ตัวตน การดำรงอยู่และอำนาจในตนของแพทย์แผนไทยประยุกต์ในโรงพยาบาล
10
Issued Date
2558
Copyright Date
2558
Resource Type
Language
tha
File Type
application/pdf
No. of Pages/File Size
ก-ฎ, 188 แผ่น : ภาพประกอบ
Access Rights
open access
Rights
ผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า
Rights Holder(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล
Bibliographic Citation
วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2558
Suggested Citation
สาธิตา ไชยชนะ ตัวตน การดำรงอยู่และอำนาจในตนของแพทย์แผนไทยประยุกต์ในโรงพยาบาล. วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2558. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/92927
Title
ตัวตน การดำรงอยู่และอำนาจในตนของแพทย์แผนไทยประยุกต์ในโรงพยาบาล
Alternative Title(s)
A study of self, existence and agency of applied thai traditional practitioner in hospital
Author(s)
Abstract
งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาวาทกรรม ปฏิบัติการทางวาทกรรม ตัวตน การดำรงอยู่และอำนาจในตนของแพทย์แผนไทยประยุกต์ในโรงพยาบาล ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้วิธีการศึกษาเชิงชาติพันธุ์วรรณา การทบทวนเอกสารที่เกี่ยวข้อง, การสัมภาษณ์เชิงลึก และสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วมโดยศึกษาในโรงพยาบาล ระยะเวลา 4 เดือน ผู้ให้ข้อมูลเป็นแพทย์แผนไทยประยุกต์จำนวน 3 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 9 คน ผลการศึกษาพบว่า วาทกรรมการแพทย์แผนไทยประยุกต์ในโรงพยาบาลมีหลายชุดคำอธิบาย ได้แก่การแพทย์ทางเลือก การแพทย์แผนไทย การแพทย์ชีวภาพเพื่อการพัฒนาการแพทย์แผนไทย และการแพทย์สำหรับโรคเรื้อรัง โดยวาทกรรมดังกล่าว สะท้อนการสร้างจริงเรื่องของการแพทย์แผนไทยประยุกต์ให้มีฐานะเป็นการแพทย์ที่เป็นทางเลือก โดยเฉพาะเป็นการแพทย์ที่เหมาะกับการรักษาโรคเรื้อรัง มีความล้าหลัง จำเป็นต้องพัฒนาภายใต้ชีวการแพทย์ให้มีความน่าเชื่อถือตามหลักวิทยาศาสตร์ โดยมีปฏิบัติการที่สะท้อนการกำกับควบคุมโดยการแพทย์ชีวภาพ ได้แก่ การบัญญัติกฎหมายเพื่อควบคุมและรวมการแพทย์แผนไทยประยุกต์ ไว้กับการแพทย์แผนไทย การมีนโยบาย และการกำหนดโครงสร้างการทำงานภายใต้บุคลากรการแพทย์ชีวภาพ รวมทั้งพื้นที่การทำงานก็ถูกทำให้แยกส่วนจากการแพทย์ชีวภาพ ในขณะที่ตัวตนของแพทย์แผนไทยประยุกต์ มีความหลากหลาย ได้แก่ ตัวตนแพทย์ทางเลือก ผู้ที่มีความชำนาญเฉพาะด้าน หมออีกสาขาหนึ่ง หมอนวด ผู้คัดกรองนวด เป็นแพทย์แผนไทย และเป็นแพทย์แผนไทยประยุกต์ ในโรงพยาบาลพบว่ามีการต่อต้านต่อรองต่อปฏิบัติการที่ถูกกำกับด้วยการแพทย์ชีวภาพ ได้แก่ การบันทึกเวชระเบียนด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทย การแสวงหาพื้นที่แบบเชิงรุก การปรับยาตามทฤษฎีการแพทย์แผนไทย ในงานชิ้นนี้พบว่าแพทย์แผนไทยประยุกต์สร้างความเชี่ยวชาญด้านสมุนไพรและการรักษาโรคเรื้อรังเพื่อต่อรองกับอำนาจทางชีวการแพทย์ ให้ตนสามารถดำรงอยู่ได้ ข้อเสนอแนะการส่งเสริมการแพทย์ต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเป็นธรรมของทุกฝ่าย สร้างความเข้าใจแก่การแพทย์ชีวภาพเรื่องทฤษฎีการแพทย์แผนไทย และ วิชาชีพแพทย์แผนไทยประยุกต์ต้องรวมกลุ่ม เพื่อสร้างอำนาจต่อรอง สร้างการยอมรับในวิชาชีพและการมีตัวตนของการแพทย์แผนไทยประยุกต์ในระบบสาธารณสุข
This research was aimed to investigate the discourse, the discourse practices, self, existence and agency of the applied Thai traditional practitioner in the hospital. This was a qualitative approach through studying ethnography, in-depth interview and observation. It was conducted in three levels of the hospital, i.e. the Hospital Center, the Community Hospital and the Tambol Health Promotion Hospital for four months. Respondents were three applied Thai traditional practitioners and nine key informants. The results revealed that the discourses of the applied Thai traditional practitioners involved many sets of explanation, i.e. alternative medicine, Thai medicine, bio-medicine for developing the Thai traditional medicine and medicine for chronic disease. Such discourses reflected the real construction on the applied Thai traditional medicine to become the alternative medicine especially worth to treat the chronic diseases. The Thai traditional medicine was fallen behind and needed development under the bio-medicine for its credibility as of the scientific principles, where practices would reflect the control by bio-medicine such as The enactment of control and inclusion of the applied Thai traditional medicine with the Thai traditional medicine; given the policy and the work structure dependent to the bio-medicine personnel including the working areas were separated from the bio-medicine. The self of the applied Thai traditional practitioners were diverse, i.e. self of the alternative medicine practitioner, self of the specialist, another line of practitioners, massage practitioners, the massage screener, being the Thai traditional practitioner, being the applied Thai traditional practitioner. I was found in the hospital that there was resistance and bargaining with the practices controlled by the bio-medicine. They were medical records with the Thai traditional medicine, the aggressive search for the area, and the drug adjustment by the theory of the Thai traditional medicine. In this research, it was found that the applied Thai traditional practitioners had created expertise on herbs and the treatment of chronic diseases to bargain power on bio- medicine that they could exist. Recommendations are promoting medicine should be founded on fairness for all parties, creating the understanding for the bio-medicine on the theory of the Thai traditional medicine and the profession of the applied Thai traditional medicine should associate in group in order to create power for bargaining, professional acceptance and the self of the applied Thai traditional medicine in the public health system.
This research was aimed to investigate the discourse, the discourse practices, self, existence and agency of the applied Thai traditional practitioner in the hospital. This was a qualitative approach through studying ethnography, in-depth interview and observation. It was conducted in three levels of the hospital, i.e. the Hospital Center, the Community Hospital and the Tambol Health Promotion Hospital for four months. Respondents were three applied Thai traditional practitioners and nine key informants. The results revealed that the discourses of the applied Thai traditional practitioners involved many sets of explanation, i.e. alternative medicine, Thai medicine, bio-medicine for developing the Thai traditional medicine and medicine for chronic disease. Such discourses reflected the real construction on the applied Thai traditional medicine to become the alternative medicine especially worth to treat the chronic diseases. The Thai traditional medicine was fallen behind and needed development under the bio-medicine for its credibility as of the scientific principles, where practices would reflect the control by bio-medicine such as The enactment of control and inclusion of the applied Thai traditional medicine with the Thai traditional medicine; given the policy and the work structure dependent to the bio-medicine personnel including the working areas were separated from the bio-medicine. The self of the applied Thai traditional practitioners were diverse, i.e. self of the alternative medicine practitioner, self of the specialist, another line of practitioners, massage practitioners, the massage screener, being the Thai traditional practitioner, being the applied Thai traditional practitioner. I was found in the hospital that there was resistance and bargaining with the practices controlled by the bio-medicine. They were medical records with the Thai traditional medicine, the aggressive search for the area, and the drug adjustment by the theory of the Thai traditional medicine. In this research, it was found that the applied Thai traditional practitioners had created expertise on herbs and the treatment of chronic diseases to bargain power on bio- medicine that they could exist. Recommendations are promoting medicine should be founded on fairness for all parties, creating the understanding for the bio-medicine on the theory of the Thai traditional medicine and the profession of the applied Thai traditional medicine should associate in group in order to create power for bargaining, professional acceptance and the self of the applied Thai traditional medicine in the public health system.
Description
สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข (มหาวิทยาลัยมหิดล 2558)
Degree Name
ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต
Degree Level
ปริญญาโท
Degree Department
คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์
Degree Discipline
สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข
Degree Grantor(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล