ปัจจัยทำนายความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง ของญาติผู้ดูแลในกรุงเทพมหานคร

Abstract

การศึกษาเชิงสหสัมพันธ์เพื่อหาอำนาจการทำนาย (predictive correlational design) นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอำนาจการทำนายของปัจจัยร่วมด้านต่าง ๆ ต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองของญาติผู้ดูแลในกรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่าง คือ ญาติผู้ดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง จำนวน 106 ราย สุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (multiple stage random sampling) เก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถาม ประกอบด้วยแบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง แบบสอบถามปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ป่วยกับญาติผู้ดูแล และแบบสอบถามการสนับสนุนทางสังคม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน โดยวิเคราะห์ความสัมพันธ์และการวิเคราะห์อำนาจการทำนาย โดยใช้สถิติสหสัมพันธ์เพียร์สัน และสถิติถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า การศึกษา ปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ป่วยและญาติ และการสนับสนุนทางด้านสังคม มีความสัมพันธ์ทางบวกกับความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองของกลุ่มตัวอย่าง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .244, p < .05, r = .297, p < .001 และ r = .423, p < .001 ตามลำดับ) และผลวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณพบว่า อายุ การศึกษา ปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ป่วยและญาติผู้ดูแล และการสนับสนุนทางด้านสังคม สามารถทำนายความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองของญาติผู้ดูแลในกรุงเทพมหานครได้ร้อยละ 24.8 (R2 = .248, df = 4, F = 8.335, p = .000) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) โดยพบว่าระดับการศึกษา และการสนับสนุนทางด้านสังคม สามารถทำนายความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองของญาติผู้ดูแลในกรุงเทพมหานครอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (β = .230, p < .05 และ β = .364, p < .001 ตามลำดับ) การนำผลของวิทยานิพนธ์ไปใช้ สถานบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิทั้งภาครัฐและเอกชน ควรสนับสนุน ส่งเสริม และให้ความสำคัญกับการนำแนวคิดการสนับสนุนทางด้านสังคมมาใช้เพื่อการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง (health literacy in palliative care) ของญาติผู้ดูแลได้อย่างครอบคลุมและทั่วถึงต่อไป

This research was a predictive correlational design. The objective of this research was to study the predicting factors of palliative care health literacy among family caregivers in Bangkok Metropolis. The sample of 106 family caregivers was selected by using the multiple-stage random sampling technique. Data were collected by questionnaires, consisting of palliative care health literacy, interpersonal relationship, and social support questionnaires. The data were analyzed for frequency, percentage, mean, and standard deviation by descriptive statistics and inferential statistics in terms of Pearson’s correlation and multiple regression analysis. The results showed that education, interpersonal patient and family caregiver, and social support were statistically significant positive correlations of palliative care health literacy among family caregivers in Bangkok Metropolis (r = .244, p < .05, r = .297, p < .001, and r = .423, p < .001, respectively) and the results of multiple regression analyses revealed that age, education, interpersonal patient and family caregiver, and social support were able to predict 24.8% of the palliative care health literacy among family caregivers (R2 = .248, df = 4, F = 8.335, p = .000). These findings showed that education and social support had a statistically significant influence in predicting the palliative care health literacy among family caregivers in Bangkok Metropolis (β = .230, p < .05 and β = .364, p < .001, respectively). Implication of the Thesis: Primary health care services of public and private sectors should support, promote, and emphasize the concept of social support to improve the palliative care health literacy among family caregivers comprehensively.