กระบวนการเปลี่ยนแปลงของผู้ชายที่เคยเป็นผู้กระทำมาเป็นผู้รณรงค์ต่อต้านความรุนแรงในครอบครัว

Abstract

การวิจัยเชิงคุณภาพนี้ศึกษานักกิจกรรมชายกลุ่มหนึ่งในสังคมไทยที่มีทัศนคติที่เปลี่ยนแปลงไปจากผู้ชายที่เคยเป็นผู้กระทำความรุนแรงต่อภรรยามาเป็นผู้รณรงค์ต่อต้านความรุนแรงในครอบครัว โดยตั้งสมมติฐานว่าการแสดงความเป็นชายไม่มีรูปแบบตายตัวและการแสดงความเป็นชายเชิงลบสามารถเปลี่ยนแปลงได้จากกระบวนการปรับเปลี่ยนทัศนคติด้านความเสมอภาคระหว่างเพศที่นำไปสู่ความสัมพันธ์เชิงอำนาจระหว่างชายหญิงให้เกิดความสมดุลขึ้น เครื่องมือวิจัยคือการศึกษาจากเอกสารทางวิชาการและเอกสารที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มกรณีศึกษาและบุคคลใกล้ชิดที่ได้รับผลกระทบ งานวิจัยนี้ใช้กรอบคิดเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางเพศสภาพ (Gender transformative framework) ในการตีความและวิเคราะห์ประสบการณ์ชีวิต บรรทัดฐานและคุณค่าทางสังคมที่มีผลต่อพฤติกรรมของนักกิจกรรมชาย ข้อมูลจากการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าการปลูกฝังและประสบการณ์ในวัยเด็กส่งผลให้สามีและภรรยามองเรื่องความรุนแรงในครอบครัวคือส่วนหนึ่งของชีวิตคู่ การแสดงความเป็นชายในเชิงลบคือสิ่งที่ภรรยาต้องยอมรับว่าเป็นเรื่องธรรมชาติของผู้ชายและไม่ตอบโต้เพื่อรักษาสถานภาพครอบครัว แม้ว่าแรงบันดาลใจในการเข้าสู่กระบวนการปรับเปลี่ยนทัศนคติของสามีจะไม่ได้เกิดจากความตระหนักที่จะรื้อถอนการกดทับจากความไม่เท่าเทียมทางเพศ แต่กระบวนการเยียวยาที่เสริมแทรกทัศนคติด้านความเสมอภาคระหว่างเพศทำให้สามีเข้าใจเรื่องสิทธิเสรีภาพของผู้หญิงมากขึ้น เคารพในสิทธิเนื้อตัวร่างกายของภรรยาและตั้งใจแก้ไขสิ่งที่เคยทำผิดพลาด รวมถึงต้องการถ่ายทอดทัศนคติการแสดงความเป็นชายเชิงบวกไปยังกลุ่มผู้ชายด้วยกัน ปัจจุบันนักรณรงค์ชายที่ช่วยขับเคลื่อนเรื่องความรุนแรงในครอบครัวมีบทบาทที่ช่วยให้เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่เป็นชายผู้กระทำได้ง่ายขึ้น งานวิจัยนี้ทำให้เห็นความเป็นไปได้ในการพัฒนาแนวทางการขับเคลื่อนที่มุ่งเสริมสร้างทัศนคติด้านความเสมอภาคระหว่างเพศให้แก่ผู้กระทำที่นำไปสู่การเปลี่ยนทัศนคติและพฤติกรรม และช่วยต่อยอดองค์ความรู้ในการผลักดันประเด็นที่คล้ายคลึงกันของโครงการที่ส่งเสริมด้านสิทธิมนุษยชนอื่น ๆ ต่อไป

This qualitative research aimed to study a selected group of male activists who have successfully transformed from perpetrators to advocates against domestic violence. This study was based on an assumption that the idea of masculinity can be changed through social processes that allow one to understand the gender power relations and its balance. Besides reviewing relevant literatures, the researcher conducted in-depth interviews with the male activists and people with immediate relationships. This study used a gender transformative framework to analyse and interpret data focusing on life stories, experiences, social norms, social values, and practices of the male activists to draw the conclusion. Results revealed that childhood life learning experiences could deliver different perceptions of domestic violence, e.g., someone can see that domestic violence is not a problem. Females should accept their spouse’s toxic masculinities to keep their families. Although the husbands participated in the project without a motivation to dismantle the pressures of gender inequality, the healing process that reinforces gender equality attitudes has given husbands a better understanding of women’s rights. By respecting the wife’s physical rights, they dedicate to correct the past mistakes and put their effort in conveying positive masculine attributes to other male perpetrators of domestic violence. Being a former perpetrator made them easier to engage with the male target audience. This research revealed a possibility of developing an approach to reinforce attitudes toward gender equality among actors, leading to change in attitudes and behaviors and building on the knowledge of similar advocacy issues of other human rights-enhancing projects. Being male activists in the areas of domestic violence makes them efficient activists to be able to apprehend and reach out to the target group. Findings from this study are beneficial to further development and improvement of the existing training programs for male activists to cope with the ongoing domestic violence problems. Moreover, a better understanding of the transformation processes will also benefit other related human-rights-promoting projects.