ความเที่ยงตรงและความน่าเชื่อถือของการวัดองศาการเคลื่อนไหวข้อเข่าด้วยสมาร์ทโฟนในผู้ใหญ่สุขภาพดี

Abstract

เครื่องมือที่ใช้ในการวัดองศาการเคลื่อนไหวของข้อเข่าในปัจจุบันมีหลากหลายวิธี โดยไม้บรรทัดวัดมุมถือเป็นเครื่องมือที่มีความเที่ยงตรงและน่าเชื่อถือสูง ทั้งนี้ เนื่องจากข้อจำกัดด้านการพกพาและจำนวนที่ไม่เพียงพอต่อการใช้งานในทางคลินิก การใช้สมาร์ทโฟนเพื่อวัดองศาการเคลื่อนไหวของข้อเข่าจึงได้รับความนิยมในการใช้งานเพิ่มมากขึ้น การศึกษาฉบับนี้จึงศึกษา ความเที่ยงตรง ความน่าเชื่อถือภายในผู้วัดและความน่าเชื่อถือระหว่างผู้วัด โดยทำการศึกษาในผู้ใหญ่สุขภาพดีจำนวน 15 คน ทำการวัดองศาการเคลื่อนไหวของข้อเข่าเปรียบเทียบระหว่างไม้บรรทัดวัดมุมและสมาร์ทโฟน ประเมินโดยนักกายภาพบำบัด 2 คน ใน 4 ท่า ได้แก่ ท่านอนหงายข้อเข่าเหยียด ท่านอนหงายข้อเข่างอมากสุด ท่านั่งข้อเข่าเหยียด และท่านั่งข้อเข่างอ จากการศึกษาพบว่า สมาร์ทโฟนมีความเที่ยงตรงในการวัดองศาการเคลื่อนไหวของข้อเข่าเมื่อเทียบกับไม้บรรทัดวัดมุมอยู่ในระดับปานกลางถึงสูงมาก (r = 0.55-0.94) มีความความน่าเชื่อถือภายในตัวผู้ประเมินอยู่ในระดับดีถึงดีมาก (ICC = 0.86 – 0.96, SEM = 0.70° – 1.38°) และความน่าเชื่อถือระหว่างผู้ประเมินอยู่ในระดับปานกลางถึงดีมาก (ICC = 0.74 – 0.96, SEM = 1.29° - 1.90°) สมาร์ทโฟนจึงสามารถนำมาใช้วัดองศาการเคลื่อนไหวของข้อเข่าทดแทนการใช้ไม้บรรทัดวัดมุมในทางคลินิกได้เป็นอย่างดี

The assessment of knee joint range of motion is commonly performed using various tools. The universal goniometer is widely used for its precision and reliability. Despite its advantages, limitations such as portability and limited access are found in a clinical setting. Accordingly, the use of smartphone to measure the knee joint range of motion has become increasingly popular. This study investigated the validity, intra-rater reliability, and inter-rater reliability of smartphone compared to the universal goniometer. Fifteen healthy adults were assessed by two physical therapists using both methods across four positions: supine knee extension, supine maximal knee flexion, sitting knee extension, and sitting knee flexion. Results indicated that smartphone demonstrated moderate to very high validity compared with the universal goniometer (r = 0.55–0.94). Intra-rater reliability ranged from good to excellent (ICC = 0.86–0.96, SEM = 0.70° – 1.38°), while inter-rater reliability was moderate to excellent (ICC = 0.74–0.96, SEM = 1.29° - 1. 90°). These findings support the use of smartphones as a feasible and accurate tool for assessing knee ROM in clinical practice.