอง ติดตามอาการตนเองในด้านระยะเวลาฉีดอินซูลินและอาการภาวะระดับน้ำตาลในเลือดสูงหรือต่ำและการเสริมแรงตนเองเมื่อบรรลุเป้าหมายการจัดการตนเอง เพื่อให้พฤติกรรมสุขภาพยังคงอยู่ต่อเนื่อง การเก็บ รวบรวมข้อมูลโดยการตอบแบบสอบถามก่อนเริ่มโปรแกรมและหลังสิ้นสุดโปรแกรมในสัปดาห์ที่ 6 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Paired t-test และ Independent t-test ผลการวิจัยพบว่าหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการจัดการตนเองเพิ่มขึ้นกว่าก่อนการทดลอง (p-value < .001) และเมื่อเทียบกับกลุ่มทดลองมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < .001) ในด้านของระดับน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหาร (FBS) พบว่า กลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบมีระดับน้ำตาลในเลือดเปลี่ยนแปลงก่อนและหลังการทดลองเทียบในกลุ่มเดียวกับไม่แตกต่างกัน (p-value =.124 และ .909 ตามลำดับ) และเทียบระหว่างกลุ่มระยะหลังการทดลองไม่แตกต่างกัน (p-value = .146) ข้อเสนอแนะ จากการศึกษาในครั้งนี้ พบว่าการใช้โทรศัพท์เพื่อส่งเสริมการประเมินตนเองและจัดการตนเอง ช่วยให้มีพฤติกรรมการจัดการตนเองเมื่อต้องใช้ยาฉีดอินซูลินที่เหมาะสมมากขึ้น และควรเพิ่มประเด็นความฉลาดทางสุขภาพด้านการบริโภคอาหารและการออกกำลังกายในการวิจัยครั้งต่อไป

This quasi-experimental research aimed to study the effects of a self-management program for glycemic control among insulin dependent type 2 diabetes mellitus patients aged between 35-59 years old ongoing diabetic treatment at the chronic disease clinic, Phimai hospital, Nakhonratchasima province. Fifty-nine individuals were assigned into the experimental group (n=30) and the comparison group (n=29). The program activities derived from the self-management concepts lasted for 6 weeks. Self-management promoting activities were set as goal setting on blood sugar level, self-assessment on nutritional consumption and time of insulin injection, self-monitoring on awareness of hypo- and hyper-glycemic symptoms, and self-reinforcement for achieving the setting goals. Data were collected using a set of questionnaires and a pre-test was conducted before the start of the program, and a posttest was done after completion of the program. Percentage, mean, standard deviation, and t-test statistics were employed for data analysis. The post test revealed that, the self-management mean score of the experimental group was higher compared to the comparison group (p-value < .001). However, within group comparison of average fasting blood sugar levels, both of the experimental group and the comparison group at pre-test and at post-test, were not statistically different (p-value = .124 and .909, respectively). In addition, the average fasting blood sugar at post-test between groups also revealed no statistical difference (p-value = .146). It is recommended a telephone follow-up could promote self-assessment and self-management behavior on proper insulin injection. Health literacy perception on nutritional consumption and proper exercise for glycemic control are recommended for further studies.