การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองสุขภาพผู้ไม่สูบบุหรี่ในสถานที่สาธารณะ ศึกษาเฉพาะกรณี : ตลาด อตก. ของผู้ซื้อ ผู้ขาย และเจ้าหน้าที่มีอำนาจ

Abstract

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วย การคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ในตลาด (เฉพาะ อตก.) ซึ่งประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 19) พ.ศ. 2553 ข้อ 2 ข้อย่อย (3.6.8) กำหนดให้เป็นสถานที่สาธารณะทั่วไปเป็นเขตปลอดบุหรี่ทั้งหมด โดยศึกษาในกลุ่มผู้ซื้อ จำนวน 396 คน กลุ่มผู้ขาย จำนวน 65 คน และกลุ่มเจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจ จำนวน 34 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมุติฐานด้วยสถิติไคสแควร์ (Chi-square test) ผลการวิจัยพบว่า ในด้านความรู้ผู้ซื้อผู้ขายและเจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจมีความรู้อยู่ในระดับปานกลาง น้อย และมาก ตามลำดับในด้านความพึงพอใจพบว่าทั้ง 3 กลุ่ม มีความพึงพอใจต่อการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วย การคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่อยู่ในระดับพอใจมากในด้านการปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครอง สุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่พบว่ากลุ่มผู้ซื้อมีผลการปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลางกลุ่มผู้ขายมีผลการปฏิบัติอยู่ในระดับ ต่ำ กลุ่มเจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจมีการปฏิบัติกับผู้ฝ่าฝืนการสูบบุหรี่ในตลาดร้อยละ 90.63 โดยการตักเตือน ร้อยละ 84.4 เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ในกลุ่มผู้ซื้อพบว่าความรู้ และความพึงพอใจมีความสัมพันธ์กับผลการปฏิบัติตาม กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ในกลุ่มผู้ขายพบว่าความรู้มีความสัมพันธ์กับผลการปฏิบัติ ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ แต่ความพึงพอใจไม่มีความสัมพันธ์กับผลการปฏิบัติตาม กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ ข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยครั้งนี้ คือ ควรมีการรณรงค์/ประชาสัมพันธ์เรื่องการปฏิบัติตาม กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองสุขภาพของผู้ไม่สูบบุหรี่ในตลาดให้มากยิ่งขึ้น รวมถึงมีการปฏิบัติในเจ้าหน้าที่ที่มี อำนาจให้จริงจังยิ่งขึ้น