ผลกระทบของความเปราะบางด้านเศรษฐกิจ สังคม และประชากร ต่อการเป็นหนี้นอกระบบของครัวเรือนเกษตรกรไทย
10
Issued Date
2567
Copyright Date
2563
Resource Type
Language
tha
File Type
application/pdf
No. of Pages/File Size
ก-ฌ, 195 แผ่น : ภาพประกอบ
Access Rights
open access
Rights
ผลงานนี้เป็นลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล ขอสงวนไว้สำหรับเพื่อการศึกษาเท่านั้น ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ห้ามดัดแปลงเนื้อหา และห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า
Rights Holder(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล
Bibliographic Citation
วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (วิจัยประชากรและสังคม))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2563
Suggested Citation
สุดารัตน์ อูปสาแก้ว ผลกระทบของความเปราะบางด้านเศรษฐกิจ สังคม และประชากร ต่อการเป็นหนี้นอกระบบของครัวเรือนเกษตรกรไทย. วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (วิจัยประชากรและสังคม))--มหาวิทยาลัยมหิดล, 2563. สืบค้นจาก: https://repository.li.mahidol.ac.th/handle/123456789/99561
Title
ผลกระทบของความเปราะบางด้านเศรษฐกิจ สังคม และประชากร ต่อการเป็นหนี้นอกระบบของครัวเรือนเกษตรกรไทย
Alternative Title(s)
The effect of economic, social, and demographic vulnerabilities on informal debt of Thai agricultural households
Author(s)
Advisor(s)
Abstract
ครัวเรือนเกษตรไทยเป็นครัวเรือนที่ประสบปัญหาด้านหนี้สินมาอย่างยาวนาน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ความเปราะบางด้านเศรษฐกิจ สังคม และประชากร และสถานการณ์การเป็นหนี้นอกระบบของครัวเรือนเกษตรไทยรวมถึงผลกระทบของความเปราะบางด้านเศรษฐกิจ สังคม และประชากรต่อการเป็นหนี้นอกระบบของครัวเรือนเกษตรไทย ศึกษาเชิงปริมาณใช้ข้อมูลทุติยภูมิ จากโครงการการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน พ.ศ. 2560 ที่ทา การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ผลการศึกษาพบว่า จากครัวเรือนตัวอย่างทั้งหมด 43,210 ครัวเรือน เป็นครัวเรือนเกษตรกร 10,493 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 24.2 ของครัวเรือนทั้งหมด และจากสถานการณ์ความเปราะบาง พบว่า ครัวเรือนเกษตรกรมีความเปราะบางด้านประชากร กว่า 1 ใน 3 มีหัวหน้าครัวเรือนเป็นผู้สูงอายุ และมีระดับการศึกษาน้อย (ร้อยละ 82.3 มีการศึกษาต่ำ กว่าประถมศึกษา) นอกจากนั้นครัวเรือนเกษตรกรเป็นครัวเรือนขนาดเล็ก มีสมาชิกเพียง 1- 2 คน (ร้อยละ 48.4) และจากความเปราะบางด้านเศรษฐกิจ พบว่าครัวเรือนส่วนใหญ่มีรายได้ต่ำ และมีเงินเก็บออมน้อย (ไม่มีรายได้ ร้อยละ 43.7 มีการเก็บออมสินทรัพย์ทางการเงิน 1 - 50,000 บาท ร้อยละ 57.9) และมีรายได้มาจากการทำการเกษตรเพียงอย่างเดียว (ร้อยละ 92.6) จากสถานการณ์การเป็นหนี้นอกระบบ พบว่า ครัวเรือนส่วนใหญ่เป็นหนี้ในระบบเป็นหลักมากถึง 6,667 ครัวเรือน (ร้อยละ 68.1) และมีครัวเรือนที่เป็นหนี้นอกระบบเป็นหลักเพียง 446 ครัวเรือน (ร้อยละ 4.3) การศึกษาผลกระทบของความเปราะบางด้านเศรษฐกิจ สังคม และประชากรต่อการเป็นหนี้นอกระบบ พบว่า ครัวเรือนที่มีโอกาสเป็นหนี้นอกระบบมากขึ้นเป็นครัวเรือนที่มีสมาชิกตั้งแต่ 3 คนขึ้นไป มีสมาชิกไปทำงานต่างถิ่น และได้รับความช่วยเหลือจากบุคคลภายนอกหรือหน่วยงานต่าง ๆ ในขณะที่ครัวเรือนที่มีโอกาสเป็นหนี้นอกระบบลดลงนั้น เป็นครัวเรือนที่หัวหน้าครัวเรือนเป็นเพศชาย มีอายุมากกว่า 60 ปี มีสินทรัพย์ทางการเงินที่เก็บออมมากกว่า 100,001 บาท และเป็นเจ้าของที่ดินทำกิน อาศัยอยู่ในภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การศึกษานี้พบว่า ปัจจัยที่เพิ่มโอกาสการเป็นหนี้นอกระบบ แตกต่างกับปัจจัยที่เพิ่มโอกาสการเป็นหนี้ในระบบ คือ การมีหัวหน้าครัวเรือนเป็นเพศชาย อายุต่ำ กว่า 40 ปี และมากกว่า 60 ปี การมีสมาชิกไปทำงานต่างถิ่น รวมทั้งการที่บุคคลในครัวเรือนมีรายได้ 1 - 1,000 บาท และอาศัยอยู่ในภาคใต้ เพิ่มโอกาสการเป็นหนี้ในระบบ ทั้งหมดนี้สะท้อนถึงลักษณะที่แตกต่างระหว่างครัวเรือนเกษตรกรที่เป็นหนี้นอกระบบและในระบบ ที่จะส่งผลต่อการกำหนดนโยบายต่อไป
Thai agricultural households have long suffered from debt problems. The aim of this research was to study the economic, social, and demographic vulnerabilities and the informal debt situation of Thai agricultural households, including the effect of the vulnerability on informal debt of Thai agricultural households. The research was based on the quantitative approach and cross-sectional secondary data from the 2019 Household Socio-Economic Survey of the National Statistical Office. Descriptive and inferential statistics were used in the analysis. The study found that of the total 43,210 sample households, 10,493 were agricultural households, accounting for 24.2 percent of all households. In term of the demographic vulnerability of Thai agricultural households, it was found that one third of the Thai agricultural households had an elderly household head, and a low level of education (82.3% had lower than primary school). Moreover, about half of agricultural households were small, consisting of only 1- 2 members. (48.4%). As for the economic vulnerability, most households had low incomes and no savings (43.7% had no income, 57.9% had savings of 1 - 50,000 baht) and had only income from farming (92.6%). Finally, most households did not report to have informal debt as major source, with 6,667 households (68.1%) reported having informal debt as the major source, and only 446 households (4.3%) reported having informal debt as one of the major sources. As for the household characteristics associated with having informal debt, the study showed that households that were more likely to have informal debt are households more than three members, it was found that statistically significant predictive factors of informal debt were gender of the head of the household, age of the head of the household, number of household members, households with a migration, financial assets, region, land ownership and assistance from third parties or agencies. Where households more likely to be in informal debt are households where more than 3 members, have members who migrated, and receive assistance from third parties or various agencies. On the other hand, households that have a lower chance of informal debt were households where the household head is a male, aged 60 years or older, have at least 100,001 baht of saved financial assets, own arable land, and live in the North or the Northeast. This study also showed that the factors that increased the likelihood of having informal debt were different from the factors that increased the chances of having formal debt. In particular, having a male household head, household head being under 40 and over 60 years old, having household earnings between 1 - 1,000 baht, and living in the South increased the likelihood of having formal debt. The differences in household characteristics associated with the likelihood of having informal or formal debt as highlighted in this study have important implications for policy planning in the future.
Thai agricultural households have long suffered from debt problems. The aim of this research was to study the economic, social, and demographic vulnerabilities and the informal debt situation of Thai agricultural households, including the effect of the vulnerability on informal debt of Thai agricultural households. The research was based on the quantitative approach and cross-sectional secondary data from the 2019 Household Socio-Economic Survey of the National Statistical Office. Descriptive and inferential statistics were used in the analysis. The study found that of the total 43,210 sample households, 10,493 were agricultural households, accounting for 24.2 percent of all households. In term of the demographic vulnerability of Thai agricultural households, it was found that one third of the Thai agricultural households had an elderly household head, and a low level of education (82.3% had lower than primary school). Moreover, about half of agricultural households were small, consisting of only 1- 2 members. (48.4%). As for the economic vulnerability, most households had low incomes and no savings (43.7% had no income, 57.9% had savings of 1 - 50,000 baht) and had only income from farming (92.6%). Finally, most households did not report to have informal debt as major source, with 6,667 households (68.1%) reported having informal debt as the major source, and only 446 households (4.3%) reported having informal debt as one of the major sources. As for the household characteristics associated with having informal debt, the study showed that households that were more likely to have informal debt are households more than three members, it was found that statistically significant predictive factors of informal debt were gender of the head of the household, age of the head of the household, number of household members, households with a migration, financial assets, region, land ownership and assistance from third parties or agencies. Where households more likely to be in informal debt are households where more than 3 members, have members who migrated, and receive assistance from third parties or various agencies. On the other hand, households that have a lower chance of informal debt were households where the household head is a male, aged 60 years or older, have at least 100,001 baht of saved financial assets, own arable land, and live in the North or the Northeast. This study also showed that the factors that increased the likelihood of having informal debt were different from the factors that increased the chances of having formal debt. In particular, having a male household head, household head being under 40 and over 60 years old, having household earnings between 1 - 1,000 baht, and living in the South increased the likelihood of having formal debt. The differences in household characteristics associated with the likelihood of having informal or formal debt as highlighted in this study have important implications for policy planning in the future.
Description
วิจัยประชากรและสังคม (มหาวิทยาลัยมหิดล 2563)
Degree Name
ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต
Degree Level
ปริญญาโท
Degree Department
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม
Degree Discipline
วิจัยประชากรและสังคม
Degree Grantor(s)
มหาวิทยาลัยมหิดล