การศึกษาปัจจัยที่ทำให้เกิดความเครียด ระดับความเครียด และภาวะซึมเศร้าในเด็กประถมศึกษาปีที่ 4-6 เขตกรุงเทพมหานคร

Abstract

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับระดับความเครียดและความสัมพันธ์ระหว่างระดับความเครียดกับภาวะซึมเศร้าในนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 เขตกรุงเทพมหานคร โดยสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage Sampling) ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 472 คน ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.), สังกัดกรุงเทพมหานคร (กทม.) และสังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ 1) แบบสอบถามปัจจัยส่วนบุคคล 2) แบบสอบถามความเครียดที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นซึ่งนักเรียนเป็นผู้ตอบแบบสอบถามด้วยตนเอง 3) แบบคัดกรองภาวะซึมเศร้าในเด็กฉบับภาษาไทย และ 4) ดัชนีชี้วัดความสุขคนไทย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติร้อยละ, การแจกแจงความถี่, ค่าเฉลี่ย, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน, การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย, การวิเคราะห์ความแปรปรวนของกลุ่มแบบทางเดียว (One-way ANOVA) และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (Correlation Coefficient)ผลการศึกษาพบว่า นักเรียนที่มีปัจจัยส่วนบุคคลแตกต่างกันมีปัจจัยความเครียดแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ปัจจัยความเครียดสูงที่สุด 3 อันดับแรกได้แก่ 1) การรับรู้และเห็นคนในครอบครัวทะเลาะกัน 2) เพื่อนล้อเลียนหรือตำหนิ และ 3) การตำหนิ ดุด่าหรือลงโทษจากผู้ปกครอง ซึ่งสอดคล้องกับการศึกษาในต่างประเทศที่พบว่าปัจจัยด้านครอบครัวเป็นปัจจัยที่สำคัญที่ส่งผลกับระดับความเครียดของนักเรียนเช่นกัน จากการศึกษาครั้งนี้ยังพบว่า ระดับความเครียดมีความสัมพันธ์ทางบวกกับภาวะซึมเศร้าของนักเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.54,p<0.01)

This cross-sectional study aims to examine factors relating to the level of stress and the relationship between levels of stress and depression among Grade 4-6 students in Bangkok. The resear