การรับบริการดูแลระยะยาวและการสนับสนุนทางสังคมที่มีความสัมพันธ์ต่อคณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี

Abstract

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาพตัดขวาง (cross-sectional analytical study) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และเพื่อหาความสัมพันธ์ของลักษณะส่วนบุคคลและสภาวะสุขภาพ การรับบริการดูแลระยะยาว และการสนับสนุนทางสังคม ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง และเพื่อหาตัวแบบของการทำนายคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุภาวะพึ่งพิง กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จำนวน 182 คน ในอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถามการรับบริการดูแลระยะยาว การสนับสนุนทางสังคม และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง วิเคราะห์ผลโดยสถิติพรรณนา สถิติไค-สแควร์ และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงอยู่ในระดับปานกลาง (M = 2.05, SD = 0.31) พบ 4 ปัจจัยมีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ความถี่ของการได้รับการดูแลจากผู้ดูแลจากภาครัฐ (p = 0.012) ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน (p < 0.01) จำนวนที่พลัดตกหกล้มในรอบ 1 ปีที่ผ่านมา (p = 0.026) และการสนับสนุนทางสังคม (p = 0.036) และพบว่า ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงมี 2 ปัจจัย ได้แก่ จำนวนที่พลัดตกหกล้มในรอบ 1 ปีที่ผ่านมา (B = -0.41) และการสนับสนุนทางสังคม (B = 0.35) โดยสามารถร่วมกันทำนายคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงได้ร้อยละ 31.1 (R 2 = 0.311) การนำผลของวิทยานิพนธ์ไปใช้: เพื่อเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาระบบบริการดูแลระยะยาว ทำให้ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ควรมีการวางแผนขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านการป้องกันการพลัดตกหกล้มและการลดลงของความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันผ่านการดูแลที่ครอบคลุมการสนับสนุนทางสังคมในทุกด้านบูรณาการร่วมกันกับทุกภาคส่วน

This research was an analytical cross-sectional study. The objectives were (1) to study the quality of life of dependent elderly, (2) to identify the association between personal characteristics and health status, long-term care utilization, social support, and quality of life for dependent elderly, and (3) to identify a prediction model for the quality of life of dependent elderly. Samples were 182 dependent elderlies in Chaiya district, Surat Thani province. The research instruments consisted of questionnaires on long-term care utilization, social support, and quality of life of dependent elderly. Data were analyzed using descriptive statistics, chi-squared test, and multiple linear regression analysis. The results showed that the quality of life of dependent elderly was at a moderate level (M = 2.05, SD = 0.31). Four factors were found to be significantly associated with the quality of life of dependent elderly: frequency of care given by caregivers (p = 0.012), Activities of Daily Living (ADL) (p < 0.01), number of falls in the past year (p = 0.026), and social support (p = 0.036). Two significant predictors for quality of life among dependent elderly were the number of falls in the past year (B = -0.41) and social support (B = 0.35). Both factors could jointly predict the quality of life by approximately 31.1 percent among the dependent elderly (R 2 = 0.311). Implication of the thesis: Based on the key findings of the research, an action plan to prevent falls and decrease the ability to perform daily activities should be developed and integrated into a multi-sectorial and comprehensive social support and long-term care system to improve the quality of life of the dependent elderly.