พฤติกรรมการคัดแยกขยะติดเชื้อของเจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาลเอกชนในจังหวัดราชบุรี

Abstract

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการคัดแยกขยะติดเชื้อและทดสอบความแตกต่างของปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการคัดแยกขยะติดเชื้อ รวมถึงศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการ คัดแยกขยะติดเชื้อของเจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาลเอกชนในจังหวัดราชบุรี เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยรวมกระบวนการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ การวิจัยเชิงปริมาณใช้วิธีการเก็บข้อมูลแบบสำมะโน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานด้านการคัดแยกขยะติดเชื้อในโรงพยาบาล จำนวนทั้งหมด 297 คน ด้วยแบบสอบถามและการวิจัยเชิงคุณภาพใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก เป็นเครื่องมือการวิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลจาก กลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้บริหารในโรงพยาบาล จำนวน 14 คน โดยใช้วิธีเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง การวิเคราะห์ ข้อมูลเชิงปริมาณใช้การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปทางสังคมศาสตร์ โดยใช้สถิติค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติการทดสอบความแตกต่างระหว่างตัวแปร 2 กลุ่ม (t‒test) และสถิติความแปรปรวนทางเดียว (One‒way ANOVA) การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมการคัดแยกขยะติดเชื้อที่ถูกต้องอยู่ในระดับดีมาก มีความรู้เกี่ยวกับการคัดแยกขยะติดเชื้ออยู่ในระดับสูง มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการคัดแยกขยะติดเชื้ออยู่ในระดับสูง และมีการรับรู้ภาวะสุขภาพอยู่ในระดับดี ปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยกระตุ้นที่มีผลต่อพฤติกรรมการคัดแยก ขยะติดเชื้อของเจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาล คือ รายได้เฉลี่ยต่อเดือน ความรู้เกี่ยวกับการคัดแยกขยะติดเชื้อ ความคิดเห็น เกี่ยวกับการคัดแยกขยะติดเชื้อ และการรับรู้ภาวะสุขภาพมีผลต่อพฤติกรรมการคัดแยกขยะติดเชื้ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ตามลำดับ ปัญหาและอุปสรรคในการคัดแยกขยะติดเชื้อของเจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาล คือ 1) เจ้าหน้าที่เกิดความสับสนในการคัดแยกขยะติดเชื้อกับขยะทั่วไป โดยเฉพาะขยะติดเชื้อชนิดใหม่ๆ หรือประเภทใหม่ๆ ที่ถูกนามาใช้ในโรงพยาบาล 2) เจ้าหน้าที่บางคนมีความตระหนักและจิตสำนึกในการคัดแยกขยะติดเชื้อ ไม่เพียงพอ และ 3) อุปกรณ์รองรับขยะติดเชื้อมีไม่เพียงพอต่อปริมาณขยะติดเชื้อที่เกิดขึ้นในโรงพยาบาล ข้อเสนอแนะจากการวิจัยคือ ควรจัดอบรมให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาลอย่างสม่ำเสมอและอย่างต่อเนื่อง ควรรณรงค์ให้เจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาลทุกคนตระหนักถึงความสำคัญและมีส่วนร่วมในการคัดแยก ขยะติดเชื้อ ควรปลูกฝังสร้างจิตสำนึกให้เจ้าหน้าที่ในโรงพยาบาลตระหนักถึงโทษหรืออันตรายที่เกิดจากการจัดการขยะติดเชื้ออย่างไม่ถูกต้อง ควรจัดให้มีจำนวนถังขยะติดเชื้อให้เพียงพอต่อปริมาณขยะติดเชื้อ และควรจัดตั้งถังขยะติดเชื้อที่มีขนาด ลักษณะ ที่มีความเหมาะสมต่อลักษณะการใช้งานและประเภทของขยะติดเชื้อ

This research aims to study infectious waste sort out behaviors and to test differences among factors affecting infectious sort out behaviors. The research also focused on problems, difficulties of infectious waste sort out behaviors and also suggestions from staff IN private hospitals in Ratchaburi province. This mixed method research combined quantitative and qualitative methods. For quantitative method, the research used census method to collect data from questionnaires responded by all 297 hospital staff who are responsible for infectious waste sort out. The data are analyzed by SPSS, using Mean, Percentage, Standard Deviation, t‒Test and One‒way ANOVA. For qualitative research, the research tool is in‒depth interview, using purposive sampling by interviewing 14 hospital administrators and content analysis for analyzing the data. The results showed that the infectious waste sort out behaviors of the sample were in excellent level. Their knowledge is in high level. Their health awareness is in good level. Individual factors and precipitating factors on infectious waste sort out behaviors are average monthly wage, knowledge of infectious waste sort out and opinions on health awareness. These factors affected on infectious waste sort out behaviors showed statistical significance of 0.05 respectively. Problems, difficulties of infectious waste sort out behaviors were 1) Lacking of knowledge and understanding of new types of infectious waste in hospital. 2) Lacking of awareness and moral traits of infectious waste sort out. 3) Having insufficient equipment for infectious waste in hospital. This study further suggests to provide staff training regularly and continuously, bombard infectious waste sort out awareness for all staff in every hospital, encourage all staff to participate in infectious waste sort out, cultivate moral traits, educate how damage and hazardous inappropriate infectious waste sort out is, and provide sufficient infectious waste bins with suitable size and shape for usages and types of infectious waste.