การแปลคำศัพท์ทางวัฒนธรรมในหนังสือการ์ตูนแนววิทยาศาสตร์เชิงแฟนตาซี เรื่อง “Venom-first host” (2018) จากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย

Abstract

การศึกษานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธี ปัญหาและการแก้ไขปัญหาในการแปลคำศัพท์ทางวัฒนธรรมในหนังสือการ์ตูนแนววิทยาศาสตร์เชิงแฟนตาซีเรื่อง “Venom-First Host” (2018) จำนวน 2 บท เนื้อเรื่องโดยไมค์ คอสต้า ภาพประกอบโดยมาร์ก แบกเลย์ การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่เน้นการวิเคราะห์เนื้อหาเป็นหลัก ผู้วิจัยได้แปลคำพูดและคำบรรยายในตัวบทด้วยตนเอง โดยใช้แนวคิดของ ยูจีน ไนด้า (1964) ในการจัดประเภทคำศัพท์ทางวัฒนธรรมที่พบ และใช้แนวคิดของ ฮาเวียร์ ฟรังโก ไอชีล่า (1996) ร่วมกับแนวคิดการปรับบทของ สัญฉวี สายบัว (2542) เป็นแนวทางในการแปลและการแก้ไขปัญหาที่พบในการแปลผลการศึกษาพบการใช้กลวิธีทั้งหมด 6 กลวิธี ดังนี้ 1) การถ่ายเสียง (ร้อยละ 32.73) 2) การใช้กลวิธีการแปลสองกลวิธีร่วมกัน (ร้อยละ 25.45) ได้แก่ ก) การถ่ายเสียงและการเติมคุณลักษณะ (ร้อยละ 16.36) ข) การใช้คำพ้องความหมายและการเติมคำอธิบาย (ร้อยละ 3.64) ค) การใช้คำที่สื่อความหมายเป็นกลางและการเติมคำอธิบาย (ร้อยละ 3.64) และ ง) การแทนที่ด้วยคำศัพท์วัฒนธรรมในภาษาปลายทางและการเติมคุณลักษณะ (ร้อยละ 1.82) 3) การแทนที่ด้วยคำศัพท์ทางวัฒนธรรมในภาษาปลายทาง (ร้อยละ 21.82) 4) การใช้คำพ้องความหมาย (ร้อยละ 9.09) 5) การใช้คำที่สื่อความหมายเป็นกลาง (ร้อยละ 5.45) และ 6) การแปลตรงตัว (ร้อยละ 5.45)ผู้วิจัยใช้กลวิธีการแปลด้วยการถ่ายเสียงมากที่สุด เนื่องจากตัวบทเป็นงานเขียนแนววิทยาศาสตร์เชิงแฟนตาซี ซึ่งมีคำที่เป็นชื่อเฉพาะของสิ่งใหม่ที่ไม่มีปรากฏในวัฒนธรรมใด จึงยังไม่มีคำศัพท์บัญญัติในภาษาไทยที่เทียบเคียงความหมายได้ ปัญหาหลักที่พบในการศึกษานี้ ได้แก่ คุณลักษณะเฉพาะของตัวบทที่มีคำใหม่ และความรู้ของผู้แปลเกี่ยวกับภูมิหลังของเนื้อเรื่อง ในการแก้ปัญหาด้านการแปล ผู้วิจัยใช้กลวิธีสองกลวิธีร่วมกันในการแปลคำใหม่ และสืบค้นข้อมูลนอกตัวบทเพื่อศึกษาและทำความเข้าใจในรายละเอียดของเนื้อหา ตัวละคร และบริบทเพิ่มเติมให้ครบถ้วนมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ผลการศึกษาครั้งนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญและบทบาทของนักแปลในการแปลหนังสือการ์ตูนแนววิทยาศาสตร์เชิงแฟนตาซี รวมไปถึงการพัฒนาหลักสูตรการศึกษาสำหรับนักแปลหนังสือการ์ตูนในอนาคต

This thematic paper is a qualitative research on translating cultural terms in the firsttwo chapters of “Venom-First Host” (2018), written by Mike Costa and illustrated by MarkBagley, with objectives to explore strategies, problems, and solutions throughout the researcher’sown English-Thai translation. With an emphasis on text analysis and based on the theoreticalapproach of Eugene Nida (1964), the cultural terms found were classified into five categories.Based on the cultural translation strategies proposed by Javier Franco Aixelá (1996) andSanchawee Saibua (2007), six translation strategies were employed, namely 1) Transliteration(32.73%); 2) Strategy integration (25.45%), including [a] transliteration and additional information(16.36%), [b] synonym and additional explanation (3.64%), [c] generalization and additionalexplanation (3.64%) and [d] cultural substitution and additional information (1.82%); 3) Culturalsubstitution (21.82%); 4) Synonym (9.09%); 5) Generalization (5.45%); and 6) Literal translation(5.45%). According to the findings, the most frequently used translation strategy wastransliteration. Due mainly to the originality found in science fantasy comics, which are packedwith proper names and newly coined words, most of their equivalences are thus not available yet inthe target language. Consequently, inadequate equivalent cultural words posed a major problem intranslation, which was solved by using integrated strategies and seeking further backgroundinformation on both the comic itself and other relevant details to make the translated version mostcomprehensible. Above all, these research results can provide practical reflections and perspectivesupon both the role of translators in the science fantasy comic industry and the development ofcurricula on comics translation.