ภาวะหมดไฟในการทำงานและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของบุคลากรในโรงพยาบาลเอกชนกรุงเทพมหานคร

Abstract

ภาวะหมดไฟในการทำงานคือ กลุ่มอาการทางจิตวิทยาที่ส่งผลกระทบต่อร่างกาย จิตใจ และพฤติกรรมของผู้ปฏิบัติงาน ส่งผลเสียด้านลบต่อตัวบุคคลและองค์กร การวิจัยภาคตัดขวางเชิงวิเคราะห์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะหมดไฟในการทำงาน ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์และปัจจัยที่มีอิทธิพลกับภาวะหมดไฟในการทำงานของบุคลากรในโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยบุคลากรทางการแพทย์และสายสนับสนุนในโรงพยาบาล จำนวน 284 คน คำนวณหากลุ่มตัวอย่างจากแต่ละกลุ่มตามลักษณะงานแบบสัดส่วน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม พ.ศ. 2564 โดยใช้แบบสอบถามแบบตอบด้วยตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา สถิติไคสแควร์ และสถิติถดถอยโลจิสติกส์เชิงพหุ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงอยู่ในช่วงอายุ 30–39 ปี สถานภาพสมรสโสด ประสบการณ์ทำงาน 6-10 ปี กลุ่มตัวอย่างมีภาวะหมดไฟในการทำงานระดับสูง ร้อยละ 36.3 โดยกลุ่มบุคลากรทางการแพทย์ที่ให้บริการแก่ผู้รับบริการโดยตรงมีภาวะหมดไฟในการทำงานระดับสูงมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 38.9 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะหมดไฟในการทำงาน ได้แก่ อายุน้อยกว่า 35 ปี, สถานภาพสมรสโสด, ประสบการณ์ทำงานน้อยกว่า 10 ปี, ไม่มีภาระรับผิดชอบดูแลคนในครอบครัว, ภาวะสุขภาพโดยรวม, ภาวะสุขภาพด้านจิตใจ, ได้รับการสนับสนุนทางสังคมจากหัวหน้าและผู้ร่วมงานระดับต่ำ, ได้รับการสนับสนุนทางสังคมจากองค์กรระดับต่ำ, และความเครียดจากการทำงานระดับสูง ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะหมดไฟในการทำงาน ได้แก่ อายุน้อยกว่า 35 ปี (Adj. OR = 2.03, 95% CI 1.13-3.64, p = 0.017) ได้รับการสนับสนุนทางสังคมจากหัวหน้างานและผู้ร่วมงานระดับต่ำ (Adj. OR = 2.71, 95% CI = 1.49-4.95, p = 0.001) ได้รับการสนับสนุนทางสังคมจากองค์กรระดับต่ำ (Adj. OR = 3.34, 95% CI = 1.83-6.08, p < 0.001) และความเครียดจากการทำงานระดับสูง (Adj. OR = 2.44, 95% CI = 1.12-5.30, p = 0.024) ผลการวิจัยสามารถนำมาประยุกต์ในการจัดกิจกรรมเพื่อป้องกันภาวะหมดไฟในการทำงาน โดยเฉพาะในผู้อายุน้อยกว่า 35 ปี เพิ่มแรงสนับสนุนทางสังคมจากทุกระดับ ส่งเสริมสุขภาพร่างกายและจิตใจ จะช่วยให้บุคลากรมีความสุขในการทำงานและให้บริการด้วยความประทับใจ

Burnout is a psychological syndrome that affects the physical, mental, and behavioral aspects of workers, resulting in a negative impact on both the individual and the organization. This cross-sectional study aimed to investigate burnout and its related factors among staff in a private hospital. Study samples, comprised of 284 medical and non-medical staff, were proportionately sampled from every sector in a hospital. The data were collected using a self-administered questionnaire from April to May 2021. Data were analyzed by descriptive and inferential statistics using the chi-square test and multiple logistic regression analysis. The results showed that most of the samples were female, aged 30-39 years old, single, and had work experience of 6-10 years. 36.3% of the study samples had a high level of burnout, and direct-contact healthcare workers were the most likely to have a high level of burnout (38.9%). The factors significantly associated with burnout were age < 35 years, single status, work experience < 10 years, no burden of dependence, poor overall health condition, poor mental health condition, low social support from supervisors and colleagues, low social support from the organization, and high job stress. The findings are useful for organizing activities to prevent burnout in medical staff, especially those aged under 35 years old, such as a program to reduce work stress and increase social support from all levels. This could promote happiness in the workplace, which could maintain good quality personnel in the organization and further provide impressive service to customers.